II SA/Gd 2578/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Przybielski Sędziowie Sędzia WSA Mariola Jaroszewska (spr.) Asesor WSA Krzysztof Retyk Protokolant Ilona Panic po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2005r. na rozprawie sprawy ze skargi A. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 27 czerwca 2001 r., nr [[...]] w przedmiocie zasiłku stałego wyrównawczego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Kierownika Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia 18 maja 2001r., nr [[...]], 2. zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Decyzją z dnia 18 maja 2001r. nr [[...]] Kierownik Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej działając na podstawie art. 27 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 29 listopada 1990r. o pomocy społecznej (jednolity tekst Dz. U. z 1998r. Nr 64, poz. 414 ze zm.) oraz art. 104 kpa odmówił udzielenia świadczenia pomocy społecznej w postaci zasiłku stałego wyrównawczego A. B. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji powołując się na art. 27 ust. 4 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej i ustalając na podstawie przeprowadzonego w dniu 24 kwietnia 2001r. wywiadu środowiskowego, że dochód własny A. B. wynosi 425,78 zł, stwierdził, że wskazana kwota przekracza kryterium dochodowe na osobę w rodzinie, wynoszące 277,60 zł, tym samym A. B. nie posiada uprawnień do otrzymania ze środków finansowych pomocy społecznej zasiłku stałego wyrównawczego. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła skarżąca nie zgadzając się ze stanowiskiem zajętym przez Miejsko - Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej co do wyliczonego dochodu własnego. Zaskarżoną decyzją z dnia 27 czerwca 2001r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji przytaczając przepis art. 27 ust. 4 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej organ II instancji podtrzymał stanowisko, że w sprawie spełniony jest tylko jeden z wymogów tzn. dochód na osobę w rodzinie, a zatem zasiłek stały wyrównawczy nie może być przyznany. Skargę na powyższą decyzję wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego A. B., która przedstawiając sytuację materialną rodziny wnioskowała o ponowne wyliczenie jej dochodu własnego, twierdząc, iż zaskarżona decyzja jest niezgodna z przepisami prawa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odpowiadając na skargę wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z kolei przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Oceniając zatem legalność zaskarżonej decyzji skargę należało uwzględnić, bowiem decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego narusza prawo. Zgodnie z art. 27 ust. 4 ustawy z dnia 29 listopada 1990r. o pomocy społecznej (jedn. tekst Dz. U. z 1998r. Nr 64, poz. 414 z późn. zm.) w brzmieniu obowiązującym w dacie podjęcia zaskarżonej decyzji, zasiłek stały wyrównawczy przysługuje osobie całkowicie nie zdolnej do pracy z powodu wieku lub inwalidztwa, jeżeli jej dochód, jak również dochód na osobę w rodzinie, jest niższy od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie określonego w art. 4 ust. 1 ustawy. Przepis art. 4 ust. 1 powołanej ustawy określa wysokość kwot stanowiących dochód na osobę i dalsze osoby w rodzinie, uprawniających do uzyskiwania świadczeń z pomocy społecznej, przy czym wymienione w przepisie kwoty podlegają waloryzacji zgodnie z zasadami określonym przez art. 35 a ustawy o pomocy społecznej (art. 4 ust. 2 tej ustawy). Cytowany przepis art. 27 ust. 4 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej był podstawą odmowy skarżącej udzielenia pomocy społecznej w postaci zasiłku stałego wyrównawczego, wobec stwierdzenia, że jej dochód własny przewyższa kryterium dochodowe na osobę w rodzinie skarżącej. Zatem rzeczą Sądu było skontrolowanie, czy prawidłowo i w zgodzie z prawem ustalono przesłanki uprawniające do nabycia prawa do zasiłku stałego wyrównawczego. Jak wynika z akt administracyjnych, w dniu 24 kwietnia 2001r. przeprowadzono wywiad środowiskowy z udziałem wnioskodawczyni. Podczas wywiadu ustalono, że skarżąca zamieszkuje wraz z czwórką dzieci, urodzonych: 16.09.1977r., 1.09.1981r., 1.01.1983r., 10.08.1984r., które pozostają na jej utrzymaniu. A. B. jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna, bez prawa do zasiłku, jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym, zgodnie z orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności z 14.03.2001r., wydanym na okres do 31.03.2004r. Źródłami dochodu rodziny za miesiąc poprzedzający złożenie wniosku są: renta rodzinna w kwocie 535,90 zł, dodatek mieszkaniowy w kwocie 318,60 zł oraz zasiłek rodzinny na troje dzieci w kwocie 110,70 zł. Łączny dochód rodziny wynosi 965,20 zł. Dochód własny skarżącej wyliczono przyjmując 1/5 część renty rodzinnej i całą kwotę dodatku mieszkaniowego, ogółem w kwocie 425,78 zł (vide: wywiad z 18.05.2001r. k. 32 akt administracyjnych). W myśl art. 2a ust. 1 pkt 4 ustawy o pomocy społecznej, ilekroć w przepisach ustawy jest mowa o całkowitej niezdolności do pracy - oznacza to całkowitą niezdolność do pracy w rozumieniu przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych albo posiadanie znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności w rozumieniu przepisów o zatrudnieniu i rehabilitacji zawodowej osób niepełnosprawnych. Stosownie do art. 4 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej oraz zgodnie z Obwieszczeniem Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 9 maja 2001r. w sprawie wskaźnika waloryzacji i kwot po waloryzacji oraz wysokości świadczeń z pomocy społecznej od dnia 1 czerwca 2001r. (M.P. Nr 15, poz. 243), prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje osobom i rodzinom, których dochód na osobę w rodzinie nie przekraczał, w dacie wydania zaskarżonej decyzji: 1. na pierwszą osobę w rodzinie - 406 zł, 2. na drugą i dalsze osoby w rodzinie powyżej 15 lat -285 zł. Kryterium dochodowe ustalone dla rodziny skarżącej wynosi zatem kwotę 1.546,00 zł, a kryterium dochodowe na osobę w rodzinie wynosi 309,20 zł. Dochód na osobę w rodzinie skarżącej, prawidłowo ustalony I niekwestionowany przez skarżącą wynosi 193,04 zł. Trafnie zatem w rozpoznawanej sprawie organy przyjęły, iż A. B. odpowiada warunkom przepisu art. 27 ust. 4 pkt 2 co do całkowitej niezdolności do pracy w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej oraz co do tego, że dochód na osobę w rodzinie skarżącej jest niższy od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, obliczonego według zasad określonych art. 4 ust. 1 pkt 2 i 3 powołanej ustawy. Świadczenie w postaci zasiłku stałego wyrównawczego nie ma charakteru uznaniowego, natomiast przysługuje jedynie po spełnieniu łącznie wszystkich warunków, opisanych wyżej. Należy stwierdzić, że organy administracji obu instancji wadliwie zaliczyły w całości kwotę dodatku mieszkaniowego jednocześnie zarówno do dochodu rodziny jak i do dochodu własnego skarżącej. O ile prawidłowo przyjęto, że dodatek mieszkaniowy stanowi dochód rodziny, to dochodem własnym wnioskodawczyni w rozpoznawanej sprawie jest on w wysokości nie większej niż 1/5 kwoty 318,60 zł, jak bowiem wynika z nie spornych okoliczności spraw rodzina skarżącej liczy 5 osób. Wskazaną zasadę słusznie organy zastosowały w odniesieniu do renty rodzinnej w kwocie 535,90 zł, za dochód własny skarżącej uznając 1/5 tej kwoty, to jest 107,18 zł. Zatem w dacie wydania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego skarżąca spełniała wszystkie przesłanki wymienione w przepisie art. 27 ust. 4 pkt 2 i pomoc w postaci zasiłku stałego wyrównawczego należało jej przyznać. Tym samym, zdaniem Sądu, organy administracji naruszyły przepis art. 27 ust. 4 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej, twierdząc bezzasadnie, iż A. B. nie spełnia jednego z koniecznych warunków do przyznania wnioskowanego świadczenia pieniężnego, ponieważ jej dochód własny przekracza kryterium dochodowe na osobę w rodzinie. Naruszenie tego przepisu prawa materialnego miało wpływ na wynik sprawy, z tych przyczyn zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca podlegały uchyleniu, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w związku z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Rozpatrując sprawę ponownie należy mieć na względzie następujące okoliczności. Z dniem 1 maja 2004r. weszła w życie ustawa z 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593), która w art. 160 postanowiła, że traci moc ustawa z dnia 29 listopada 1990r. o pomocy społecznej. W art. 150 ustawy z 12 marca 2004r. przewidziano, iż do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy tej ustawy. Ponieważ rozpoznawana sprawa z wniosku wniesionego w dniu 6 kwietnia 2001r. zakończona została decyzją ostateczną podjętą w dniu 27 czerwca 2001r., uchyloną niniejszym wyrokiem na skutek kontroli zgodności z prawem, do wniosku skarżącej o przyznanie zasiłku stałego wyrównawczego stosować należy przepisy dotychczasowe, to jest ustawy z dnia 29 listopada 1990r., przy czym nie dłużej niż do dnia 1 maja 2004r., o ile skarżąca odpowiadać będzie w tym okresie ustawowym przesłankom wynikającym z przepisu art. 27 wskazanej ustawy. Natomiast przyznanie świadczenia będącego przedmiotem niniejszej sprawy od dnia 1 maja 2004r. rozpatrywać należy na nowych zasadach, wynikających z ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej, a w szczególności przepisów art. 37 w związku z art. 144 tej ustawy, mając na względzie fakt, że zasiłek stały zastąpił dotychczas funkcjonujący w pomocy społecznej zasiłek stały wyrównawczy. W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji. Sąd zawarł w wyroku obligatoryjne rozstrzygnięcie wynikające z przepisu art. 152 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określającego, czy i w jakim zakresie zaskarżona decyzja nie może być wykonana.