II SA/Gd 262/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Górska Sędziowie: Sędzia WSA Krzysztof Kaszubowski Asesor WSA Jakub Chojnacki (spr.) po rozpoznaniu w dniu 19 czerwca 2024 r. w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. M. na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 17 stycznia 2024 r., nr WOP.7721.262.2023.MK w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę. Pan S. M. (dalej: Skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku (dalej: PWINB) z 17 stycznia 2024 r., w sprawie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Zaskarżone postanowienie wydano w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Kościerzynie (dalej: PINB) decyzją z 14 listopada 2023 r. nakazał Skarżącemu rozebrać będący w budowie, na terenie działki nr [...], obręb ewidencyjny B., gmina K., niepodpiwniczony, parterowy z poddaszem budynek o konstrukcji murowanej, z dachem dwuspadowym, o wymiarach w rzucie po obrysie parteru 6,95 m x 5,97 m. Decyzja została doręczona skarżącemu 23 listopada 2023 r. i zawierała pouczenie o możliwości, terminie i sposobie wniesienia odwołania. Skarżący odwołanie od decyzji PINB wniósł 8 grudnia 2023 r., nadając je listem na poczcie. PWINB postanowieniem z 17 stycznia 2024 r. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Organ uznał, że termin na wniesienie odwołania upłynął 7 grudnia 2023 r. i dlatego wniesienie przez Skarżącego odwołania dzień później, powodowało konieczność stwierdzenia uchybienia terminu do jego wniesienia. We wniesionej do Sądu skardze, Skarżący domagał się możliwości ponownego rozpatrzenia legalizacji budynku, wskazując że jest osobą starszą i jedynie nieznajomość obecnych przepisów doprowadziła do obecnej sytuacji. Uzupełniając skargę, Skarżący wskazał, że przyczyną uchybienia terminu były poważne problemy wnuczki będącej w zagrożonej ciąży, co spowodowało, że zapomniał On o przygotowaniu odwołania w terminie. Z tego powodu wnosi od Sądu o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania i uchylenie zaskarżonego postanowienia. PWINB odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie. 5. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie podlega uwzględnieniu ponieważ zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że rozpoznając skargę na przedmiotowe postanowienie Sąd badał jedynie czy zostało wydane zgodnie z prawem. Sąd administracyjny nie posiada kompetencji do merytorycznego rozstrzygania o prawach i obowiązkach wynikających z norm prawa administracyjnego, które to prawa i obowiązki są przedmiotem rozstrzygania właściwych organów administracji publicznej. W okolicznościach niniejszej sprawy oznacza to, że nawet gdyby Sąd uznał że zaskarżone postanowienie jest niezgodne z prawem, to zobowiązany byłby do jego uchylenia. Nie mógł by jednak orzec o przywróceniu skarżącemu terminu do wniesienia odwołania. To bowiem jest kompetencją właściwego organu administracji, czyli w niniejszej sprawie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Jednocześnie podkreślić należy, że zaskarżone postanowienie nie dotyczy kwestii przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, a jedynie stwierdzenia jego wniesienia z uchybieniem określonego przepisami terminu. Stosownie do art. 127 § 1 K.p.a., od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji. Odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie (art. 129 § 2 K.p.a.). Organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne (art. 134 K.p.a.). Warunkiem skuteczności czynności procesowej - wniesienia odwołania – jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Uchybienie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji. 2 Organ odwoławczy obowiązany jest zatem w postępowaniu wstępnym zbadać, czy odwołanie zostało wniesione w przewidzianym przepisami terminie (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Wyd. 19, Warszawa 2024). W przedmiotowej sprawie czternastodniowy termin do wniesienia odwołania od decyzji PINB z 14 listopada 2023 r., upłynął 7 grudnia 2023 r., co nie było przez Skarżącego kwestionowane. Wobec wniesienia odwołania dzień po upływie tego terminu, PWINB był zobowiązany wydać postanowienie stwierdzające wniesienie odwołania z uchybieniem terminu. Wskazywane przez Skarżącego powody uchybienia terminu nie mają prawnego znaczenia dla oceny prawidłowości zaskarżonego postanowienia. Uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu przewidzianego w art. 134 K.p.a. (por. Wyrok NSA w Łodzi z 21 marca 1997 r., sygn. akt SA/Łd 2990/95, dostępny na orzeczenia.nsa.gov.pl). Odnosząc się do treści uzupełnionej skargi, zauważyć należy, że od negatywnych skutków uchybienia terminu strona może bronić się, składając prośbę o przywrócenie terminu. Zgodnie z art. 58 § 1 i 2 K.p.a., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. O przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia (art. 59 § 2 K.p.a.). To właśnie w postępowaniu o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, PWINB musiałby zbadać między innymi czy powody uchybienia terminu wskazywane we wniosku o jego przywrócenie, uprawdopodobniają że do uchybienia doszło bez winy odwołującego się. Rozpoznanie prośby o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania stanowi odrębny przedmiot rozstrzygnięcia od stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks ...) 5.6. Z akt sprawy nie wynika, aby w dacie stwierdzania przez PWINB wniesienia odwołania z uchybieniem terminu, Skarżący domagał się od organu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania i w konsekwencji uzyskał postanowienie w tym zakresie. W konsekwencji brak postanowienia przywróceniu terminu do wniesienia odwołania, powodował konieczność stwierdzenia jego uchybienia. Mając powyższe na względzie uznać należało, że zaskarżone postanowienie wydano zgodnie z prawem i dlatego Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm), skargę oddalił. Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym zgodnie z art. 119 pkt 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z godnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.