II SA/Gd 264/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Antończyk Sędziowie: Sędzia NSA Jan Jędrkowiak (spr.) Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Protokolant Starszy sekretarz sądowy Katarzyna Gross po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 2010 r. na rozprawie sprawy ze skargi Gminy Miasta na postanowienie Wojewody z dnia 23 marca 2009 r., nr [...] w przedmiocie kosztów postępowania w sprawie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości oddala skargę. Prezydent Miasta postanowieniem z dnia 29 lipca 2008r. Nr [...], wydanym na podstawie art. 140 ust. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2004r., Nr 261, poz. 2603 ze zm.) oraz art. 263 i art. 264 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), ustalił wysokość kosztów postępowania o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, położonej w G. przy ul. Ż., stanowiącej wydzielone geodezyjnie działki nr [...] o pow. 3259 m2 i [...] o pow. 516 m2, karta mapy 19, KW [...], zakończonego decyzją z dnia 28 lipca 2008 r., na łączną kwotę 924,85 zł wskazując, iż do uiszczenia w/w kosztów, zobowiązana jest Gmina Miasta G.. W uzasadnieniu wskazano, iż decyzją z dnia 28 lipca 2008 r. Prezydent Miasta G. wykonujący zadania starosty, na wniosek byłego właściciela orzekł o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości, stanowiącej własność Gminy Miasta G.. Organ podał, iż zgodnie z art. 140 ust. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami koszty postępowania o zwrot nieruchomości ponosi odpowiednio Skarb Państwa lub właściwa jednostka samorządu terytorialnego, w zależności od tego, któremu z tych podmiotów zwracane jest odszkodowanie. Do kosztów postępowania, zgodnie z art. 263 k.p.a., zaliczono koszt sporządzenia przez rzeczoznawcę majątkowego operatu szacunkowego, określającego wartość nieruchomości łącznie z ustaleniem wysokości nakładów zmniejszających, powstałych na nieruchomości po wywłaszczeniu, w kwocie 854 zł oraz koszty doręczeń stronom pism urzędowych w kwocie 70,85 zł. Na powyższe postanowienie Gmina Miasta G., reprezentowana przez Prezydent Miasta, wniosła zażalenie do Wojewody wskazując, iż od decyzji Prezydenta Miasta G. z dnia 28 lipca 2008 r. orzekającej o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości wniosła odwołanie, w którym domaga się wydania decyzji odmawiającej zwrotu spornej nieruchomości. Tym samym postępowanie w sprawie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości nie zostało zakończone. Wojewoda postanowieniem z dnia 23 marca 2009r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Organ w uzasadnieniu podał, iż decyzją z dnia 28 lipca 2008 r. nr [...] Prezydent Miasta, wykonujący zadanie starosty z zakresu administracji rządowej, orzekł o zwrocie na rzecz E. M. wywłaszczonej nieruchomości, położonej w G. przy ul. Ż., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki nr: [...] oraz [...], karta mapy 19, o pow. odpowiednio: 3259 m2 oraz 516 m2, której właścicielem jest obecnie Gmina Miasta G.. W dniu 8 sierpnia 2008 r. Prezydent Miasta G. wniósł odwołanie od w/w decyzji Prezydenta Miasta, wykonującego zadanie starosty z zakresu administracji rządowej. Postanowieniem z dnia 29 lipca 2008 roku nr [...] Prezydent Miasta, wykonujący zadanie starosty z zakresu administracji rządowej, ustalił wysokość kosztów postępowania o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, położonej w G. przy ul. Ż., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki nr: [...] oraz [...], karta mapy 19, o pow. odpowiednio: 3259 m2 oraz 516 m2, na łączną kwotę 924,85 złotych. Zażaleniem z dnia 11 sierpnia 2008 roku Prezydent Miasta G. zwrócił się do Wojewody o uchylenie w/w postanowienia Prezydenta Miasta, wykonującego zadanie starosty z zakresu administracji rządowej. Decyzją nr [...]z dnia 12 marca 2009 r. Wojewoda orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji Prezydenta Miasta G., wykonującego zadanie starosty z zakresu administracji rządowej, z dnia 28 lipca 2008 roku nr [...]. Rozpatrując sprawę w wyniku wniesionego zażalenia, Wojewoda wskazał, iż zgodnie z treścią art. 140 ust. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami koszty postępowania o zwrot nieruchomości ponosi odpowiednio Skarb Państwa albo właściwa jednostka samorządu terytorialnego w zależności od tego, któremu z tych podmiotów odszkodowanie jest zwracane. Z uwagi na fakt, iż toczące się przed Wojewodą , postępowanie odwoławcze w sprawie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, położonej w G. przy ul. Ż., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki nr: [...] oraz [...], karta mapy 19, o pow. odpowiednio: 3259 m2 oraz 516 m2, której właścicielem jest obecnie Gmina Miasta G., zostało zakończone wydaniem przez organ odwoławczy ostatecznej decyzji, na podstawie której utrzymano w mocy decyzję Prezydenta Miasta, wykonującego zadanie starosty z zakresu administracji rządowej, z dnia 28 lipca 2008r. nr [...], jak również mając na uwadze treść art. 15 k.p.a., mówiącego o dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, organ I instancji, tj. Prezydent Miasta, wykonujący zadanie starosty z zakresu administracji rządowej, zdaniem Wojewody ego, może skutecznie domagać się od Prezydenta Miasta G., tj. podmiotu, na rzecz którego zostanie zwrócone zwaloryzowane odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość, zwrotu kosztów poniesionych w związku z prowadzeniem przedmiotowego postępowania. Gmina Miasta G., reprezentowana przez Prezydenta Miasta, na powyższe postanowienie wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku domagając się uchylenia wskazanych powyżej postanowień. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisu art. art. 140 ust. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami poprzez przedwczesne i nieuzasadnione obciążenie Gminy Miasta G. kosztami postępowania o zwrot nieruchomości w sytuacji nieostatecznego załatwienia sprawy. Nadto wskazała na naruszenie: art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. poprzez podjęcie zaskarżonego postanowienia z pominięciem całokształtu okoliczności sprawy i zgromadzonego materiału dowodowego; art. 138 § 1 k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a. poprzez uznanie, iż postanowienie Prezydenta Miasta, wykonującego zadanie starosty z zakresu administracji rządowej, wydane zostało w sposób prawidłowy. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 oraz § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269), Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola, o której mowa powyżej, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ocenie sądu zaskarżone postanowienie zostało wydane na podstawie prawidłowo ustalonego stanu faktycznego sprawy co skutkowało prawidłową subsumpcją prawną. Na wstępie rozważań wskazać należy, iż zgodnie z treścią art. 140 ust. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2004r., Nr 261, poz. 2603 ze zm.) koszty postępowania o zwrot nieruchomości ponosi odpowiednio Skarb Państwa albo właściwa jednostka samorządu terytorialnego w zależności od tego, któremu z tych podmiotów odszkodowanie jest zwracane. W niniejszej sprawie Prezydent Miasta, wykonujący zadanie starosty z zakresu administracji rządowej, prowadził postępowanie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, które zakończył decyzją z dnia 28 lipca 2008 r. nr [...] orzekającej o zwrocie na rzecz E. M. wywłaszczonej nieruchomości, położonej w G. przy ul. Ż., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki nr: [...] oraz [...], karta mapy 19, o pow. odpowiednio: 3259 m2 oraz 516 m2, której właścicielem jest obecnie Gmina Miasta G.. Powyższa decyzja został utrzymana w mocy przez Wojewodę ego decyzją z dnia 12 marca 2009r. nr [...]. Dodatkowo Prezydent Miasta postanowieniem z dnia 29 lipca 2008r. Nr [...] ustalił wysokość kosztów postępowania o zwrot wywłaszczonej nieruchomości wskazanej powyżej na łączną kwotę 924,85 zł wskazując, iż do uiszczenia w/w kosztów, zobowiązana jest Gmina Miasta G.. Powyższe postanowienie zostało utrzymane w mocy postanowieniem Wojewody ego z dnia 23 marca 2009r. nr [...]. Zgodnie z treścią art. 263 § 1 k.p.a. do kosztów postępowania zalicza się koszty podróży i inne należności świadków i biegłych oraz stron w przypadkach przewidzianych w art. 56, a także koszty spowodowane oględzinami na miejscu, jak również koszty doręczenia stronom pism urzędowych. W § 2 omawianego przepisu wskazano, iż organ administracji publicznej może zaliczyć do kosztów postępowania także inne koszty bezpośrednio związane z rozstrzygnięciem sprawy. Wskazać należy, iż w świetle powyższego przepisu wysokość kosztów danego postępowania administracyjnego będzie uzależniona przede wszystkim od rodzaju sprawy i stopnia jej skomplikowania, a także wyznaczonego przepisami szczególnymi zakresu postępowania wyjaśniającego (dowodowego). W tej sytuacji organ administracyjny będzie niekiedy zobowiązany ustalić stan faktyczny sprawy, przy zastosowaniu wyraźnie wskazanych przez prawo środków dowodowych. Sytuacja taka występuje np. w gospodarce nieruchomościami, gdzie organ administracji, dokonując np. aktualizacji wysokości opłaty rocznej z tytułu wieczystego użytkowania nieruchomości gruntowej lub z tytułu trwałego zarządu nieruchomością, w odniesieniu do ustalenia wartości tej nieruchomości, a także w sprawach ustalania i wysokości opłaty adiacenckiej, w odniesieniu do wartości nieruchomości przed wybudowaniem urządzeń infrastruktury technicznej i po ich wybudowaniu, oraz także w przypadku postępowania o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, jest zobowiązany zasięgnąć opinii rzeczoznawcy majątkowego (art. 77 ust. 3, art. 87 ust. 2, art. 132 ust. 2 oraz art. 146 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 z późn. zm.). W art. 263 § 2 cytowanego powyżej przepisu, wskazano, iż organ administracji publicznej może zaliczyć do kosztów postępowania także inne koszty bezpośrednio związane z rozstrzygnięciem sprawy. Powyższe wskazuje wyłącznie na te koszty, które dotyczą wprost wyjaśnienia sprawy. W literaturze podkreśla się zasadnie, że do kosztów postępowania mogą być wliczane tylko te z należności wymienionych w § 1, które poniesione zostały w granicach niezbędnej potrzeby i w sposób zgodny z zasadami gospodarności. W orzecznictwie sądowym do kosztów postępowania zaliczono wynagrodzenie przedstawiciela ustawowego, wyznaczonego przez sąd powszechny na wniosek organu administracyjnego, zgłoszony na podstawie art. 34 § 1 k.p.a. dla nieobecnej strony postępowania administracyjnego (uch. SN z dnia 9 lutego 1989 r., III CZP 117/88, OSNC 1990, nr 1, poz. 11), a także koszt wyceny przez biegłego wartości majątku spadkowego (wyr. NSA z dnia 26 listopada 1991 r., SA/Kr 1148/91, ONSA 1992, nr 1, poz. 11). (por. G. Łaszczyca, A. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Tom II. Komentarz do art. 104-269, LEX, 2007, wyd. II.). Podkreślić należy, iż postępowanie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości położonej w G. przy ul. Ż., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki nr: [...] oraz [...], karta mapy 19, o pow. odpowiednio: 3259 m2 oraz 516 m2 zostało zakończone wydaniem przez Wojewodę ego ostatecznej decyzji i tym samym Prezydent Miasta działając zgodnie z treścią art. 140 ust. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2004r., Nr 261, poz. 2603 ze zm.) postanowieniem ustalił wysokość kosztów postępowania o zwrot wywłaszczonej nieruchomości wskazanej powyżej, w kwocie 924,85 zł na która składa się koszt sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego w tej sprawie operatu szacunkowego, określającego wartość nieruchomości łącznie z ustaleniem wysokości nakładów zmniejszających, powstałych na nieruchomości po wywłaszczeniu w wysokości 854 zł oraz koszt doręczeń stronom pism urzędowych w wysokości 70,85 zł. Mając powyższe na uwadze, Sąd na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę.