II SA/Gd 2617/02
WyrokWSA w Gdańsku2004-02-04
Skład orzekający: Anna Orłowska, Arkadiusz Despot-Mładanowicz, Alina Dominiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił powiększenia normatywnej powierzchni lokalu mieszkalnego o 15 m2 na potrzeby obliczenia dodatku mieszkaniowego, mimo przedłożenia opinii z 1980 r. wskazującej na uprawnienie do korzystania z dodatkowej powierzchni mieszkalnej ze względu na stan zdrowia?Ratio decidendi
Organ administracji nie może odmówić powiększenia normatywnej powierzchni lokalu o 15 m2 tylko na podstawie zestawienia treści przepisu ustawy z treścią opinii, która nie mogła być inna wobec brzmienia przepisów z daty jej wydania. Konieczne jest dokonanie jednoznacznych ustaleń, czy osoba niepełnosprawna wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju, co może być udowadniane według ogólnych reguł postępowania dowodowego. Ponadto, skarżąca nie może ponosić negatywnych konsekwencji wynikających z wypełnienia wniosku o dodatek mieszkaniowy na druku, który nie obowiązywał w czasie jego składania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego w zwiększonej wysokości, wynikającej z powiększenia normatywnej powierzchni lokalu o 15 m2 z uwagi na zamieszkiwanie osoby niepełnosprawnej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta, uznając, że przedłożona opinia z 1980 r. nie jest wystarczającym dowodem na wymóg zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Skarżąca zarzuciła organom nieuwzględnienie dokumentu uprawniającego męża do "nadmetrażu" oraz stosowanie szykan. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Orłowska, Sędziowie WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz, Alina Dominiak (spr.), Protokolant Jarosław Skopczyński, po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2004 r. sprawy ze skargi D.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 września 2002 r. Nr [...] w przedmiocie przyznania dodatku mieszkaniowego uchyla zaskarżoną decyzję.
Decyzją z dnia 30 września 2002 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, powołując się na art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art.2 ust. 1 pkt, 2 , art. 3 ust.l art
ust.l i 3 oraz art. 6 ust. 1 pkt 2 i ust.8 ustawy z dnia 21.06.2001 r. o dodatkach mieszkaniowych a także § 2 ust. 1 pkt. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 .12.2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych ( Dz. U. Nr 156 z 2001 r. poz.1817), utrzymało W mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia 19 lutego 2002 r. nr [...] sprawie przyznania D.S. dodatku mieszkaniowego na okres 6 miesięcy począwszy od dnia 1.03.2002 r. do dnia 31.08.2002 r. w wysokości 127,87 zł miesięcznie. W uzasadnieniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że zgodnie z art. 2 ust- 1 pkt 2 ustawy z dnia 21.06.2001 r. o dodatkach mieszkaniowych, dodatek mieszkaniowy przysługuje członkom spółdzielni mieszkaniowych zamieszkujących na podstawie spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego. Dodatek przyznaje się na okres 6 miesięcy , licząc od pierwszego dnia miesiąca, następującego po dniu złożenia wniosku. Wniosek został złożony przez skarżącą w dniu 4 lutego 2002 r., a dodatek został przyznany z dniem 1.03.2002 r. , czyli zgodnie z cytowanym przepisem. Wysokość dodatku stanowi różnicę między wydatkami - świadczeniami okresowymi, a kwotą stanowiącą wydatki poniesiona przez osobę otrzymującą dodatek w wysokości 12% dochodów gospodarstwa domowego w gospodarstwie 2-4 osobowym. Wskazane wydatki oblicza się , dzieląc wydatki za lokal ( 444, 84 zł) przez jego powierzchnię użytkową ( 46,20 m2) i mnożąc uzyskany wskaźnik przez normatywną powierzchnię , o której mowa w ust. 1 - w sprawie niniejszej należało przyjąć jako normatywną powierzchnię 40 m2.
Normatywną powierzchnię powiększa się o 15 m2, zgodnie z art. 5 ust. 3 w/w ustawy, jeżeli w lokalu zamieszkuje osoba niepełnosprawna poruszająca się na wózku lub osoba niepełnosprawna, jeżeli niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju => jednak do powiększenia tej powierzchni dla potrzeb obliczania dodatku mieszkaniowego konieczne byłoby potwierdzenie takiego wymogu przez lekarza. Akta nie zawierają takiego zaświadczenia. Opinia z dnia 7 07.1980 r. została wydana dla innych potrzeb, dotyczy innego postępowania- określonego w § 10 rozporządzenia RM z dnia 26.06.1974 r. w sprawia wykonania niektórych przepisów Prawa lokalowego. Niemniej z opinii tej wynika, że Z.S. jest uprawniony do korzystania z dodatkowej powierzchni mieszkalnej, a przepis cytowanego artykułu wprowadza przesłankę konieczności ( wymogu) zamieszkiwania-niepełnosprawnego w oddzielnym pokoju.
Obliczenia dokonane przez organ I instancji, a dotyczące wysokości dodatków mieszkaniowych są prawidłowe
Zadłużenie strony nie jest przesłanką rozstrzygnięcia sprawy.
Skargę na powyższą decyzję złożyła D.S. zarzucając, że przy ustalaniu-wysokości dodatku mieszkaniowego nie wzięto pod uwagę dokumentu uprawniającego jej męża do "nadmetrażu". Wskazała, że razem z mężem pomaga nie mieszkającej z nimi córce w utrzymaniu, bowiem nie ma ona ani pracy, ani renty mimo niepełnosprawności , a to powoduje zadłużenie w spółdzielni mieszkaniowej. Zarzuciła stosowanie szykan wobec niej i męża przez Prezydenta Miasta
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, popierając dotychczasowe stanowisko .
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych ( Dz. U. z 2001 r. Nr 71, poz.734) wysokość dodatku mieszkaniowego stanowi różnicę między wydatkami , o których mowa w ust. 3-6 ustawy, przypadającymi na normatywną powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu mieszkalnego, a kwotą stanowiącą wydatki poniesione przez osobę otrzymującą, z zastrzeżeniem ust. 2, dodatek w wysokości:
15% dochodów gospodarstwa domowego - w gospodarstwie jednoosobowym,
12% dochodów gospodarstwa domowego - w gospodarstwie 2-4-osobowym,
3) 10% dochodów gospodarstwa domowego - w gospodarstwie 5-osobowym i większym. Zgodnie z art. 5 ust. 3 w/w ustawy normatywną powierzchnię powiększa się o 15 m2,
jeżeli w lokalu mieszkalnym zamieszkuje osoba niepełnosprawna poruszająca się na wózku lub osoba niepełnosprawna, jeżeli niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju.
Skarżąca przedłożyła, już po wydaniu decyzji przez organ I instancji, kopię "opinii" z dnia 7.07.1980 r. w której uznano, że Z.S. jest uprawniony do korzystania z dodatkowej powierzchni mieszkalnej ze względu na stan zdrowia.
Opinia ta wydana została na podstawie § 10 Rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wykonania niektórych przepisów Prawa lokalowego( Dz. U. z 1974 r. Nr 26, poz.152 ze zm.), zgodnie z którym uprawnienie do dodatkowej powierzchni mieszkalnej mogło być przyznane m. in. osobom, których stan zdrowia tego wymaga ( § 10 ustl pkt 4). Zgodnie z § 10 ust. 4 rozporządzenia Minister Zdrowia i Opieki Społecznej określał szczegółowo wypadki uzasadniające korzystanie z dodatkowej powierzchni mieszkalnej ze względu na stan zdrowia. Kwestię tę regulowało zarządzenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 10 grudnia 1974 r. w sprawie wypadków uzasadniających korzystanie z dodatkowej powierzchni mieszkalnej ze względu na stan zdrowia ( Monitor Polski Nr 42 z 1974 r. poz. 256). Z zarządzenia tego wynika, że o przyznanie uprawnień do korzystania z dodatkowej powierzchni mieszkalnej mogły ubiegać się osoby m. in. ze względu na różnego rodzaju schorzenia, trwałe kalectwo oraz osoby, których stan zdrowia z innych względów uniemożliwiał wspólne przebywanie w jednym pomieszczeniu, co można potraktować jako równoznaczne lub zbliżone do pojęcia "wymóg zamieszkiwania w oddzielnym pokoju". Zarządzenie to określało również, że opinia o stanie zdrowia chorego powinna zawierać wyłącznie stwierdzenie o istnieniu lub braku warunków uzasadniających korzystanie z dodatkowej powierzchni ze względów na stan zdrowia ( § 2 ust. 5 ).
Przedłożona przez skarżącą opinia nie mogła mieć, wobec powyższego, innej treści, jak tylko o istnieniu lub braku warunków do korzystania z dodatkowej powierzchni ze względu na stan zdrowia.
Wskazać trzeba, że organ administracji, uzasadniając swoje stanowisko, iż nie można powierzchni normatywnej powiększyć o 15 m2, powołał się na rozbieżność w zapisach treści ustawy ( "wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju") i "opinii" ( "uprawniony do korzystania z dodatkowej powierzchni"), nie zaś także na brak niepełnosprawności osoby zamieszkującej w lokalu.
Pamiętać należy, że chodzi tu o osobę niepełnosprawną w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych ( Dz. U. Nr 123, poz.776 ze zm.) . W tej mierze Sąd w składzie orzekającym podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w uzasadnieniu uchwały z dnia 16.09.2002 r. OPK 27/02 (ONSA 2003/2/56).
Okoliczność, że osoba niepełnosprawna wymaga zamieszkania w oddzielnym pokoju jest przesłanką orzekania w sprawie o przyznanie dodatku mieszkaniowego, której ustalenie należy do organu właściwego do rozpoznania tej sprawy. Okoliczność ta może być udowadniana według ogólnych reguł postępowania dowodowego w postępowaniu administracyjnym- orzeczeniem lekarskim, opinią biegłego. Organ administracji stwierdził w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że w aktach brak "stosownego zaświadczenia lekarskiego", gdy tymczasem przedłożona "opinia" jest również swoistego rodzaju zaświadczeniem lekarskim, choć faktycznie pochodzącym z 1980 r.
Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że organ administracji nie ustalił w sposób jednoznaczny, czy Z.S. wymaga czy też nie wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju, a jedynie uznał brak takich uprawnień na podstawie dokonania zestawienia treści przepisu ustawy z treścią "opinii", która nie mogła być inna wobec brzmienia obowiązujących przepisów w dacie jej wydania. Literalnie rzecz biorąc uprawnienie do korzystania z dodatkowej powierzchni jest oczywiście różne od wymogu zamieszkiwania w oddzielnym pokoju, jednak stwierdzenie tego przez organ administracji nie jest tożsame z poczynieniem konkretnych ustaleń , czy ktoś wymaga - lub nie -zamieszkiwania w oddzielnym pokoju.
Należy też wskazać na rzecz w sprawie niniejszej istotną - skarżąca złożyła wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego co prawda na druku wniosku, lecz nie na druku, którego treść obowiązywała w tym czasie i - w ocenie Sądu - nie może ponosić negatywnych konsekwencji mogących z tego faktu wynikać.
§ 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. z 2001 r. Nr 156, poz.1817) stwierdzał, że rozporządzenie określa m.in. wzór wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego . Rozporządzenie to weszło w życie z dniem 1 stycznia 2002 r.
Załącznik nr 1 do rozporządzenia - wzór wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego zawierał m.in. pkt 6 o treści: liczba osób niepełnosprawnych:
poruszających się na wózku
innych, jeżeli niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju . Zapisów takich nie było na wniosku, wypełnionym przez skarżącą.
Skarżąca nie mogła w tej sytuacji dokonać rzetelnej oceny, czy i jakie dokumenty mogą być niezbędne dla uzyskania dodatku w jak najwyższej wysokości. Pozostałe zarzuty skargi są bezzasadne.
Świadczenie pomocy na rzecz członka rodziny nie mieszkającego razem z osobą ubiegającą się o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie jest okolicznością mającą wpływ na możliwość uzyskania takiego dodatku lub uzyskanie go w większej wysokości, zaś okoliczności podnoszone przez skarżącą a dotyczące niewłaściwego - w jej ocenie -traktowania przez Prezydenta Miasta nie mają żadnego znaczenia dla merytorycznej oceny treści zaskarżonej decyzji.
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy niezbędne będzie dokonanie jednoznacznych ustaleń dotyczących uprawnienia skarżącej bądź ich braku do zwiększenia powierzchni normatywnej, i co za tym idzie, do uzyskania - bądź nie - dodatku mieszkaniowego w większym rozmiarze.
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję na mocy art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz.1270).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło