II SA/Gd 256/25
WyrokWSA w Gdańsku2025-09-03
Skład orzekający: Krzysztof Kaszubowski, Dariusz Kurkiewicz, Jakub Chojnacki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił przyznania dodatku elektrycznego z powodu nieudowodnienia przez wnioskodawcę stałego zamieszkania i koncentracji spraw życiowych pod wskazanym adresem, mimo że wnioskodawca wykazywał sezonowe przebywanie i prowadzenie działalności gospodarczej w tej lokalizacji?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy administracji nie wykazały w sposób wyczerpujący i jednoznaczny, iż wnioskodawca nie zamieszkuje pod wskazanym adresem z zamiarem stałego pobytu. Wskazano na konieczność ponownego, skrupulatnego przeprowadzenia postępowania dowodowego w celu ustalenia centrum życiowego wnioskodawcy, uwzględniając jego aktywny udział w tym procesie.Stan faktyczny
P. W. złożył wniosek o przyznanie dodatku elektrycznego, wskazując, że głównym źródłem ogrzewania jego jednoosobowego gospodarstwa domowego jest ogrzewanie elektryczne. Organy administracji odmówiły przyznania świadczenia, twierdząc, że wnioskodawca nie zamieszkuje i nie gospodaruje pod wskazanym adresem, a jego centrum życiowe znajduje się gdzie indziej. Po uchyleniu wcześniejszych decyzji przez WSA, organy ponownie odmówiły przyznania dodatku, podtrzymując swoje stanowisko. Wnioskodawca zaskarżył decyzję, argumentując, że organy błędnie oceniły jego miejsce zamieszkania i nie rozpoznały należycie przedłożonych dowodów.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 30 stycznia 2025 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy Wicko z dnia 25 listopada 2024 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Kaszubowski (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Asesor WSA Jakub Chojnacki Protokolant Specjalista Anna Rusajczyk po rozpoznaniu w dniu 3 września 2025 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi P. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 30 stycznia 2025 r. nr SKO.420.1.2025 w przedmiocie dodatku elektrycznego uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy Wicko z dnia 25 listopada 2024 r. nr OPS.EE.4646.4.15.2023.NP.
P. W. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku w przedmiocie dodatku elektrycznego.
Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
Wnioskiem z dnia 9 grudnia 2022 r. P. W. (dalej jako: "strona", "wnioskodawca", "skarżący") zwrócił się do Wójta gminy Wicko (dalej jako: "Wójt", "organ I Instancji") o przyznanie dodatku elektrycznego dla gospodarstw domowych, wskazując, że głównym źródłem ogrzewania jednoosobowego gospodarstwa domowego prowadzonego pod adresem: [...] jest ogrzewanie elektryczne/bojler elektryczny.
Decyzją z dnia 16 lutego 2023 r. Wójt odmówił stronie przyznania dodatku elektrycznego. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że wnioskodawca nie zamieszkuje pod wskazanym adresem w gminie W. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku (dalej jako: "Kolegium", "organ odwoławczy"), po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia 5 czerwca 2023 r. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, wyrokiem z dnia 17 kwietnia 2024 r. wydanym w sprawie sygn. akt III SA/Gd 506/23, uchylił decyzje organów obu instancji. W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie zachodziła konieczność dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy.
Na skutek przeprowadzenia ponownego postępowania organ I Instancji, decyzją z dnia 25 listopada 2024 r., powtórnie odmówił stronie przyznania dodatku elektrycznego.
Po rozpoznaniu odwołania Kolegium, decyzją z dnia 30 stycznia 2025 r., utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu, obszernie przytaczając dokonane przez Wójta ustalenia w zakresie stanu faktycznego sprawy oraz przywołując m. in. treść przepisu art. 27 ust. 1-3, art. 30, art. 32 ust. 1-5 ustawy z dnia 7 października 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców energii elektrycznej w 2023 roku oraz w 2024 roku w związku z sytuacją na rynku energii elektrycznej (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1288 ze zm.) Kolegium wyjaśniło, że we wniosku z 9 grudnia 2022 r. wnioskodawca wskazał, iż głównym źródłem ogrzewania jednoosobowego gospodarstwa domowego prowadzonego pod adresem [...], jest ogrzewanie elektryczne/bojler elektryczny. Okoliczność ta znalazła potwierdzenie w złożonej w dniu 25 lutego 2022 r. deklaracji dotyczącej źródeł ciepła i źródeł spalania paliw. Jako powód odmowy przyznania żądanego świadczenia organ I instancji wskazał natomiast okoliczność, że strona nie zamieszkuje i nie gospodaruje pod wskazanym adresem.
Ustosunkowując się do kwestii związanej z miejscem zamieszkania wnioskodawcy Kolegium, przywołując treść przepisu art. 25 i 28 k.c., podzieliło ustalenia organu I instancji stwierdzające, że strona nie zamieszkuje i nie gospodaruje pod wskazanym wyżej adresem. W ocenie organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie nie budzi wątpliwości, że strona w ciągu roku często zmienia miejsce pobytu. Z akt sprawy wynika, że w S. wnioskodawca przebywa latem. Także w 2022 r., którego dotyczy wniosek, strona przebywała pod wskazanym adresem w okresie letnim. Zdaniem Kolegium okoliczność ta nie przesądza jednak o miejscu zamieszkania odwołującego. W ocenie organu brak jest również podstaw by uznać, że w S. koncentrują się sprawy życiowe strony. Rodzice strony mieszkają we W., a partnerka z córkami w K., gdzie dzieci uczęszczają do szkoły. W S. nie koncentrują się sprawy zawodowe strony, związane z wykonywaną przez niego pracą. Organ odwoławczy wskazał, że strona wykonuje pracę w gminie W. jedynie w miesiącach letnich, natomiast jesienią pracuje w H., a zimą w polskich górach. Z zeznań świadków będących stałymi mieszkańcami bloku, w którym znajduje się mieszkanie strony (protokoły przesłuchania świadków z dnia 27 września 2024 r., notatka służbowa z dnia 4 stycznia 2023 r.) wynika, że wnioskodawca, w związku z wykonywaną pracą, przebywa w S. wyłącznie latem, sezonowo (w miesiącach lipiec – wrzesień), co miało miejsce również w 2022 r. Później w przedmiotowym mieszkaniu nikt nie zamieszkiwał. Organ zwrócił uwagę, że przebywanie w tej lokalizacji wyłącznie latem 2022 r. potwierdza także zużyty w tym czasie prąd i woda (faktury VAT z rozliczeniem sprzedaży energii elektrycznej i historia licznika: [....]) czy brak odbioru odpadów w pozostałych miesiącach roku (deklaracja dotycząca wytwarzanych odpadów komunalnych).
W ocenie Kolegium oświadczeniu strony, że przebywa w S. z zamiarem stałego pobytu, przeczy cały zgromadzony w sprawie materiał dowodowy. Zdaniem organu nie można przyjąć, że sezonowe przebywanie w mieszkaniu S. świadczy o tym, że miejscowość ta stanowi główny ośrodek działalności strony, w którym koncentrują się jej czynności życiowe. Oświadczenie złożone przez stronę o jej zamieszkiwaniu pod wskazanym adresem przez większą część roku jest gołosłowne, a przedstawione rachunki za zużycie wody w 2023 r. pozostają bez wpływu na rozstrzygnięcie tej kwestii w 2022 r. Dokumenty te nie dowodzą również, że strona przebywa w tej nieruchomości z zamiarem stałego pobytu.
Kolegium podkreśliło, że strona jest na stałe zameldowana we W., tam znajduje się stałe miejsce wykonywania jej działalności gospodarczej, tam koncentrują się sprawy związane z wykonywaną pracą, tam też wysyłane są rachunki związane z innymi posiadanymi przez nią nieruchomościami. Organ zwrócił jednocześnie uwagę, że adres w. jest najczęściej podawany jako adres do korespondencji.
Na marginesie Kolegium zauważyło także, że partnerka strony przebywa w mieszkaniu S. przez niewiele krótszy czas w roku niż sama strona (w okresie wakacji), a także, że to ona złożyła deklarację dotyczącą wytwarzanych odpadów komunalnych i odpłatności za nie (zaznaczając, że nieruchomość jest zamieszkiwana czasowo/rekreacyjnie). W S. nie koncentrują się zatem jej sprawy życiowe.
Reasumując Kolegium uznało, że całokształt materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie nie pozwala na przyjęcie, że strona przebywa pod wskazanym we wniosku adresem z zamiarem stałego pobytu w rozumieniu art. 25 k.c. W konsekwencji przyznanie wnioskowanego dodatku na adres, pod którym strona nie zamieszkuje i nie gospodaruje jest niedopuszczalne.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skarżący wniósł o stwierdzenie wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz o przyznanie mu wnioskowanego dodatku elektrycznego. W jego ocenie organ odwoławczy błędnie przyjął, że centrum życiowe skarżącego znajduje się we W. Skarżący zwrócił uwagę, że w toku postępowania wyjaśniał, że nie zamieszkuje pod adresem we W. od ukończenia studiów, jest to miejsce zamieszkania jego rodziców. Zdaniem skarżącego zameldowania, "miejsca zarejestrowania działalności gospodarczej czy adresu do doręczeń korespondencji nie można utożsamiać z miejscem zamieszkania. Podkreślił, że zarejestrował działalność gospodarczą pod adresem zameldowania (i miejscem zamieszkania swoich rodziców), gdyż nie posiadał własnej nieruchomości. Natomiast adres we W. podaje jako adres korespondencyjny w związku z licznym podróżami i by mieć pewność, że zostanie ona odebrana i mu przekazana. Podkreślił też, że korespondencja dotycząca rachunków za media, wbrew stanowisku organów, nie jest przesyłana stacjonarnie na w. adres jego rodziców, a elektronicznie, na adres jego e-mail. Fakt, że skarżący jako adres korespondencyjny podaje adres w. nie jest równoznaczny z zamieszkiwaniem pod tym adresem. Skarżący wskazał, że zamieszkuje i prowadzi działalność gospodarczą w gminie W., na dowód czego przedkładał organom stosowne dowody (rachunki za energię elektryczną, dokumenty związane z działalnością gospodarczą wykonywaną na terenie gminy). Skarżący na potrzeby działalności prowadzonej pod nazwą [...] dzierżawi działkę od gminy W., ponosi opłaty za media na tej nieruchomości, w S. przebywa także przed i po sezonie (tj. w miesiącach kwiecień, maj, wrzesień i październik) w celu przygotowania do sezonu i zabezpieczenia mienia po jego zakończeniu. W ocenie skarżącego wykazał on, że zamieszkuje w S. przez większą część roku z zamiarem stałego pobytu. Organy administracji nie rozpoznały należycie przedłożonych przez niego dowodów, a swoje rozstrzygnięcie oparły na uznaniu, że skarżący przebywa w gminie W. wyłącznie "latem", a gospodarowanie i wykonywana działalność na tym terenie były jak krótki wyjazd na wakacje czy urlop. Dodatkowo zauważył, że Wójt przesłuchał świadków, w tym samego skarżącego, dopiero po 2 latach, co może mieć istotny wpływ na rozbieżności w zakresie ustalenia dat, w których przebywał on w gminie W. w 2022 r. Końcowo wniósł, w sytuacji uznania, że przedłożone dowody nie są wystarczające, o przesłuchanie wszystkich mieszkańców kamienicy przy ul. P. [...] we W. na okoliczność, że nie zamieszkuje pod tym adresem od 20 lat.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w całości swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej jako: "P.p.s.a.") stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c P.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.
W przedmiotowej sprawie podkreślić należy jeszcze jedną kwestię. Sprawa przyznania P. W. dodatku elektrycznego była już raz przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Wyrokiem z dnia 17 kwietnia 2024 r. Sąd uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 5 czerwca 2023 r. nr SKO.420.588.2023 w przedmiocie dodatku elektrycznego oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta gminy Wicko z dnia 16 lutego 2023 r. nr 000036//02/2023 (III SA/Gd 506/23). W wytycznych zawartych w uzasadnieniu wyroku Sąd nakazał dokładne ustalenie stanu faktycznego w celu jednoznacznego określenia miejsca stanowiącego centrum życiowe skarżącego.
Stosownie do treści art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
W ocenie Sądu w składzie orzekającym w sprawie wskazania zawarte w uzasadnieniu przywołanego wcześniej wyroku zostały wykonane w sposób niewystarczający.
Organy administracji oraz skarżący "przerzucają" się argumentami mającymi wykazać, że mieszkanie w S. stanowi (skarżący) bądź nie stanowi (organy administracji) centrum życiowego P. W. Analiza akt postępowania wskazuje, że w rozpatrywanej sprawie organy administracji mają trudność w zebraniu materiału dowodowego, który stanowiłby wystarczającą podstawę do rozstrzygnięcia sprawy. Niemniej jednak z mocy art. 7 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm.; dalej jako: "k.p.a.") obowiązek taki spoczywa na organie prowadzącym postępowanie i niepełne ustalenia faktyczne nie mogą stanowić podstawy do odmowy przyznania świadczenia.
Jak wynika z art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 7 października 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców energii elektrycznej w 2023 roku oraz w 2024 roku w związku z sytuacją na rynku energii elektrycznej (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1288 ze zm.; dalej jako: "u.o.e.") dodatek elektryczny przysługuje odbiorcy energii elektrycznej w gospodarstwie domowym w rozumieniu art. 3 pkt 13b ustawy - Prawo energetyczne, w przypadku gdy główne źródło ogrzewania gospodarstwa domowego jest zasilane energią elektryczną, i źródło to zostało zgłoszone lub wpisane do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r. poz. 438, 1561, 1576, 1967 i 2456), do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania zgłoszonych lub wpisanych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy.
Zgodnie z art. 27 ust 3 u.o.e. przez gospodarstwo domowe, o którym mowa w ust. 1, rozumie się: 1) osobę fizyczną samotnie zamieszkującą i gospodarującą (gospodarstwo domowe jednoosobowe) albo 2) osobę fizyczną oraz osoby z nią spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie z nią zamieszkujące i gospodarujące (gospodarstwo domowe wieloosobowe). Z kolei przepis art. 31 ust. 1 u.o.e. stanowi, że wniosek o wypłatę dodatku elektrycznego składa się w gminie właściwej ze względu na miejsce zamieszkania osoby składającej ten wniosek. Zgodnie z treścią art. 32 u.o.e. wójt, burmistrz albo prezydent miasta dokonuje weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku elektrycznego, w szczególności w zakresie zgłoszenia lub wpisania głównego źródła ogrzewania w centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (ust. 1). Jeżeli podczas weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku elektrycznego wystąpią wątpliwości dotyczące gospodarstwa domowego wnioskodawcy, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może przeprowadzić wywiad środowiskowy, który ma na celu ustalenie faktycznego stanu danego gospodarstwa domowego zgodnie z art. 27 ust. 3 odpowiednio pkt 1 i 2. Przepis art. 34 ust. 2 stosuje się (ust. 2). Wywiad środowiskowy przeprowadza się w miejscu zamieszkania wnioskodawcy (ust. 3). W toku wywiadu środowiskowego ustala się, czy stan faktyczny danego gospodarstwa domowego jest zgodny z informacjami podanymi we wniosku o wypłatę dodatku elektrycznego (ust. 4).
W niniejszej sprawie bezspornym pozostaje, że główne źródło ogrzewania w lokalu położonym w S. [...] jest zasilane energią elektryczną i źródło to zostało zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków.
Spór w sprawie dotyczy natomiast tego, czy skarżący zamieszkuje pod wskazanym przez siebie adresem. W zaskarżonej decyzji P. W. odmówiono ponownie przyznania dodatku elektrycznego uznając, że podany przez niego adres – S. [...] - nie jest miejscem jego faktycznego zamieszkania i nie stanowi jego "centrum życiowego". Organy administracji wskazywały, że skarżący jest na stałe zameldowany we W., prowadzi tam działalność gospodarczą, a do korespondencji podaje najczęściej adres w. Nieruchomość w S. zamieszkiwana jest jedynie od lipca do września, co potwierdzają także zeznania świadków – sąsiadów skarżącego. Skarżący konsekwentnie twierdzi, że wskazany adres jest miejscem jego stałego zamieszkania, przy czym charakter wykonywanej przez niego pracy pociąga za sobą konieczność przebywania tam, gdzie w danym czasie pracę tę wykonuje.
Trafnie w uzasadnieniu decyzji wskazywał organ odwoławczy, że przepisy u.o.e. nie precyzują jak rozumieć pojęcie zamieszkiwania. Próba zdefiniowania tego pojęcia powinna uwzględniać treść art. 25 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r. poz. 1360 ze zm.; dalej jako: "k.c."), zgodnie z którym miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. O wypełnieniu przesłanek tej normy prawnej świadczą dwie okoliczności - zewnętrzna, czyli faktyczne przebywanie, oraz wewnętrzna, czyli zamiar stałego pobytu. Ustalenie zamiaru powinno nastąpić w oparciu o kryteria zobiektywizowane, świadczące o woli, ale też możliwości skoncentrowania swoich spraw w danej miejscowości. Stałe zamieszkiwanie generalnie powiązane jest z tzw. centrum życiowym danej osoby, tj. miejscem gdzie koncentrują się jej sprawy życiowe Pojęcie miejsca zamieszkania, przyjęte w art. 25 k.c. jest więc konstrukcją prawną, na którą składają się dwa elementy: fizyczne przebywanie w danej miejscowości (corpus) i zamiar, wola stałego pobytu (animus). Oba te elementy muszą występować łącznie. Takie rozumienie pojęcia "zamieszkanie" odpowiada znaczeniu przyjmowanemu w języku potocznym. Według Słownika Języka Polskiego PWN "zamieszkiwać", "mieszkać" oznacza "zajmować jakieś pomieszczenie i traktować je jako główne miejsce swojego pobytu" (https://sjp.pwn.pl). Zamieszkiwanie stanowi zatem rodzaj pobytu osoby, cechujący się zaspokajaniem codziennych potrzeb życiowych tej osoby w mieszkaniu faktycznie zajmowanym, stanowiącym jej centrum życia domowego w danym okresie, a w szczególności nocowania, stołowania się i wypoczynku po pracy czy nauce. Przerwa w przebywaniu spowodowana szczególnymi okolicznościami (np. pobyt w szpitalu, w sanatorium) nie zmienia jednak miejsca zamieszkania w znaczeniu prawnym. Zamieszkiwanie oznacza więc rodzaj pobytu osoby, cechujący się zaspokajaniem codziennych potrzeb życiowych tej osoby w mieszkaniu faktycznie zajmowanym, stanowiącym jej centrum życia domowego w danym okresie, a w szczególności nocowania, stołowania się i wypoczynku po pracy czy nauce (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 19 września 2023 r., II SA/Łd 501/23, dostępny w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl).
Niewątpliwe w przypadku osób prowadzących działalność gospodarczą powiązaną z szeroko rozumianą rekreacją i sportem oraz związanymi z tym wyjazdami, także za granicę ustalenie "centrum życiowego" może stanowić istotny problem. Z drugiej jednak strony ustalenie, że ubiegający się o dodatek elektryczny w ramach prowadzonej działalności gospodarczej często wyjeżdża i przebywa poza wskazywanym miejscem zamieszkania nie może prowadzić automatycznie do wykluczenia go z kręgu beneficjentów takiego świadczenia. Stąd też ustalenia stanu faktycznego, w szczególności w przypadku decyzji odmawiającej przyznania świadczenia muszą być wyczerpujące i nie mogą budzić żadnych wątpliwości.
Organ rozpatrujący wniosek o ustalenie prawa do dodatku elektrycznego zobligowany jest do podjęcia wszelkich czynności w celu ustalenia w sposób niepozostawiający wątpliwości przesłanek istotnych z punktu widzenia sprawy oraz aktualnych na dzień wydania decyzji. Zasada prawdy obiektywnej wyrażona w art. 7 k.p.a. rozumiana jako wymóg oparcia rozstrzygnięcia jedynie na okolicznościach faktycznie istniejących, a nie wyprowadzanych w drodze domniemań koreluje z treścią przepisów o postępowaniu dowodowym, tj. art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., wedle których organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a ocena stanu faktycznego w danej sprawie powinna odbywać się na podstawie całokształtu materiału dowodowego celem ustalenia czy dana okoliczność została udowodniona. Organ przed rozstrzygnięciem sprawy powinien zatem przeprowadzić wszelkie możliwe dowody, aby wyjaśnić jej okoliczności, w taki sposób aby być pewnym, że dokonane ustalenia są zgodne z rzeczywistością i mają odzwierciedlenie w aktualnym na dzień wydania decyzji stanem faktycznym.
Obowiązkiem organu jest zatem wszechstronne przeprowadzenie czynności pozwalających na jednoznaczne wyjaśnienie wszelkich niejasności i to w sposób znajdujący odzwierciedlenie w aktach. Katalog źródeł i informacji, w oparciu o które organ może dokonać weryfikacji wniosku o dodatek elektryczny ma w tym zakresie charakter otwarty (zob. art. 75 § 1 k.p.a.).
W ocenie Sądu w kontrolowanej sprawie działania organu okazały się niewystarczające, a materiał zgromadzony w aktach nie daje pełnych podstaw do odmowy przyznania skarżącemu dodatku elektrycznego bez przeprowadzenia kompleksowego postępowania wyjaśniającego.
Organ odwoławczy jako okoliczności wskazujące na brak zamieszkiwania przez skarżącego pod adresem podanym we wniosku wskazał: adres stałego zameldowania skarżącego we W., zamieszkiwanie rodziców we W., a partnerki z dziećmi w K., stałe miejsce wykonywania działalności gospodarczej we W., skoncentrowanie w tym miejscu spraw związanych z wykonywaną pracą czy wysyłanie korespondencji na adres we W., zużycie wody i prądu wskazujące na przebywanie w mieszkaniu w okresie letnim.
Jednakże, jak zasadnie kontrargumentuje skarżący: zamieszkanie rodziców i matki dzieci jest bez znaczenia bo osoby te prowadzą osobne gospodarstwa domowe, a zameldowanie oraz adres korespondencyjny nie stanowią podstawy do uznania danego adresu za miejsce zamieszkania. Ponadto, organ administracji nie przedstawił żadnych dowodów na twierdzenie o koncentracji we W. spraw związanych z wykonywaną pracą. Adres rejestracyjny przedsiębiorstwa prowadzonego przez skarżącego wynika ze zgody rodziców na taką rejestrację w miejscu ich zamieszkania. Rachunki za wodę oraz prąd przekazywania sa na adres e-mail, a nie na adres stacjonarny we W.
W ocenie Sądu argumentacja skarżącego nie zmierza do wyjaśnienia istotnych dla sprawy kwestii, a jedynie do kwestionowania argumentacji organu. Konieczne jest zatem uzupełnienie materiału dowodowego sprawy poprzez przesłuchanie świadków (rodziców skarżącego na okoliczność jego miejsca zamieszkania), skierowanie do skarżącego wezwania o podanie wszelkich okoliczności i dowodów wskazujących na S. jako centrum spraw życiowych skarżącego. Ustalając to miejsce organy administracji mogą uwzględnić np.: wskazanie urzędu skarbowego, w którym skarżący rozlicza swoje zeznania podatkowe (od roku 2022 do momentu rozstrzygania sprawy) czy wskazania gdzie znajduje się lekarz pierwszego kontaktu skarżącego. Podkreślenia wymaga, że konieczna jest inicjatywa skarżącego w zakresie wykazania wszelkich okoliczności wskazujących na zaspokajanie codziennych potrzeb życiowych skarżącego w S. Organy administracji nie są w stanie ustalić takich okoliczności bez udziału skarżącego, który posiada wyłączną wiedzę w tym zakresie i jest zobowiązany do współdziałania z organem albowiem pozytywne rozstrzygnięcie w sprawie leży w jego najlepszym interesie. Rozważenia wymaga czy możliwe jest ustalenie ile średnio kilogramów odpadów w 2022 r. na terenie S. oddawały jednoosobowe gospodarstwa domowe, tak aby można było ocenić skalę generowanych przez skarżącego odpadów i przyjąć to jako miernik w sprawie.
W tym miejscu Sąd wskazuje, że z uwagi na ograniczenia w zakresie możliwości prowadzenia postępowania dowodowego (zob. art. 106 § 3 P.p.s.a.) nie mógł przeprowadzić dowodów wnioskowanych przez skarżącego w piśmie procesowym z dnia 8 maja 2025 r.
Rozpoznając ponownie sprawę organy administracji uwzględnią ocenę prawną oraz wskazania co do dalszego prowadzenia postępowania wyrażone w wyroku i wezmą pod uwagę wymóg konieczności skrupulatnego przeprowadzenia postępowania dowodowego celem jednoznacznego ustalenia miejsca zamieszkania i gospodarowania skarżącego.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło