II SA/Gd 267/21

WyrokWSA w Gdańsku2021-12-22

Skład orzekający: WSA Jolanta Górska, WSA Magdalena Dobek - Rak, NSA Jacek Hyla

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nałożenie grzywny w celu przymuszenia do rozbiórki obiektu budowlanego, który nie jest budynkiem w rozumieniu Prawa budowlanego, jest uzasadnione i zgodne z prawem, a także czy wysokość tej grzywny jest prawidłowa?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że nałożenie grzywny w celu przymuszenia do rozbiórki obiektu budowlanego, który nie jest budynkiem w rozumieniu Prawa budowlanego, jest uzasadnione i zgodne z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Grzywna ta jest środkiem mniej uciążliwym niż wykonanie zastępcze i jej wysokość została prawidłowo ustalona, uwzględniając jednokrotną możliwość jej nałożenia w przypadku obowiązków z zakresu prawa budowlanego innych niż budynki.
Stan faktyczny
Skarżący M. P. wniósł skargę na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakładające grzywnę w celu przymuszenia do rozbiórki obiektu budowlanego. Obowiązek rozbiórki wynikał z decyzji administracyjnych, które zostały utrzymane w mocy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów k.p.a. i p.e.a., w tym brak wyczerpującego rozpatrzenia materiału i przyjęcie dowolnych ustaleń faktycznych, a także wadliwość tytułu wykonawczego.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.) Sędzia WSA Magdalena Dobek - Rak Sędzia NSA Jacek Hyla po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi M. P. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 19 lutego 2021 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia do rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę. Skarga M. P. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 19 lutego 2021 r., nr [..], wniesiona została w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy: Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 3 września 2018 r., nr [..], wydaną na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, nakazał skarżącemu rozebrać obiekt budowlany nietrwale związany z gruntem o konstrukcji drewnianej wraz z tarasem, pełniący funkcję rekreacji indywidualnej o wymiarach 4,90 m x 5,95 m + 1,00 m x 2,00 m, pobudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę na terenie działki nr [..] położonej w obręb ewidencyjny K., gmina W. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 17 grudnia 2018 r., nr [..] uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 3 września 2018 r. i nakazał skarżącemu rozebrać obiekt budowlany nietrwale związany z gruntem o konstrukcji drewnianej, pełniący funkcję rekreacji indywidualnej o wymiarach 4,90 m x 5,95 m +1,00 m x 2,00 m wraz z tarasem o wymiarach 2,00 m x 5,95 m, pobudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę na terenie działki nr [..] położonej w obręb ewidencyjny K., gmina W. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku prawomocnym wyrokiem z dnia 29 stycznia 2020 r., sygn. akt II SA/Gd 149/19, oddalił skargę wniesioną przez skarżącego na tę decyzję. Z uwagi na niewykonanie rozbiórki, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego pismem z dnia 6 marca 2019 r. przesłał skarżącemu upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania ciążącego na skarżącym obowiązku rozbiórki z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego. Następnie, w dniu 12 kwietnia 2019 r. wystawił tytuł wykonawczy nr [..], który został doręczony skarżącemu w dniu 2 maja 2019 r. Postanowieniem z dnia 12 kwietnia 2019 r., nr [..], wydanym na podstawie art. 20 § 1 pkt 4, art. 119, art. 121 § 1, 2, 4 i art. 122 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2017 r., poz. 1201 ze zm.), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nałożył na skarżącego grzywnę w celu przymuszenia do wykonania ciążącego na nim obowiązku rozbiórki w wysokości 10 000 zł, płatną w terminie do dnia 31 sierpnia 2019 ., jednocześnie wzywając skarżącego do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym w terminie do dnia 31 sierpnia 2019 r. i wskazując, że w razie niewykonania obowiązku będzie orzeczone wykonanie zastępcze. Uzasadniając wydane postanowienie, organ wskazał, że nałożenie na skarżącego grzywny, wobec braku realnego i dobrowolnego wykonania przez niego nakazanego obowiązku rozbiórki, było celowe, albowiem powinno doprowadzić do uniknięcia dalszego uchylania się skarżącego od wykonania tego obowiązku i jednocześnie doprowadzić do skutecznego wykonania nałożonego obowiązku. Organ wyjaśnił przy tym, że wysokość nałożonej grzywny nie przekracza granic wyznaczonych przez zasady ogólne postępowania egzekucyjnego w administracji a w szczególności zasady racjonalnego działania i zasady niezbędności. Jednocześnie, organ wskazał, że z uwagi na specyficzną właściwość grzywny w celu przymuszenia związaną z możliwością jej umorzenia w przypadku wykonania egzekwowanego obowiązku stanowi ona mniej dolegliwy środek niż ewentualne zastosowanie wykonania zastępczego - kolejnego środka egzekucyjnego. Po rozpoznaniu wniesionego przez skarżącego na powyższe postanowienie zażalenia, zaskarżonym w niniejszej sprawie postanowieniem z dnia 19 lutego 2021 r., wydanym na podstawie art. 119, art. 121 § 1, 2 i 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2019 r., poz. 1437) - zwanej dalej p.e.a., Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w punkcie 1. uchylił postanowienie organu I instancji w zakresie dotyczącym terminu do uiszczenia grzywny i terminu do wykonania przedmiotowego obowiązku i wyznaczył nowy termin do dnia 31 sierpnia 2021 r. a w punkcie 2. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji w pozostałym zakresie. Uzasadniając wydane postanowienie, organ odwoławczy wyjaśnił na wstępie, że ponieważ postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte w niniejszej sprawie w dniu 6 marca 2019 r., a więc przed dniem wejścia w życie przepisów ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r., poz. 2070 ze zm.), w sprawie zastosowanie znajdują przepisy dotychczasowe. Nadto, organ odwoławczy, w pełni podzielił stanowisko organu I instancji, zgodnie z którym nałożenie na skarżącego grzywny w wysokości 10 000 zł jest uzasadnione i niezbędne do realizacji nałożonego obowiązku. Wysokość nałożonej grzywny uwzględnia charakter obiektu, którego dotyczy rozbiórka. W ocenie organu, istnieje domniemanie, że jeżeli skarżący nie zostanie przymuszony grzywną do wykonania ciążącego na nim obowiązku rozbiórki, sam dobrowolnie go nie wykona. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w zażaleniu, organ odwoławczy wyjaśnił, że w tytule wykonawczym wskazano imię, nazwisko, pesel, adres tj. nazwę ulicy, numer nieruchomości oraz kod pocztowy oraz prawidłowo wskazano pocztę. Błąd co do określenia miejscowości (zamiast S. wpisano R.) należy potraktować jako oczywistą omyłkę pisarską, która przy prawidłowości wszystkich innych danych nie stanowi błędu co do zobowiązanego w rozumieniu art. 33 § 1 pkt pkt 4 p.e.a. Ponadto, tytuł wykonawczy został prawidłowo zaadresowany do zobowiązanego. Niezależnie od powyższego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 18 lutego 2021 r., nr [..], sprostował w tytule wykonawczym z dnia 12 kwietnia 2019 r., nr [..], oczywisty błąd pisarski w rubryce "A - DANE ZOBOWIĄZANEGO" w punkcie 11. Oznaczonym jako miejscowość, w ten sposób, że zamiast "R." wpisał "S.". Jednocześnie, organ odwoławczy wyznaczył nowy termin do wykonania obowiązku rozbiórki a także nowy termin do uiszczenia grzywny. We wniesionej do Sądu skardze na powyższe postanowienie skarżący wniósł o jego uchylenie, zarzucając mu naruszenie: - art. 7 i art. 77 w zw. z art. 80 k.p.a., poprzez brak wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia całego materiału, co doprowadziło do poczynienia w zaskarżonym postanowieniu dowolnych i nieuprawnionych ustaleń faktycznych i wydania na tej podstawie postanowienia mającego bezpośredni negatywny wpływ na prawa skarżącego, w szczególności poprzez przyjęcie domniemania, iż brak grzywny w celu przymuszenia nie spowoduje wykonania przez stronę nałożonego obowiązku; - przepisów p.e.a., poprzez brak wystarczającego uzasadnienia faktycznego nieuwzględnienia zarzutów skarżącego oraz przyjęcie za podstawę rozstrzygnięcia wadliwego tytułu wykonawczego oraz nieprawomocnego postanowienia PINB. W odpowiedzi na skargę, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, w pełni podtrzymując stanowisko i argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Rozpoznając wniesioną skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Przeprowadzona przez Sąd, na podstawie art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 137) oraz art. 3 § 2 pkt 2 w zw. z art. 134 § 1 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., kontrola legalności wykazała, że postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 19 lutego 2021 r., utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 12 kwietnia 2019 r. jest zgodne z prawem. W ocenie Sądu, stan faktyczny niniejszej sprawy uzasadniał, w świetle przepisów p.e.a., nałożenie na skarżącego grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku wynikającego z decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 17 grudnia 2018 r., w wysokości 10 000 zł. Przepis art. 6 § 1 p.e.a. stanowi bowiem, że w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. Zgodnie zaś z art. 15 § 1 p.e.a. egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne inaczej stanowią. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia. Z kolei, zgodnie z art. 26 § 1 p.e.a. organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru. Z akt sprawy wynika zaś, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 3 września 2018 r., nr [..], wydaną na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, nakazał skarżącemu rozebrać obiekt budowlany nietrwale związany z gruntem o konstrukcji drewnianej wraz z tarasem, pełniący funkcję rekreacji indywidualnej o wymiarach 4,90 m x 5,95 m + 1,00 m x 2,00 m, pobudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę na terenie działki nr [..] położonej w obręb ewidencyjny K., gmina W. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 17 grudnia 2018 r., nr [..] uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 3 września 2018 r. i nakazał skarżącemu rozebrać obiekt budowlany nietrwale związany z gruntem o konstrukcji drewnianej, pełniący funkcję rekreacji indywidualnej o wymiarach 4,90 m x 5,95 m +1,00 m x 2,00 m wraz z tarasem o wymiarach 2,00 m x 5,95 m, pobudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę na terenie działki nr [..] położonej w obręb ewidencyjny K., gmina W. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku prawomocnym wyrokiem z dnia 29 stycznia 2020 r., sygn. akt II SA/Gd 149/19, oddalił skargę wniesioną przez skarżącego na tę decyzję. W sprawie bezsporne jest również, że nałożony na skarżącego obowiązek nie został wykonany. Zauważyć w tym miejscu należy, że postępowanie egzekucyjne nie jest tym etapem postępowania, na którym decyduje się o istnieniu obowiązku i jego wymiarze. Art. 29 § 1 p.e.a. stanowi bowiem, że organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Tym samym, organ egzekucyjny nie jest uprawniony do merytorycznego badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym (zob. wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2012 r., sygn. akt II FSK 945/11, LEX nr 1233913). Organ egzekucyjny nie jest władny podejmować żadnych działań ingerujących w treść decyzji, stanowiącej podstawę wystawienia tytułu wykonawczego. W art. 29 § 1 p.e.a. jednoznacznie zakazano organowi egzekucyjnemu badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Ponieważ wkraczając w merytoryczne badanie zasadności egzekwowanego obowiązku organ egzekucyjny podejmowałby się rozpatrywania sprawy ostatecznie rozstrzygniętej. Skutkowałoby to sytuacją, w której organ egzekucyjny byłby niejako trzecią instancją rozpatrującą sprawę, a postępowanie egzekucyjne byłoby kontynuacją postępowania merytorycznego, w trakcie którego obowiązek podlegający egzekucji został określony (zob. wyrok NSA z dnia 8 lipca 1999 r., sygn. akt I SA 303/99, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Z akt sprawy wynika także, że pismem z dnia 6 marca 2019 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego upomniał skarżącego do wykonania obowiązku wynikającego z decyzji z dnia 17 grudnia 2018 r. a następnie w dniu 12 kwietnia 2019 r. organ I instancji wystawił tytuł wykonawczy, który skarżący otrzymał w dniu 2 maja 2019 r. Niewątpliwie zaś, zgodnie z treścią art. 27 § 1 pkt 2 p.e.a. tytuł wykonawczy powinien zawierać wskazanie imienia i nazwiska lub firmy zobowiązanego i jego adresu, a także NIP lub numeru PESEL, jeżeli zobowiązany taki numer posiada. W tytule wykonawczym z dnia 12 kwietnia 2019 r. wskazano prawidłowe dane skarżącego w zakresie: imienia, nazwiska i peselu a także adresu skarżącego w zakresie: nazwy ulicy, numeru nieruchomości oraz kodu pocztowego i poczty. Z kolei, błędnie wpisano nazwę miejscowości - zamiast S. wpisano R. Jednakże, w świetle wpisania pozostałych składników adresu prawidłowo, jak słusznie uznały orzekające w sprawie organy, brak było podstaw do uznania, że błąd ten uniemożliwiał przeprowadzenie postępowania egzekucyjnego, co potwierdza nadto wysłanie tytułu wykonawczego na prawidłowy adres skarżącego i jego skuteczne doręczenie skarżącemu. Co więcej, postanowieniem z dnia 18 lutego 2021 r., organ I instancji sprostował tytuł wykonawczy w zakresie miejscowości, którą to powinna być i w rzeczywistości jest S. W ocenie Sądu, wbrew zrzutom skargi, zasadne było nałożenie na skarżącego środka egzekucyjnego w postaci grzywny w celu przymuszenia, jako środka najmniej uciążliwego dla skarżącego i jako środka niezbędnego do realizacji ciążącego na skarżącym obowiązku. Zgodnie z art. 1a pkt 12b p.e.a. środkiem egzekucyjnym w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym obowiązków o charakterze niepieniężnym jest: grzywna w celu przymuszenia, wykonanie zastępcze, odebranie rzeczy ruchomej, odebranie nieruchomości, opróżnienie lokali i innych pomieszczeń, przymus bezpośredni. Przy czym, art. 119 p.e.a. wyjaśnia, że grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego (§ 1). Grzywnę nakłada się również, jeżeli nie jest celowe zastosowanie innego środka egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym (§ 2). Zgodnie zaś z art. 120 § 1 p.e.a. grzywna w celu przymuszenia może być nakładana zarówno na osoby fizyczne, jak i osoby prawne, a także na jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej. Art. 122 § 2 pkt 2 p.e.a. wskazuje z kolei, że postanowienie o nałożeniu grzywny powinno zawierać m.in. wezwanie do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym w terminie wskazanym w postanowieniu, z zagrożeniem, że w razie niewykonania obowiązku w terminie będą nakładane dalsze grzywny w tej samej lub wyższej kwocie, a w przypadku obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego lub z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy będzie orzeczone wykonanie zastępcze. W art. 122 § 2 pkt 2 p.e.a. zawarto więc zasadę, zgodnie z którą w sprawach obowiązków z zakresu prawa budowlanego grzywna w celu przymuszenia poprzedza zastosowanie środka w postaci wykonania zastępczego. W sprawach dotyczących egzekucji obowiązku z zakresu prawa budowlanego, oczywiste jest, że grzywna w celu przymuszenia jest środkiem mniej dotkliwym niż wykonanie zastępcze. W sprawach tego rodzaju nie można zatem kwestionować zastosowania grzywny w celu przymuszenia, twierdząc, że jest ona zbyt uciążliwym środkiem egzekucyjnym. Grzywna w celu przymuszenia jako środek egzekucyjny o charakterze przymuszającym jest bez wątpienia środkiem mniej uciążliwym niż pozostałe środki egzekucyjne stosowane w egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym, które są środkami zaspokajającymi (zob. P. M. Przybysz, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Wydanie VII, WK 2015, LEX/el). Przede wszystkim wykonanie zastępcze jest środkiem zaspokajającym, który generuje siłą rzeczy bezzwrotne, nierzadko znaczne koszty dla zobowiązanego. Grzywna w celu przymuszenia natomiast, nawet pomimo jej uiszczenia może zostać w razie wykonania obowiązku zwrócona dłużnikowi na zasadzie art. 126 p.e.a. (zob. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 24 lutego 2016 r., sygn. akt II SA/Gd 61/16, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Funkcją grzywny w celu przymuszenia jest wywarcie dodatkowej presji na zobowiązanego w celu skłonienia go do dobrowolnego wykonania obowiązku. Presja ta ustaje z chwilą wykonania obowiązku przez zobowiązanego. Możliwość umorzenia lub zwrotu grzywny w celu przymuszenia sprawia, że dolegliwość tego środka egzekucyjnego w przypadku wykonania obowiązku jest znikoma. Z kolei, w przypadku zastosowania wykonania zastępczego skutki dla zobowiązanego (obowiązki wskazane w art. 129 p.e.a., konieczność pokrycia kosztów poniesionych przez wykonawcę zastępczego) powstają natychmiast i ulegają one stopniowemu zwiększeniu wraz z zaawansowaniem prac wykonawcy zastępczego. Ewentualne przystąpienie zobowiązanego do dobrowolnego wykonania obowiązku nie niweczy tych skutków. Z tych też względów wybór środka egzekucyjnego w postaci grzywny w celu przymuszenia należało uznać za spełniający wymogi art. 7 § 2 (zasady racjonalnego działania) i art. 7 § 3 (zasady niezbędności) p.e.a., z których wynika obowiązek organu zastosowania wobec zobowiązanego takiej dolegliwości, która jest niezbędna do realizacji ciążącego na nim obowiązku i zaprzestania stosowania tej dolegliwości w momencie, gdy obowiązek ten zostanie spełniony. Wysokość nałożonej na skarżącego grzywny jest przy tym zgodna z przepisami prawa i została przez orzekające w sprawie organy przekonująco uzasadniona a poczynione ustalenia oraz dokonane oceny nie noszą cech dowolności Art. 121 p.e.a. wskazuje, że grzywna w celu przymuszenia może być nakładana kilkakrotnie w tej samej lub wyższej kwocie, z zastrzeżeniem § 4 (§ 1). Z zastrzeżeniem § 5 każdorazowo nałożona grzywna nie może przekraczać kwoty 10 000 zł, a w stosunku do osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej kwoty 50 000 zł (§ 2). Jeżeli egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego, grzywna w celu przymuszenia jest jednorazowa, chyba że dotyczy obowiązku utrzymania obiektu budowlanego w stanie nieoszpecającym otoczenia (§ 4). Wysokość grzywny, o której mowa w § 4, stanowi, w przypadku obowiązku przymusowej rozbiórki budynku lub jego części, iloczyn powierzchni zabudowy budynku lub jego części, objętego nakazem przymusowej rozbiórki, i 1/5 ceny 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, ogłoszonej przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów do obliczania premii gwarancyjnej dla posiadaczy oszczędnościowych książeczek mieszkaniowych (§ 5). Prawidłowo wysokość grzywny nałożonej na skarżącego ustalona została na podstawie art. 121 § 4 p.e.a. Wynika to z tego, że obowiązek nałożony na skarżącego wynika z przepisów prawa budowlanego a objęte w niniejszej sprawie nakazem rozbiórki obiekty budowlane nie są budynkami w świetle dyspozycji art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego. Okoliczność ta wyklucza zaś zastosowanie przepisu art. 121 § 5 p.e.a. (zob. wyrok NSA z dnia 26 lutego 2013 r., sygn. akt II OSK 2035/11, https://orzeczenia.nsa.gov.pl; wyrok NSA z dnia 21 grudnia 2011 r., sygn. akt II OSK 1943/10, LEX nr 1152108). Do obiektów budowlanych lub ich części, których nakazano rozbiórkę, lecz nie są to budynki w świetle art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego, przy nakładaniu grzywny w celu przymuszenia nie można stosować przepisu art. 121 § 5 p.e.a. Oznacza to, że ustalając wysokość grzywny w celu przymuszenia wykonania obowiązku w zakresie nakazu rozbiórki innego obiektu budowlanego niż budynek, należy stosować przepisy art. 121 § 2–4 p.e.a. (zob. wyrok NSA z dnia 17 grudnia 2002 r., sygn. akt IV SA 122/01, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Jak prawidłowo wskazał organ odwoławczy w zaskarżonym postanowieniu, jest to także zgodne zarówno z ogólną zasadą postępowania egzekucyjnego stosowania jak najmniej uciążliwego środka egzekucyjnego dla zobowiązanego (art. 7 § 2 p.e.a.), jak i zasadą niezbędności (art. 7 § 3 p.e.a.). Jednocześnie, przedstawione przez orzekające w sprawie organy uzasadnienie nałożenia na skarżącego grzywny w maksymalnej wysokości zasługuje na akceptację. Skarżący nie wykonuje bowiem obowiązku rozbiórki już od 2018 r., co wskazuje na brak woli rzeczywistego i dobrowolnego wykonania tego obowiązku. Na ocenę prawidłowości ustalonej wysokości grzywny nie bez wpływu pozostaje okoliczność, że organ egzekucyjny w niniejszej sprawie, zgodnie z art. 121 § 4, dysponował tylko jednokrotną możliwością nałożenia grzywny w celu przymuszenia, co wymusza określenie jej na poziomie gwarantującym skuteczność tego środka egzekucyjnego. Powyższe okoliczności celowym uczyniły zastosowanie wskazanego środka egzekucyjnego w maksymalnej wysokości jako uzasadnionej formy nacisku, mającego na celu skłonienie zobowiązanych, poprzez dolegliwość finansową, do określonego zachowania się (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 15 kwietnia 2009 r., sygn. akt II SA/Gd 907/08, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Reasumując, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że grzywna w celu przymuszenia nałożona w przedmiotowej sprawie na skarżącego w wysokości 10 000 zł spełnia wymogi p.e.a. Wybór tego środka egzekucyjnego, jak również wysokość nałożonej grzywny, odpowiadają rodzajowi nałożonego obowiązku oraz zostały wyczerpująco umotywowane w uzasadnieniach rozstrzygnięć organów obu instancji. Prawidłowo przy tym organ odwoławczy wyznaczył nowy termin uiszczenia nałożonej grzywny i wykonania obowiązku rozbiórki. Zgodnie bowiem z treścią art. 122 § 2 p.e.a. postanowienie o nałożeniu grzywny powinno zawierać: 1) wezwanie do uiszczenia nałożonej grzywny w oznaczonym terminie z pouczeniem, że w przypadku nieuiszczenia grzywny w terminie zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych; 2) wezwanie do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym w terminie wskazanym w postanowieniu, z zagrożeniem, że w razie niewykonania obowiązku w terminie będą nakładane dalsze grzywny w tej samej lub wyższej kwocie, a w przypadku obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego lub z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy będzie orzeczone wykonanie zastępcze. Zmiana terminu określonego przez organ I instancji na dzień 31 sierpnia 2019 r. była konieczna, jako że organ odwoławczy orzekał w sprawie w dniu 19 lutego 2021 r. Nowy termin został wyznaczony na dzień 31 sierpnia 2021 r. Z tych przyczyn, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał, że zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 19 lutego 2021 r. jest zgodnie z prawem i na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę jako bezzasadną oddalił. Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło