II SA/Gd 265/17
WyrokWSA w Gdańsku2018-01-17
Skład orzekający: Mariola Jaroszewska, Dorota Jadwiszczok, Magdalena Dobek-Rak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przyczepa kempingowa posadowiona na gruncie na podporach i bloczkach betonowych, wykorzystywana rekreacyjnie, może być uznana za obiekt budowlany podlegający przepisom Prawa budowlanego z 1974 r. i nakazowi rozbiórki, jeśli została wybudowana bez pozwolenia na budowę na terenie rolnej klasy VI, w pasie 100 m od linii brzegowej jeziora w obszarze chronionego krajobrazu, a w momencie wydawania decyzji nie istniał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, a decyzja o warunkach zabudowy została odmówiona?Ratio decidendi
Przyczepa kempingowa posadowiona na gruncie na podporach i bloczkach betonowych, wykorzystywana rekreacyjnie, stanowi obiekt budowlany w rozumieniu Prawa budowlanego z 1974 r. i podlega przepisom tej ustawy, w tym nakazowi rozbiórki, jeśli została wybudowana bez wymaganego pozwolenia na budowę, a teren, na którym się znajduje, zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym obowiązującymi w dacie orzekania, nie jest przeznaczony pod zabudowę lub jest przeznaczony pod inny rodzaj zabudowy. Ocena zgodności z planowaniem przestrzennym powinna uwzględniać zarówno przepisy obowiązujące w dacie orzekania, jak i przeznaczenie terenu w dacie budowy.Stan faktyczny
Skarżący wnieśli skargę na decyzję nakazującą rozbiórkę przyczepy kempingowej wraz z zadaszeniem, posadowionej na działce rolnej w latach 1993/1994 bez pozwolenia na budowę. Obiekt znajduje się w pasie 100 m od linii brzegowej jeziora w obszarze chronionego krajobrazu. Wójt Gminy odmówił ustalenia warunków zabudowy dla tej inwestycji, a decyzja ta została utrzymana w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze i zaskarżona do sądu. Organy nadzoru budowlanego uznały przyczepę za obiekt budowlany i nakazały jej rozbiórkę, powołując się na przepisy Prawa budowlanego z 1974 r. oraz obowiązujące przepisy o planowaniu przestrzennym.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Sędziowie: Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok (spr.) Asesor WSA Magdalena Dobek-Rak Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Pobojewski po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 2018 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi S. C. i J. C. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 27 lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę.
Będąca przedmiotem niniejszej sprawy skarga S. C. i J. C. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 27 lutego 2017 r., nr [..], wniesiona została w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
Najwyższa Izba Kontroli Delegatura w ramach prowadzonej kontroli [..] "Przeciwdziałanie eutrofizacji antropogenicznej jezior na terenie województwa [..]" w Urzędzie Gminy, pismem z dnia 3 lutego 2014 r., zwróciła się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z wnioskiem o udzielenie pisemnej informacji czy dla istniejących obiektów budowlanych położonych m.in. na działce nr [..], w obrębie ewidencyjnym R., zostały wydane pozwolenia na budowę lub dokonano wymaganych zgłoszeń.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, podczas kontroli przeprowadzonych w dniach 20 lutego 2014 r. i 9 maja 2014 r., ustalił, że na terenie działki nr [..] znajduje się m.in. domek (przyczepa) typu holenderskiego o wymiarach około 8,76 m x 3,6 m wraz z zadaszeniem drewnianym o wymiarach około 2,26 m x 7,10 m, będące własnością skarżących. Przyczepa ta posadowiona jest na podporach i bloczkach betonowych. Przyczepa znajduje się w pasie 100 m od linii brzegowej jeziora K. w obszarze Chronionego Krajobrazu [..]. W piśmie z dnia 12 marca 2014 r. skarżący oświadczyli, że przedmiotowa przyczepa wraz z zadaszeniem zostały posadowione na przedmiotowej działce w latach 1993/1994 i wykorzystywane są 1-2 razy w miesiącach letnich oraz w okresach wiosennych i jesiennych w celach porządkowych. Obiekty te zostały postawione bez pozwolenia na budowę, gdyż w ocenie skarżących, uzyskanie takowego pozwolenia nie było wymagane.
Organ ustalił także, że działka nr [..], położona w obrębie ewidencyjnym R. i w jednostce ewidencyjnej O., stanowi własność Z. P. i użytkowana jest przez skarżących na podstawie umowy dzierżawy gruntów rolnych zawartej w dniu 4 stycznia 2014 r. Działka ta oznaczona jest jako grunty orne klasy VI. Wójt Gminy, w piśmie z dnia 9 lipca 2014 r., wyjaśnił ponadto, że: teren działki nr [..] nie jest objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i Urząd Gminy nie wydawał decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji obejmującej posadowienie przyczepy kempingowej na działce nr [..] a także, że dla przedmiotowej działki nie została wydana decyzja o wyłączeniu gruntów z produkcji rolnej.
Postanowieniem z dnia 23 lipca 2014 r., wydanym na podstawie art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 1974 r., nr 38, poz. 229), organ I instancji nałożył na skarżących obowiązek przedłożenia, w terminie do 31 października 2014 r., ostatecznej decyzji Wójta Gminy o warunkach zabudowy dla inwestycji obejmującej posadowienie przedmiotowej przyczepy kempingowej wraz z zadaszeniem.
Pismem z dnia 22 października 2014 r., skarżący zawiadomili organ, że w dniu 24 lipca 2014 r. wystąpili do Wójta Gminy z wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy a Wójt Gminy, pismem z dnia 3 września 2014 r., zawiadomił strony o wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla usytuowania przyczepy kempingowej o wymiarach 8,76 x 3,60 m wraz z zadaszeniem drewnianym o wymiarach 7,10 x 2,26 m na terenie działki nr [..] we wsi R. Ponadto, jak wskazali, pismem z dnia 13 października 2014 r., wystąpili do Wójta Gminy z wnioskiem o sporządzenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla wsi R.z uwzględnieniem możliwości usytuowania na działce nr [..] przyczepy kempingowej a pismem z dnia 19 października 2014 r. inni mieszkańcy wsi R. również wystąpili do Wójta z wnioskiem o sporządzenie planu i zaprojektowanie wsi jako rekreacyjno – turystycznej. Z uwagi na powyższe skarżący zwrócili się do organu I instancji o przesunięcie terminu wydania decyzji do chwili opracowania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla wsi R.
Pismem z dnia 14 grudnia 2015 r. skarżący poinformowali organ I instancji, że Wójt Gminy zawiadomił ich w piśmie z dnia 4 listopada 2014 r., że złożony przez nich wniosek o opracowanie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla wsi R. zostanie uwzględniony z chwilą zabezpieczenia odpowiednich środków w budżecie gminy. Skarżący wskazali także, że decyzją z dnia 12 listopada 2014 r, nr [..], Wójt Gminy odmówił ustalenia warunków zabudowy dla działki nr [..] w obrębie ewidencyjnym R. w gminie O. dla inwestycji polegającej na budowie budynku letniskowego w formie przyczepy kempingowej z zadaszoną werandą. Od decyzji tej skarżący wnieśli odwołanie i czekają na jego rozpatrzenie.
Pismem z dnia 22 stycznia 2016 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wezwał skarżących do przedłożenia, w terminie 14 dni od dnia otrzymania wezwania, uwierzytelnionej kserokopii lub oryginału dokumentu potwierdzającego posiadanie przez skarżących prawa do dysponowania nieruchomością (działką nr [...]) na cele budowlane.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący, w dniu 3 lutego 2016 r., złożyli do akt sprawy umowę dzierżawy gruntów rolnych z dnia 4 stycznia 2014 r. zawartą między nimi a Z. P.
Jednocześnie, organ I instancji pozyskał do akt niniejszej sprawy decyzję Wójta Gminy z dnia 12 listopada 2014 r., nr [..], mocą której odmówiono ustalenia warunków zabudowy dla działki nr [..] w obrębie R. dla inwestycji polegającej na budowie budynku letniskowego w formie przyczepy kempingowej z zadaszoną werandą. Organ ustalił także, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia 14 kwietnia 2016 r. nr [..], utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy nr [..] i decyzja ta została zaskarżona do sądu administracyjnego.
Pismem z dnia 2 września 2016 r. skarżący zwrócili się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o zawieszenie przedmiotowego postępowania do chwili przyjęcia nowego studium lub miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla wsi R.
Postanowieniem z dnia 15 września 2016 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił zawieszenia postępowania na wniosek skarżących.
Pismem z dnia 5 listopada 2016 r. skarżący poinformowali organ, że przy piśmie z dnia 4 listopada 2016 r. Wójt Gminy zawiadomił ich, że działka nr [..] zostanie zaliczona w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy do obszaru zwartej zabudowy wsi i będzie możliwość wyznaczenia na tej działce nieprzekraczalnej linii zabudowy od brzegu jeziora K.
W piśmie, które wpłynęło do organu w dniu 8 grudnia 2016 r., skarżący ponownie wnieśli o wstrzymanie czynności do chwili rozwiązania przez Wójta Gminy sprawy dotyczącej studium uwarunkowań.
W rezultacie dokonanych ustaleń, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 2 stycznia 2017 r., nr [..], wydaną na podstawie art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r., poz. 290 ze zm.) w zw. z art. 37 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 1974 r., nr 38, poz. 229) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 z późn. zm.), nakazał skarżącym wykonanie pod nadzorem osoby posiadającej uprawnienia budowlane w odpowiedniej specjalności rozbiórki przyczepy kempingowej o wymiarach ok. 8,76 m x 3,6 m wraz z zadaszeniem drewnianym o wymiarach ok. 7,10 m x 2,26 m, wybudowanej na podporach i bloczkach betonowych w latach 1993-1994 bez pozwolenia na budowę na działce nr [..] w obrębie ewidencyjnym R. w jednostce ewidencyjnej O.
Uzasadniając wydaną decyzję organ I instancji wskazał na wstępie, że przedmiotowa przyczepa typu holenderskiego jest obiektem budowlanym i nie stanowi pojazdu w rozumieniu art. 2 pkt 31 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm.). Przedmiotowa przyczepa kempingowa jest bowiem unieruchomiona od wielu lat i wykorzystywana jest na cele użytkowe (cele rekreacyjne).
Z uwagi na posadowienie przedmiotowej przyczepy na działce nr [..] na przełomie 1993/1994 r. organ, jak wskazał, zastosował w sprawie przepisy ustawy - Prawo budowlane z 24 października 1974 r., która w art. 28 ust. 1 wskazywała, że roboty budowlane, za wyjątkiem rozbiórek, można rozpocząć po uzyskaniu pozwolenia na budowę a w art. 3 wskazywała, że obiekty budowlane mogą być budowane wyłącznie na terenach przeznaczonych na ten cel zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym.
Organ wskazał następnie, że działając na podstawie przepisów tej ustawy wystosował do skarżących postanowienie z dnia 23 lipca 2014 r., mocą którego zobowiązał skarżących do przedstawienia, w terminie do dnia 31 października 2014 r., ostatecznej decyzji Wójta Gminy o warunkach zabudowy dla inwestycji obejmującej posadowienie przedmiotowej przyczepy kempingowej wraz z zadaszeniem na działce nr [..]. Wójt Gminy, decyzją z dnia 12 listopada 2014 r., odmówił jednakże ustalenia warunków zabudowy dla tej inwestycji a Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia 14 kwietnia 2016 r., utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Decyzja Kolegium została zaskarżona do sądu administracyjnego i sprawa jest rozpatrywana pod sygn. akt II SA/Gd 312/16.
Jednocześnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że wydanie decyzji orzekającej o nakazie rozbiórki przedmiotowego obiektu jest uzasadnione również innymi względami. Przedmiotowa przyczepa kempingowa wraz z zadaszeniem drewnianym została bowiem posadowiona na działce nr [..] w R. bez pozwolenia na budowę i jest ona użytkowana w celach rekreacyjnych, letniskowych. Ponadto, działka nr [..] w obrębie ewidencyjnym R. stanowi grunt rolny VI klasy i nie jest ona przeznaczona pod zabudowę letniskową. Przedmiotowa inwestycja została zrealizowana w pasie 100 m od linii brzegowej jeziora K. w obszarze Chronionego Krajobrazu [..] a tym samym narusza przepis § 5 pkt 8 uchwały Sejmiku Województwa nr 1161/XLVII/10 z dnia 28 kwietnia 2010 r. w sprawie obszarów chronionego krajobrazu w województwie (Dz. Urz. Woj. Pom. z 2010 r., nr 80, poz. 1455), w której zapisano zakaz lokalizacji obiektów budowlanych w pasie 100 m od linii brzegowej rzek, jezior i innych zbiorników wodnych, i nie stanowi wyjątku określonego w § 7 ust. 3 pkt 1-5, który dopuszcza odstępstwa od tego zakazu.
Organ wskazał także, że z informacji zawartej w decyzji Wójta Gminy z dnia 12 listopada 2014 r., nr [..], wynika, że miejscowy plan ogólny zagospodarowania przestrzennego gminy O. (uchwalony uchwałą nr 55/XV/91 Rady Gminy z dnia 30 października 1991 r.) obowiązujący w okresie wzniesienia przedmiotowego obiektu (lata 1993-1994), nie wskazywał terenu działki nr [..] w R. jako terenu dla funkcji turystycznych rekreacyjnych, czy jakichkolwiek innych budowlanych, ustalając 100 m pas wokół brzegów jeziora jako teren z zakazem sytuowania nowej zabudowy w miejscach do tego nie przeznaczonych.
Jednocześnie organ wskazał, że kwestia zawieszenia niniejszego postępowania do chwili uchwalenia studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego została już rozpatrzona w postanowieniu z dnia 15 września 2016 r.
Od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego skarżący wnieśli odwołanie, domagając się ponownego i wnikliwego rozpatrzenia sprawy i ewentualnie zawieszenia nakazu rozbiórki do czasu uprawomocnienia się studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, z którego wynikać będzie czy działka [..] jest działką w zwartej zabudowie i oznaczona jest jako działka rekreacyjna pod usługi turystyczne. Skarżący zarzucili jednocześnie brak potrzeby, w świetle przepisów ustawy Prawo budowlane z 1994 r, posiadania pozwolenia na budowę przedmiotowej przyczepy. Uważają także, że inwestycja ta nie narusza zapisów ustawy o planie zagospodarowania przestrzennego albowiem dla wsi R. taki plan nie istniał. Rozbiórka przyczepy kempingowej niewątpliwie spowoduje zaś trudne do odwrócenie skutki, a pozostawienie do zakończenia sprawy przez Gminę istniejącego stanu rzeczy jest zgodne z zasadą słuszności i nie wywołuje jakichkolwiek konsekwencji, w szczególności dla innych osób, środowiska czy uzasadnionych interesów innych podmiotów.
Zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z dnia 27 lutego 2017 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 - Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r., poz. 23), art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2016 r., póz. 290 ze zm.) i art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 r. (Dz. U. nr 38, poz. 229 ze zm.), Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego.
Uzasadniając wydaną decyzję organ odwoławczy, powołując się na treść art. 28 ust. 1 i art. 3 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane oraz § 44 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno – budowlanego (DZ.U. z 1975 r., nr 8, poz. 48) i § 4 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. (Dz.U. z dnia 14 sierpnia 1980 r.), wskazał, że przedmiotowa przyczepa stanowi obiekt budowlany nietrwale związany z gruntem, którego budowa wymagała pozwolenia na budowę. Organ podzielił przy tym stanowisko i argumentację organu I instancji o niemożliwości uznania przedmiotowej przyczepy za pojazd.
Organ stwierdził następnie, że przedmiotowy obiekt budowlany wypełnia przesłankę z art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy – Prawo budowlane z 1974 r. tj. znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę. Dokonując powyższej oceny organ, jak wskazał, uwzględnił stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którym wobec zagadnienia zgodności z przepisami o planowaniu przestrzennym obiektu budowlanego, który został wybudowany w warunkach samowoli budowlanej przed dniem 1 stycznia 1995 r. skutki samowoli budowlanej na gruncie przepisów art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane należy oceniać w świetle przepisów o planowaniu przestrzennym, które obowiązują w dacie wydawania decyzji. Z akt niniejszej sprawy wynika zaś, że Wójt Gminy decyzją z dnia 12 listopada 2014 r., nr [..], utrzymaną w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 14 kwietnia 2016 r., nr [..], odmówił skarżącym ustalenia warunków zabudowy dla działki nr [..] w obrębie ewidencyjnym R. w gminie O. dla inwestycji polegającej na budowie budynku letniskowego w formie przyczepy kempingowej z zadaszoną werandą. W toku postępowania ustalono bowiem, że przedmiotowa inwestycja została zrealizowana w pasie 100 m od linii brzegowej jeziora K. w obszarze Chronionego Krajobrazu [..] a tym samym narusza przepisy dotyczące ochrony środowiska określone w § 5 pkt 8 uchwały Sejmiku Województwa nr 1161/XLVTI/10 z dnia 28 kwietnia 2010 r. w sprawie obszarów chronionego krajobrazu w województwie (Dz. Urz. Woj. Pom. z 2010 r. Nr 80, póz. 1455), który przewiduje zakaz lokalizacji obiektów budowlanych w pasie 300 m od linii brzegowej rzek, jezior i innych zbiorników wodnych. W sprawie nie znalazły przy tym zastosowania wyjątki określone § 7 ust. 3 pkt 1-5. Decyzja Wójta Gminy nie potwierdziła więc zgodności przedmiotowego obiektu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Organ odwoławczy wskazał ponadto, że również miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego gminy O. (uchwalony uchwałą Rady Gminy z dnia 30 października 1991 r., nr 55/XV/91), obowiązujący w okresie wzniesienia przedmiotowego obiektu (lata 1993-1994), nie wskazywał terenu działki nr [..] w R. jako terenu dla funkcji turystycznych rekreacyjnych, czy jakichkolwiek budowlanych, ustalając 100 metrowy pas wokół brzegów jeziora jako teren z zakazem sytuowania nowej zabudowy w miejscach do tego nieprzeznaczonych.
We wniesionej do Sądu skardze skarżący domagają się uchylenia decyzji rozbiórkowych i ponownego zbadania sprawy z uwagi na wszczęcie przez Wójta Gminy postępowania w sprawie podjęcia uchwały o przyjęciu studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy O. i wprowadzenie od 1 stycznia 2017 r. nowego Prawa budowlanego, na podstawie którego przyczepy kempingowe nie wymagają pozwolenia na budowę a jedynie zgłoszenia. W ocenie skarżących decyzje organów orzekających wydane zostały bez wnikliwego i ludzkiego podejścia do naszej sprawy, przy nieuwzględnieniu nowego Prawa Budowlanego obowiązującego od 1 stycznia 2017 r. i bez zainteresowania pismami wydanymi przez Wójta Gminy.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie w pełni podtrzymują stanowisko i argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo organ podkreślił, że kwestia prac nad studium nie mogła mieć wpływu na rozpatrzenie przedmiotowej sprawy, skoro na terenie działka nr [..] we wsi R., w chwili obecnej nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego zaś strony postępowania uzyskały odmowną decyzję w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla obiektu objętego postępowaniem.
W piśmie procesowym z dnia 7 listopada 2017 r. skarżący, powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 lutego 2007 r., sygn. akt II OSK 278/06, podnieśli, że zgodności samowolnie wybudowanego przed 1 stycznia 1995 r. obiektu budowlanego z przepisami o zagospodarowaniu przestrzennym nie bada się według daty orzekania w sprawie przez organ administracji a według daty wzniesienia budynku. Ponadto, domek letniskowy został wybudowany pod rządami ustawy z 1974 r., na podstawie której organy nadzoru budowlanego nie miały podstaw do żądania usunięcia domku albowiem zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy, budowa budynku letniskowy nie wymagała zezwolenia a planu zagospodarowania wtedy także nie było. Brak obowiązującego w czasie budowy planu zagospodarowania przestrzennego wyłącza możliwość nakazania przez organ przymusowej rozbiórki obiektu na podstawie tego przepisu, chociażby obiekt był wznoszony bez pozwolenia na budowę. Ponadto, skarżący podkreślili, że na ich korzyść świadczy fakt zmiany uchwały sejmiku Województwa w sprawie obszarów chronionego krajobrazu w województwie. Zmiana w/w uchwały polega m.in. na usunięciu zapisu dotyczącego konieczności zachowania 100 metrowej odległości od linii brzegowej. Wcześniej ta okoliczność była jednym z argumentów do wydania decyzji o rozbiórce.
Na rozprawie w dniu 17 stycznia 2018 r. skarżący S. C. złożył do akt projekt decyzji o warunkach zabudowy na przedmiotowej działce dla inwestycji polegającej na posadowieniu przyczepy kempingowej wraz z zadaszeniem jako obiektu związanego z obsługa przystani kajakowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zaskarżona decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 27 lutego 2017 r. jak i poprzedzająca ją decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 2 stycznia 2017 r. są zgodne z prawem.
Z precyzyjnie ustalonego przez orzekające w sprawie organy stanu faktycznego sprawy wynika, że na terenie działki nr [..] w obrębie ewidencyjnym R., w jednostce ewidencyjnej O., znajduje się m.in. przyczepa typu holenderskiego o wymiarach około 8,76 m x 3,6 m wraz z zadaszeniem drewnianym o wymiarach około 2,26 m x 7,10 m. Przyczepa ta posadowiona jest na podporach i bloczkach betonowych. Postawiona została na działce nr [..] w latach 1993/1994 przez skarżących bez pozwolenia na budowę. Wykorzystywana jest 1-2 razy w miesiącach letnich oraz w okresach wiosennych i jesiennych w celach porządkowych. Działka nr [..] stanowi grunt rolny VI klasy i jest własnością Z.P. a użytkowana jest przez skarżących na podstawie umowy dzierżawy gruntów rolnych zawartej w dniu 4 stycznia 2004 r.
Powyższe ustalenia obligowały orzekające organy do zastosowania w sprawie przepisów ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.). Zgodnie bowiem z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 290) w sprawach rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę (art. 48 tej ustawy), których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne stosuje się przepisy dotychczasowe. Art. 108 ustawy - Prawo budowlane z 1994 r. stanowi jednocześnie, że ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1995 r.
Tym samym upatrywanie przez skarżących legalności bytu istniejącej na terenie działki nr [..] przyczepy typu holenderskiego wraz z drewnianym zadaszeniem w przepisach ustawy – Prawo budowlane obowiązujących od dnia 1 stycznia 2017 r. nie znajduje uzasadnienia.
Stan sprawy uprawniał przy tym orzekające organy do zastosowania dyspozycji art. 37 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane z 1974 r., zgodnie z którym obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część:
1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub
2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.
Istniejąca na terenie działki nr [..] niepołączona trwale z gruntem przyczepa typu holenderskiego jest obiektem budowlanym w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego. Art. 2 pkt 1 ustawy – Prawo budowlane z 1974 r. wyjaśniał bowiem, że przez obiekty budowlane rozumie się stałe i tymczasowe budynki lub inne stałe i tymczasowe budowle, jak mosty, budowle ziemne, tunele, drogi, linie kolejowe, sieci energetyczne i telekomunikacyjne, budowle hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, ściany oporowe, sieci uzbrojenia terenu, budowlane sportowe, stanowiące całość techniczno – użytkową, wyposażoną w instalacje i urządzenia niezbędne do spełniania przeznaczonych im funkcji. Z kolei, zgodnie z § 4 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. Nr 17, poz. 62, z późn. zm.), przez budynek tymczasowy rozumie się budynki nie połączone w sposób trwały z gruntem, skonstruowane jako rozbieralne, jak baraki, kioski, obiekty o konstrukcji pneumatycznej i typu namiotowego lub budynki określone w przepisach jako tymczasowe.
Ponadto, w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przesądzono już, że ustawione na gruncie przyczepy kempingowe, nie spełniające w danej chwili swojej pierwotnej funkcji transportowo - komunikacyjnej, stanowią obiekty budowlane (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2012 r., sygn. akt II OSK 384/11, https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Posadowienie takiego obiektu budowlanego na terenie działki nr [..] wymagało przy tym uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę. Zgodnie bowiem z treścią art. 28 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane z 1974 r. roboty budowlane, z wyjątkiem rozbiórek, można rozpocząć po uzyskaniu pozwolenia na budowę a zgodnie z § 44 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno – budowlanego (Dz. U. Nr 8, poz. 48, z późn. zm.) pozwolenia na budowę wymaga wykonanie i rozbudowa stałych i tymczasowych budynków a zgodnie z § 44 ust. 2 pkt 1 i 2 pozwolenia na budowę nie wymaga budowa: altanek nie przystosowanych do stałego zamieszkania na działkach w pracowniczych ogrodach działkowych oraz pomników, posągów, kapliczek i innych podobnych obiektów kultu religijnego - na terenach cmentarzy oraz na terenach przykościelnych, związanych z wykonywaniem kultu religijnego. Przy czym, stosownie do treści art. 2 ust. 3 tej ustawy, przez roboty budowlane rozumie się roboty polegające na budowie, montażu, remoncie albo rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części oraz urządzeń reklamowych, dzieł plastycznych i innych urządzeń wpływających na wygląd obiektu budowlanego a, stosownie do treści art. 2 ust. 2 tej ustawy, przez budowę rozumie się wykonywanie obiektu budowlanego, a także jego przebudowę i rozbudowę.
Z oświadczenia złożonego przez skarżących w piśmie z dnia 12 marca 2014 r., jak i z ustaleń dokonanych podczas oględzin działki nr [..] przeprowadzonych przez organ I instancji w dniach 8 lipca 2014 r. i 20 lutego 2014 r., niespornie wynika, że skarżący nie posiadają pozwolenia na budowę przedmiotowej przyczepy typu holenderskiego wraz z drewnianym zadaszeniem.
Orzekające w sprawie organy słusznie uznały przy tym, że obiekt ten znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę (art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy – Prawo budowlane z 1974 r.). Oceny tej organy dokonały ponadto zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 2013 r. sygn. akt II OPS 2/13 (dostępna na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl), która wskazała, że przepisami o planowaniu przestrzennym, o których mowa w art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623 ze zm.) są przepisy obowiązujące w dacie orzekania przez organy administracji, z tym że w postępowaniu w przedmiocie nakazania przymusowej rozbiórki, należy uwzględnić także przeznaczenie terenu, na którym powstał obiekt budowlany, od daty jego budowy.
Z uwagi na powyższe wskazywane przez skarżących wszczęcie przez Wójta Gminy postępowania w sprawie uchwalenia studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy nie mogło mieć wpływu na wynik niniejszej sprawy.
W latach 1993 - 1994 r., na terenie działki nr [..] w obrębie ewidencyjnym R., obowiązywał zaś miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego gminy zatwierdzony uchwałą Rady Gminy z dnia 30 października 1991 r. nr 55/XV/91, który nie wskazywał terenu tej działki jako terenu przeznaczonego pod zabudowę (ani istniejącą adoptowaną ani nowoprojektowaną). Teren działki nr [..] to według planu fragment terenu oznaczonego jako grunty rolne, niezabudowany i nieprzeznaczony do zabudowy, z ustalonym pasem 100 m wzdłuż linii brzegowej jeziora K. z zakazem usytuowania zabudowy. Dla zabudowy istniejącej na działce nr [..] nie mógł znaleźć przy tym zastosowania zapis ogólny planu o treści: "na cele rekreacji, turystyki i wypoczynku można wykorzystać istniejące zainwestowanie, o ile nie jest to sprzeczne z innymi ustaleniami planu np. dot. wymogów ochrony środowiska naturalnego, kulturowego (istniejące zabudowanie mieszkalne i gospodarcze); siedliska rolnicze, zagrody usytuowane bliżej niż 100 m od linii brzegowej jezior można adaptować na cele letnisk indywidulanych jedynie pod warunkiem zachowania tradycyjnych form zabudowy, bez wymiany substancji budowlanej na nową, a także pod warunkiem nie ograniczania ogólnej dostępności do brzegu jeziora (wolny od wygrodzeń pas min 10 m)". Dla zabudowy istniejącej na działce nr [..] nie mógł znaleźć również zastosowania zapis szczegółowy dla wsi R. wskazujący, że: "z konieczności adaptuje się istniejącą zabudowę letniskową usytuowaną w pasie 100 m od linii brzegowej, a zrealizowaną na podstawie poprzednich opracowań planistycznych w zgodzie z ówczesnymi przepisami". Przyczepa typu holenderskiego wraz z drewnianym zadaszeniem istniejąca na działce nr [..] posadowiona została w latach 1993 – 1994 bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę i narusza przepis dotyczący ochrony środowiska określony w uchwale Sejmiku Województwa z dnia 28 kwietnia 2010 r., nr 1161/XLVII/10, w sprawie obszarów chronionego krajobrazu w województwie (Dz. Urz. Woj. Pom. z 2010 r., nr 80, poz. 1455). § 5 pkt 8 tej uchwały przewiduje bowiem zakaz lokalizacji obiektów budowlanych w pasie 100 m od linii brzegowej rzek, jezior i innych zbiorników wodnych a przedmiotowa inwestycja na działce nr [..] została zrealizowana w pasie 100 m od linii brzegowej jeziora K., w obszarze Chronionego Krajobrazu [..] i nie mają do niej zastosowania wyjątki przewidziane w § 7 ust. 3 pkt 1 – 5 tej uchwały. Ponadto, działka nr [..], stanowi grunt rolny VI klasy i nie jest przeznaczona pod zabudowę.
Z kolei, z uwagi na to, że w dacie orzekania przez organy w niniejszej sprawie, dla terenu działki nr [..] nie obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, postanowieniem z dnia 23 lipca 2014 r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nałożył na skarżących obowiązek przedłożenia, w terminie do dnia 31 października 2014 r., ostatecznej decyzji Wójta Gminy o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji obejmującej posadowienie przyczepy kempingowej wraz z zadaszeniem na terenie działki nr [..] w obrębie ewidencyjnym R. Z akt sprawy wynika, że Wójt Gminy decyzją z dnia 12 listopada 2014 r. odmówił ustalenia warunków zabudowy dla wnioskowanej inwestycji a Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 14 kwietnia 2016 r. utrzymało w mocy tą decyzję. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 1 marca 2017 r., sygn. akt II SA/Gd 312/16, oddalił zaś skargę wniesioną przez skarżących na decyzję organu odwoławczego.
Stwierdzona przez orzekające w sprawie organy na terenie działki nr [..] zabudowa nie stanowi więc ani realizacji założeń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w dacie jej budowy ani nie znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym, obowiązującymi w dacie orzekania przez organy administracji, jest przeznaczony pod zrealizowaną na niej zabudowę.
Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2017 r., poz. 1369), oddalił wniesioną w niniejszej sprawie skargę jako niezasadną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło