II SA/Gd 2653/02
WyrokWSA w Gdańsku2005-09-29
Skład orzekający: Sędzia WSA Jolanta Górska, Sędzia WSA Janina Guść, Sędzia NSA Jan Jędrkowiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zbiornik na nieczystości płynne, wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę, podlega nakazowi rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego, nawet jeśli jego budowa była zgodna z uchwałą rady gminy dotyczącą utrzymania czystości?Ratio decidendi
Budowa zbiornika na nieczystości płynne wymaga pozwolenia na budowę, a jego wzniesienie bez takiego pozwolenia stanowi samowolę budowlaną podlegającą nakazowi rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego. Przepisy Prawa budowlanego nie przewidują możliwości legalizacji obiektu wybudowanego bez pozwolenia ani stosowania okoliczności łagodzących. Zgodność z uchwałą rady gminy dotyczącą utrzymania czystości nie zwalnia z obowiązku przestrzegania Prawa budowlanego.Stan faktyczny
Skarżący S. S. kwestionował decyzję nakazującą rozbiórkę dwukomorowego zbiornika na nieczystości płynne, wybudowanego bez pozwolenia na budowę. Organ pierwszej instancji nakazał rozbiórkę, wskazując na samowolę budowlaną i niezgodność z planem zagospodarowania przestrzennego. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał decyzję w mocy. Skarżący argumentował, że budowa była zgodna z zaleceniami urzędu gminy dotyczącymi gospodarki odpadami i że był zwolniony z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1 ppkt a) Prawa budowlanego. Sąd administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę jako bezzasadną.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Górska, Sędziowie Sędzia WSA Janina Guść (spr.), Sędzia NSA Jan Jędrkowiak, Protokolant Agnieszka Lewandowska, po rozpoznaniu w dniu 29 września 2005r. sprawy ze skargi S. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 19 września 2002r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę.
Decyzją z dnia 13 lutego 2002 r., nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, nakazał S. S. rozbiórkę samowolnie wybudowanego dwukomorowego zbiornika na nieczystości płynne wykonanego z kręgów betonowych wraz z instalacją sanitarną, położonego na działce nr [...] w G., stanowiącego przynależność wzniesionego tam domku letniskowego, który stał się przedmiotem odrębnego postępowania administracyjnego. Jako podstawę prawną decyzji wskazano art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89 poz. 414 ze zm.) W uzasadnieniu organ administracji wskazał, że według oświadczenia właściciela przedmiotowego obiektu, został on wzniesiony w 1998 r. bez prawem wymaganego pozwolenia na budowę ani zgłoszenia. Nadto organ administracji wskazał, że miejscowy ogólny plan zagospodarowania przestrzennego Gminy K., zatwierdzony uchwałą Rady Narodowej Miasta i Gminy dnia 27 kwietnia 1990 r. Nr XIV/54/90 (Dz.Urz.Woj.Gd. Nr 16, poz. 118) ze zmianami do tego planu zatwierdzonymi uchwałą Rady Gminy Kościerzyna z dnia 18 grudnia 1992 r. Nr VII/52/92 (Dz.Urz.Woj.Gd Nr 6, poz. 35), przewiduje przeznaczenie działki nr [...] w części oznaczonej kolorem czerwonym [...] do adaptacji istniejącego zespołu działek letnich z likwidacją rozproszonych dzikich domków oraz leżących w pasie 100 m od jeziora. Pozostała część działki [...] przeznaczona została pod uprawy leśne i nieużytki.
S. S. w odwołaniu wskazał, że domek letniskowy położny na działce nr [...] w G. otrzymał w latach osiemdziesiątych od F. D., pierwotnie domek ten pełnił rolę pomieszczenia gospodarczego. W latach 1992-1994 obiekt ten został przystosowany do potrzeb letniskowych. W ocenie skarżącego, Urząd Gminy w K. w sposób pośredni zalegalizował zaistniałą samowolę budowlaną w oparciu o art. 29 ust. 1 pkt 1 i 2 ust. 2 pkt 1 i art. 29 ust.1 pkt 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, pobierając podatek od nieruchomości. Nadto skarżący wskazał, że zgodnie z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego, działkę nr [...] w części oznaczonej kolorem czerwonym przeznaczono do adaptacji istniejącego zespołu działek letniskowych. Skarżący stwierdził, iż posiadany przez niego i jego żonę domek letniskowy daje im jedyną możliwość rekreacji poza miastem, gdyż na inne formy wypoczynku, w tym zagranicznego, nie mogą sobie pozwolić ze względów finansowych. Skarżący wskazał, że zbiornik na nieczystości płynne wybudował w 1999 r. zgodnie z zaleceniami Urzędu Gminy w sprawie gospodarki odpadami wynikającymi z uchwały Rady Gminy nr [...] z dnia 14 sierpnia 1997 r. Skarżący stwierdził, że zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 1 ppkt a) ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, był on zwolniony z obowiązku posiadania pozwolenia na budowę wskazanego zbiornika.
Decyzją z dnia 19 września 2002 r. Nr [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89 poz. 414 ze zm.) w związku z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy stwierdził, że wybudowanie w 1998 r. bez pozwolenia na budowę zbiornika na nieczystości płynne z kręgów betonowych stanowi samowolę budowlaną podlegającą sankcji rozbiórki przewidzianej w art. 48 Prawa budowlanego. W odniesieniu do zarzutów odwołania organ wskazał, że zalecenia organów gminy dotyczące zachowania czystości i porządku winny być realizowane z zachowaniem wymogów przepisów Prawa budowlanego.
S. S. wniósł skargę na powyższą decyzję domagając się jej zmiany i zalegalizowania wybudowanego obiektu. W uzasadnieniu skarżący, powtarzając argumentację zawarta w odwołaniu wskazał, że budując zbiornik na nieczystości podporządkował się zaleceniom Urzędu Gminy wynikającym z uchwały Rady Gminy z dnia 14 sierpnia 1997 r. Nr [...] w sprawie szczegółowych zasad utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy K.. Skarżący stwierdził, że na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1 ppkt a) ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, był on zwolniony z obowiązku posiadania pozwolenia na budowę wskazanego zbiornika.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu 29 września 2005 r. skarżący kwestionował ustaloną w decyzji datę budowy zbiornika, wskazując, iż miała ona miejsce w 2001 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów powszechnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
Art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm.) stanowi, iż roboty budowlane w tym budowę obiektu budowlanego (art. 3 pkt 7 prawa budowlanego) można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 i art. 30. Urządzenia budowlane wymienione w art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego, są również obiektami budowlanymi w rozumieniu art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego, a zbiornik na nieczystości płynne stanowi obiekt budowlany – budowlę w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego. Przepisy art. 29 i 30 Prawa budowlanego nie przewidują zwolnienia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę zbiornika na nieczystości płynne. W szczególności zwolnienie takie, wbrew stanowisku skarżącego, nie wynika z treści art. 29 ust. 1 pkt 1 Prawa budowanego, przepis ten dotyczy bowiem jedynie zwolnienia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę obiektów gospodarczych związanych z produkcją rolną i uzupełniających zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej. Nieruchomość, na której posadowiony jest zbiornik, nie stanowi działki siedliskowej, a zgodnie z miejscowym ogólnym planem zagospodarowania przestrzennego Gminy , zatwierdzonym uchwałą Rady Narodowej Miasta i Gminy dnia 27 kwietnia 1990 r. Nr XIV/54/90 (Dz.Urz.Woj.Gd. Nr 16, poz. 118) ze zmianami do tego planu zatwierdzonymi uchwałą Rady Gminy Kościerzyna z dnia 18 grudnia 1992 r. Nr VII/52/92 (Dz.Urz.Woj.Gd Nr 6, poz. 35), działka nr [...] w części, na której posadowiony jest zbiornik i domek letniskowy, przeznaczona została pod uprawy leśne i nieużytki.
Inwestycja, na której przeprowadzenie wymagane jest posiadanie pozwolenia na budowę lub dokonanie obowiązku zgłoszenia budowy, przeprowadzona bez spełnienia tych wymogów przez inwestora stanowi samowolę budowlaną, spotykającą się z sankcją przewidzianą w art. 48 ustawy z dnia 7 1ipca 1994 r. Prawo budowlane. Art. 48 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania przez organ administracji stanowił, iż właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Przepis ten przewiduje wobec obiektów budowlanych wzniesionych bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, obowiązek nakazania przez organy nadzoru budowlanego ich rozbiórki. Unormowanie to nie pozostawia organom administracji sfery uznaniowości w zakresie zastosowania sankcji rozbiórki obiektu budowlanego wzniesionego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Stwierdzenie, że wzniesienie określonego obiektu budowlanego nastąpiło bez wymaganego pozwolenia na budowę obligowało zatem organ administracji do nakazania jego rozbiórki w oparciu o art. 48 Prawa budowlanego. Przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane w stanie prawnym z daty podjęcia zaskarżonej decyzji nie przewidywały możliwości legalizacji obiektu wybudowanego bez pozwolenia na budowę bądź bez dokonania obowiązku zgłoszenia właściwemu organowi, ani nie dopuszczały stosowania jakichkolwiek okoliczności łagodzących ten rygor.
Podnoszona przez skarżącego okoliczność zrealizowania przez niego nakazu wynikającego z uchwały Rady Gminy z dnia 14 sierpnia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy K., nie ma w świetle treści art. 28 i 48 Prawa budowlanego znaczenia dla oceny zaskarżonej decyzji. Na skarżącym ciążył obowiązek przestrzegania przepisów prawa. Przewidziany w art. 28 Prawa budowlanego obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę dotyczy wszystkich inwestorów – w tym skarżącego, a realizacja zasad utrzymania czystości i porządku wynikających z powołanej uchwały winna odbywać się z poszanowaniem przepisów Prawa budowlanego.
Wydana przez organ administracji decyzja jest zgodna z prawem.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Sąd na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę jako bezzasadną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło