II SA/Gd 260/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Bogusław Szumacher Sędziowie: sędzia NSA Małgorzata Gorzeń sędzia NSA Zdzisław Kostka (spr.) Protokolant Wioleta Gładczuk po rozpoznaniu w dniu 5 sierpnia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi T. G. na decyzję Wojewody z dnia 10 stycznia 2002 r. nr [...] w przedmiocie prawa do zasiłku przedemerytalnego stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji. W piśmie z dnia 6 listopada 2001 r. skierowanym do Urzędu Pracy skarżący zawarł wniosek o przyznanie zasiłku przedemerytalnego. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że ukończył 61 lat i przepracował w gospodarstwie rolnym ponad 20 lat. Do wniosku dołączył zaś świadectwa pracy, z których wynikało, że przepracował w państwowych przedsiębiorstwach gospodarki rolnej ponad 20 lat. Uznając ten wniosek za żądanie przyznania świadczenia przedemerytalnego na podstawie art. 37k ust. 9 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu Starosta decyzją z dnia 28 listopada 2001 r. nr [...] odmówił przyznania skarżącemu prawa do świadczenia przedemerytalnego. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji podniósł, powołując się na treść art. 37k ust. 9 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, że skarżący w dniu wejścia w życie powołanej ustawy, to jest w dniu I stycznia 1995 r., nie miał 55 lat, co powoduje, iż nie został spełniony jeden z warunków uprawniający do przyznania skarżącemu świadczenia przedemerytalnego. Od powyższej decyzji skarżący wywiódł odwołanie, w którym wnosił o uwzględnienie faktu, że 55 lat ukończył 27 stycznia 1995 r. Wojewoda decyzją z dnia 10 stycznia 2002 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ odwoławczy stwierdził, że skarżący spełnia dwie z trzech przesłanek uzyskania świadczenia przedemerytalnego wskazane w art. 37k ust. 9 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. W ocenie organu odwoławczego skarżący nie spełnia przesłanki polegającej na ukończeniu 55 lat w dniu wejścia w życie ustawy, przy czym organ przyjął, że chodzi o wejście w życie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, czyli dzień 1 stycznia 1995 r. W obszernych wywodach organ odwoławczy odrzucił możliwość uznania, że chodzi w powołanym przepisie o dzień wejścia w życie ustawy z dnia 18 września 2001 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, którą wprowadzono do ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ustęp 9 w art. 37k. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący ponownie podniósł, że wymagany wiek-55 lat, osiągnął w dniu 27 stycznia 1995 r. W odpowiedzi na skargę, podtrzymując dotychczasową argumentację, wniesiono o jej oddalenie. Stosownie do przepisu art. 97 § t ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sadów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do "Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270). Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga, aczkolwiek nie z powodów w niej wskazanych, zasługuje na uwzględnienie. Na mocy art. 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 18 września 2001 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (Dz.U. nr 122, poz. 1323) w art. 37k ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2001 r. nr 6 poz. 56 ze zm.) dodano ustęp 9. Stosownie do treści tego przepisu pracownikowi byłego państwowego przedsiębiorstwa gospodarki rolnej, będącemu mężczyzną spełniającemu określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego świadczenie przedemerytalne przysługiwało, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnął wiek 55 lat, przepracował w państwowym przedsiębiorstwie gospodarki rolnej najmniej 10 lat oraz zamieszkiwał w dniu nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego w powiecie (gminie) uznanym za zagrożony szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym. Ustawa z dnia 18 września 2001 r. weszła w życie 7 listopada 2001 r., a zatem wskazany przepis art. 37k ust. 9 obowiązywał w dacie wydania decyzji przez organ pierwszej instancji, to jest w dniu 28 listopada 2001 r. Mając na uwadze treść tego przepisu Starosta zasadnie wywiódł, iż skarżącemu nie przysługuje świadczenie przedemerytalne, gdyż nie spełnia on jednej z przesłanek wskazanych w powołanym przepisie, to jest w dniu wejścia w życie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu nie osiągnął wieku 55 lat (ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu weszła w życie w dniu 1 stycznia 1995 r., skarżący urodził się 27 stycznia 1940 r.). Jednakże przed wydaniem przez organ drugiej instancji decyzji nastąpiła zmiana stanu prawnego. Z dniem bowiem 1 stycznia 2002 r. weszła w życie ustawa z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ustawy o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest, ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno - Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego oraz ustawy o ułatwieniu zatrudnienia absolwentom szkół (Dz.U. nr 154, poz. 1793), która wprowadziła liczne zmiany w ustawie o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Między innymi nowe brzmienie otrzymał art. 37k ust. 9 powołanej ustawy. Ustawodawca sprecyzował, że pracownikowi byłego państwowego przedsiębiorstwa gospodarki rolnej przysługuje świadczenie przedemerytalne, jeżeli w dniu 7 listopada 2001 r. posiadał status bezrobotnego oraz spełniał łącznie następujące warunki: osiągnął wiek 55 lat w przypadku mężczyzn, posiadał okres uprawniający do emerytury -wynoszący co najmniej 25 lat dla mężczyzn, był zatrudniony w pełnym wymiarze czasu w państwowym przedsiębiorstwie gospodarki rolnej przez okres co najmniej 10 lat oraz zamieszkiwał w powiecie (gminie) uznanym za zagrożony szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym (art. 3 pkt 14 lit. f ustawy z dnia 17 grudnia 200) r.). Zwrot "w dniu wejścia w życie ustawy" zawarty w ustawie z dnia 18 września 2001 r. został więc zastąpiony sformułowaniem "w dniu 7 listopada 2001 r". W ten sposób ustawodawca sprecyzował i wyjaśnił wątpliwości interpretacyjne, które nasuwała treść art. 37k ust. 9 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu nadanym temu przepisowi przez ustawę z dnia 18 września 2001 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa. Organ drugiej instancji nie dostrzegł oczywistej i jasnej zmiany art. 37k ust. 9 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu jaka nastąpiła w dniu 1 stycznia 2002 r. Zatem, podejmując zaskarżoną decyzję organ odwoławczy naruszył rażąco prawo. Mając powyższe na uwadze Sąd na mocy art. 134 § 1 i art. 145 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji. Rozpoznając ponownie sprawę organ administracji uwzględni zmianę treści art. 37k ust. 9 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, która to zmiana weszła w życie z dniem 1 stycznia 2002 r. Sąd nie zawarł w wyroku rozstrzygnięcia opartego na przepisie art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, określającego, czy i w jakim zakresie zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Rozstrzygnięcie takie jest bowiem, zdaniem Sądu, obligatoryjne tylko wówczas, gdy zaskarżona do sądu administracyjnego decyzja nadaje się ze swej istoty do wykonania. Decyzja o odmowie przyznania świadczenia przedemerytalnego nie nadaje się zaś do wykonania. Wobec tego zbędnym jest orzekanie w trybie 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi o możliwości jej wykonania.