II SA/Gd 26/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Górska Sędziowie: Sędzia WSA Wanda Antończyk Sędzia WSA Tamara Dziełakowska (spr.) Protokolant Starszy Referent Małgorzata Kuba po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2006 r. sprawy ze skargi W. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 27 października 2005 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta z dnia 6 września 2005 r., nr [...]. Zaskarżoną decyzją z dnia 27 października 2005 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w B., działającego z upoważnienia Burmistrza Miasta z dnia 6 września 2005 r. odmawiającą przyznania W. G. świadczenia pielęgnacyjnego. Organy ustaliły, iż syn wnioskodawczyni Ł. G. przebywa w Ośrodku Szkolno – Wychowawczym dla Dzieci Niepełnosprawnych w S. przez pięć dni w tygodniu tj. od poniedziałku do piątku. Uzasadniając odmowę przyznania świadczenia pielęgnacyjnego organy wskazały na treść art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych ( Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm. ) zgodnie z którym świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki została umieszczona w rodzinie zastępczej albo w związku z koniecznością kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji, w placówce zapewniającej całodobową opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu z wyjątkiem zakładów opieki zdrowotnej. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku W. G. domagała się uchylenia wydanych w sprawie decyzji administracyjnych. Zdaniem skarżącej, brak jest podstaw do odmowy przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego. Skarżąca wskazała, iż jej syn przebywa wprawdzie w Ośrodku Szkolno – Wychowawczym dla Dzieci Niepełnosprawnych w S. lecz nie jest w nim objęty całodobową opieką przez 5 dni w tygodniu. Organy nie uwzględniły treści złożonego w toku postępowania zaświadczenia Dyrektora Ośrodka, z którego wynika, iż uczniowie tej szkoły objęci są całodobową opieką jedynie przez 3 dni w tygodniu ( wtorek, środa, czwartek ), a w pozostałe dni ( poniedziałek, piątek ) tylko częściową opieką. Ponadto Ośrodek, w którym przebywa jej syn nie zapewnia dzieciom opieki przez cały rok kalendarzowy, a jedynie w okresie nauki szkolnej z wyłączeniem ferii, wakacji i przerw świątecznych. W ocenie skarżącej, okoliczności te uniemożliwiają jej podjęcie pracy i uzasadniają przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W ocenie Kolegium, placówka w której przebywa syn skarżącej zapewnia mu opiekę przez 5 dni w tygodniu, a zatem skarżącej nie przysługuje świadczenie pielęgnacyjne. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która to kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga jest zasadna. Przedmiotem postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie było ustalenie, czy skarżącej przysługuje świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad niepełnosprawnym synem Ł. w sytuacji gdy przebywa on w Ośrodku Szkolno – Wychowawczym dla Dzieci Niepełnosprawnych w S. Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. nr 139 poz. 992) świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem przysługuje matce lub ojcu dziecka albo opiekunowi faktycznemu dziecka, jeżeli nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Stosownie zaś do art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. b tej ustawy świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki została umieszczona w placówce zapewniającej całodobową opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu z wyjątkiem zakładów opieki zdrowotnej. W związku z powyższym w niniejszej sprawie organy odmawiając przyznania świadczenia powinny wykazać w sposób nie budzący wątpliwości, iż Ośrodek w którym przebywa syn wnioskodawczyni jest placówką o której mowa w w/w przepisie tj. placówką zapewniającą całodobową opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu. Tymczasem ustalenie, iż syn wnioskodawczyni przebywa w Ośrodku Szkolno – Wychowawczym dla dzieci Niepełnosprawnych w S. nie jest równoznaczne z wykazaniem, iż Ośrodek ten jest placówką o której mowa w art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. b ustawy o świadczeniach rodzinnych. Organy nie uwzględniły treści przedłożonego przez skarżącą zaświadczenia Dyrektora Ośrodka z dnia 26 września 2005 r., w którym wskazano, iż uczniowie tej placówki są objęci całodobową opieką jedynie przez trzy dni w tygodniu, a w pozostałe dni jedynie tzw. opieką częściową. Organy nie ustaliły w szczególności, czy fakt takiego sprawowania opieki jak wskazano w zaświadczeniu wynika ze statutu Ośrodka czy też wyłącznie z uzgodnień dokonanych z wnioskodawczynią z uwagi na plan zajęć lekcyjnych syna Ł. Należy bowiem wskazać, iż dla zastosowania dyspozycji art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. b ustawy o świadczeniach rodzinnych nie mają znaczenia w sprawie indywidualne uzgodnienia dotyczące opieki nad dzieckiem dokonane pomiędzy szkołą a rodzicem ( opiekunem ) dziecka lecz wyłącznie hipotetyczna możliwość zapewnienia przez ten Ośrodek opieki przez co najmniej pięć dni w tygodniu. Jak wynika z przedłożonego przez skarżącą zaświadczenia, Ośrodek w którym przebywa jej syn jest specjalnym ośrodkiem szkolno – wychowawczym, a więc szkołą w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych ( art. 3 pkt 18 ). Stosownie do § 23 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 7 marca 2005 r. w sprawie rodzajów i szczegółowych zasad działania placówek publicznych, warunków pobytu dzieci i młodzieży w tych placówkach oraz wysokości i zasad odpłatności wnoszonej przez rodziców za pobyt ich dzieci w tych placówkach (Dz.U. nr 52, poz. 467 ze zm.) wydanego na podstawie art. 71 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty ( Dz. U. z 2004 r., Nr 256, poz. 2572 ze zm. ) specjalne ośrodki szkolno – wychowawcze prowadzone są dla dzieci i młodzieży, które z powodu niepełnosprawności nie mogą uczęszczać do szkoły w miejscu zamieszkania. Zgodnie natomiast z § 32 ust. 1 w/w rozporządzenia ośrodki takie zapewniają wychowankom całodobową opiekę. W świetle powyższego nie ulega wątpliwości, iż Ośrodek w którym przebywa syn wnioskodawczyni jest placówką zapewniającą całodobową opiekę. Wątpliwości dotyczą natomiast tego, czy Ośrodek ten zapewnia opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu. W niniejszej sprawie brak jest prawidłowych ustaleń organów w tym przedmiocie, a jak wskazano wyżej, to organy odmawiając wnioskodawczyni przyznania świadczenia z powołaniem się na art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. b winny tą okoliczność wykazać jednoznacznie. Treść znajdującego się w aktach zaświadczenia przeczy natomiast ustaleniom organów w kwestii pięciodniowego zapewnienia przez Ośrodek opieki. Organy nie wyjaśniając należycie kwestii czy Ośrodek Szkolno – Wychowawczy dla Dzieci Niepełnosprawnych w S. jest placówką zapewniającą całodobową opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu nie wyjaśniły należycie sprawy stosownie do przepisów art. 7 i 77 kpa. W wydanych decyzjach organy administracji wbrew obowiązkom wynikającym z art. 80 kpa i 107 § 3 kpa nie odniosły się nawet do treści przedłożonego przez skarżącą zaświadczenia Dyrektora Ośrodka, która pozostaje w oczywistej sprzeczności z ustaleniem organów, iż Ośrodek jest placówką zapewniająca opiekę przez 5 dni w tygodniu. Powyższe uchybienia uzasadniają uchylenie wydanych w sprawie decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ). Ponownie rozpoznając sprawę organy ustalą jednoznacznie m. in. na podstawie statutu Ośrodka czy jest on placówką zapewniającą całodobową opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu. Stosownie bowiem do przepisów rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 7 marca 2005 r. w sprawie ramowych statutów placówek publicznych ( Dz. U. Nr 52, poz. 466 ) to właśnie statut Ośrodka określa jego organizację i warunki pobytu w nim wychowanków ( § 2 - § 7 ). Należy zauważyć, iż istotą i celem świadczenia pielęgnacyjnego jest finansowa pomoc tym rodzicom, którzy z uwagi na konieczność opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Oczywistym jest, iż w sytuacji gdy dziecko wymagające opieki przebywa w placówce, która może mu zapewnić opiekę przez pięć dni w tygodniu to nie zachodzi konieczność rezygnacji z zatrudnienia. Jak wskazano wyżej, bez znaczenia dla sprawy są indywidualne uzgodnienia dotyczące czasu sprawowania przez Ośrodek opieki nad synem Ł. dokonane pomiędzy dyrekcją szkoły a wnioskodawczynią, jak również okoliczności związane z dowożeniem i odbiorem syna ze szkoły, a uwarunkowane prawdopodobnie jego planem zajęć szkolnych. Okoliczności te wobec treści art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. b ustawy o świadczeniach rodzinnych nie mogą być brane pod uwagę. Okolicznością decydującą o zastosowaniu powyższego przepisu jest wyłącznie fakt, czy Ośrodek w którym przebywa syn wnioskodawczyni jest placówką zapewniającą całodobową opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu.