II SA/Gd 262/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Agnieszka Dusza-Kasprzyk po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2009r.na posiedzeniu niejawnym wniosku J. i E. D. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 19 marca 2009r., nr [...] w przedmiocie opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości postanawia odmówić prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W dniu 27 maja 2009r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynął prawidłowo wypełniony wniosek J. i E. D. o przyznanie pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wnioskodawcy wskazali, iż posiadają gospodarstwo rolne o pow. 7,4 ha, które nie przynosi zysków. Mieszkają z dorosłym niepełnosprawnym synem, który posiada rentę ok. 500 zł, od dziecka choruje i wymaga diety, gdyż oczekuje na przeszczep wątroby. Dzięki sprzedaży ziemi skarżący wyremontowali obejście i podjęli się budowy domu dla syna, aby go zabezpieczyć na przyszłość. Leczenie syna jest bardzo kosztowne (kilka tysięcy miesięcznie). Wnioskodawcy wskazali, iż w sezonie letnim wynajmują 3 pokoje, z czego rocznie osiągają zysk około 2 tys. rocznie. Otrzymują także dopłaty bezpośrednie do posiadanych gruntów rolnych w kwocie ok. 2 tys. Rodzina nie posiada oszczędności, w pierwszej kolejności ma miejsce leczenie syna, następnie remonty i budowa domu. W związku z powziętymi wątpliwościami co do możliwości płatniczych wnioskodawców Sąd, pismem z dnia 5 czerwca 2009r., zobowiązał ich do przedłożenia następujących dokumentów źródłowych: wyciągu z posiadanych przez skarżących i ich syna rachunków i lokat bankowych – w tym konta i lokat dewizowych – z ostatnich trzech miesięcy z uwzględnieniem aktualnego salda tychże rachunków, bądź też oświadczenia o ich nieposiadaniu, odpisu zeznania podatkowego złożonego przez skarżących i ich syna za rok 2008 bądź oświadczenia o jego nieskładaniu, dokumentów potwierdzających obowiązek uiszczania składki na KRUS za J. D. bądź wskazania z jakiego względu takiemu ubezpieczeniu skarżąca nie podlega; dokumentów obrazujących wysokość dochodów z tytułu wynajmu pokoi bądź oświadczenia o ich wysokości, oświadczenia w kwestii wpisania jako wysokości dochodu osiąganego odrębnie przez każdego z wnioskodawców po 600 zł miesięcznie, oświadczenia w przedmiocie budowy domu, kiedy zostało wydane pozwolenie na budowę, jakiej wielkości jest dom, na jakim etapie obecnie znajduje się budowa; dokumentów obrazujących wysokość kosztów leczenia syna; oświadczenia w przedmiocie zarejestrowanych na skarżących i ich syna pojazdów mechanicznych (podania marki, roku produkcji, daty zakupu i aktualnej wartości). W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący złożyli oświadczenie, iż dochody rodziny stanowią kwotę 15 tys. rocznie, nie posiadają dokumentów dotyczących dochodów z wynajmu pokoi, kwota osiągana z tego tytułu mieści się w ogólnie wykazanych dochodach. Wnioskodawcy wskazali, iż przyjęli, że orientacyjnie każdy z trójki członków rodziny osiąga dochody około 600 zł miesięcznie. Oświadczyli także, iż kończą budowę nowego domu – przedstawili kserokopię pozwolenia na budowę. Skarżący nie gromadzą dokumentów odnośnie leczenia syna- syn mając rok został zarażony żółtaczką w szpitalu, istnieje potrzeba przeszczepu wątroby. Oświadczyli, iż mają dwa samochody: Ford Fokus rok prod. 2005r., zakupiony w 2007r. będący własnością skarżących oraz Seat Toledo rok prod. 1996, zakupiony w 2007r.będący współwłasnością E. D. i A. D, syna skarżących. Z zaświadczeń z Urzędu Skarbowego wynika, iż skarżący w roku 2008 osiągnęli dochody w wysokości 9,576,00 zł, zaś syn A. w wysokości 6,201,09 zł. Z zaświadczenia KRUS OT w Wejherowie wynika, iż ubezpieczeniu podlega J. D. Z wyciągu z rachunku bankowego skarżących za miesiące marzec, kwiecień i maj wynika, iż na dzień 17 marca br. stan środków na rachunku wynosił 974,47 zł, w dniu 12 czerwca stan środków wynosił 15,17 zł. Z przedłożonych dokumentów i złożonych oświadczeń nie wynika, aby E. D. pozostawał bez zatrudnienia, gdyż nie podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników, nie wynika także, aby pozostawał osobą bezrobotną. Oświadczenia odnośnie posiadanych rachunków bankowych przez syna złożone nie zostały, podobnie w zakresie kont i lokat dewizowych skarżących. Wartość posiadanych samochodów osobowych podana nie została, jednak okoliczności posiadania przez rodzinę dwóch aut oraz prowadzonej budowy domu jednorodzinnego należy ocenić jako wskazującą na posiadanie znacznych środków, tym samym podnoszona kwestia pozostawania w trudnej sytuacji staje się niewiarygodna, zaś przedstawione dokumenty nie potwierdzają podnoszonych okoliczności pozostawania przez rodzinę w niedostatku. Z pewnością koszt utrzymania i eksploatacji dwóch aut oraz koszty związane z budową domu są wysokie w porównaniu do przedstawianych przez skarżących dochodów, które jak sami zainteresowani wskazują stanowią kwoty orientacyjne. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wskazane przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zatem, rzeczą wnioskodawcy, jako zainteresowanego, jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym, to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę wykazane. W niniejszej sprawie uznać należy, że skarżący nie wykazali, że spełniają ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Podkreślić należy, iż skoro skarżący zdecydowali się na budowę budynku mieszkalnego przewidywać musieli, iż inwestycja ta wygeneruje wysokie wydatki. Poziom wydatków w trzyosobowej rodzinie, gdzie jeden z członków rodziny wymaga kosztownej diety i stałego leczenia, są do opłacenia rachunki za dostawy mediów i rodzina utrzymuje dwa auta osobowe oraz buduje dom mieszkalny z pewnością przekracza deklarowane przez skarżących dochody na poziomie 1800 zł miesięcznie. Zatem usprawiedliwione staje się twierdzenie, iż skarżący posiadają środki na bieżące utrzymanie i prowadzenie budowy, a tym samym w bieżących wydatkach winni uwzględnić konieczność poniesienia kosztów w inicjowanych przez siebie postępowaniach sądowych. Koszty sądowe nie mogą być traktowane jako "mniej ważne" w hierarchii wydatków. Powyżej opisane okoliczności nie pozwalają na przyjęcie, że skarżący nie są w stanie ponieść kosztów niniejszego postępowania. Z tych względów Sąd na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.