II SA/Gd 268/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Przybielski (spr.) Sędziowie : Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Protokolant: Diana Wojtowicz po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi I. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 kwietnia 2004 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego oddala skargę. II SA/Gd 268/04 UZASADNIENIE Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, powołując się na upoważnienie Rady Miasta, decyzją z dnia 22 września 2003 r., na podstawie art. 1 ust 1, art. 2 ust 4, art. 4 ust 1, art. 31 ust 1 i art. 43 ust 1 i 3 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (jedn. tekst Dz.U. z 1998 r., Nr 64, poz. 414 ze zm.) oraz § 4 ust 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 10 marca 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad przyznawania zasiłku okresowego (Dz.U. Nr 26, poz. 140) odmówił przyznania I. S. pomocy społecznej w formie zasiłku okresowego. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ administracji wskazał, że I. S. w dniu 5 września 2003 r. złożyła wniosek o przyznanie zasiłku okresowego, w związku z czym przeprowadzony został wywiad środowiskowy, podczas którego sprecyzowała swoje żądanie w ten sposób, iż domagała się przyznania zasiłku okresowego za cały 2003 r. Na podstawie wywiadu oraz innych dokumentów zebranych w sprawie ustalono, że wnioskodawczyni zamieszkuje samotnie, prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, a na jej dochód składają się tylko dodatek mieszkaniowy w kwocie 113,87 zł oraz świadczenia systematycznie przyznawane przez MOPS. W 2003 r. I. S. otrzymała pomoc w formie zasiłków celowych na zakup żywności, lekarstw, środków czystości i odzieży na łączną kwotę 1070 zł., a ponadto na miesiąc październik zaplanowano dla niej pomoc w postaci zasiłku celowego w wysokości 150 zł. Organ administracji wskazał, że zgodnie z art. 31 ust 1 ustawy zasiłek okresowy może być przyznany osobom lub rodzinom, których dochód nie przekracza kryterium dochodowego ustalonego zgodnie z art. 4 ust 1, a ponadto dochody oraz posiadane zasoby pieniężne nie wystarczają na zaspokojenie ich niezbędnych potrzeb, w szczególności ze względu na: - długotrwałą chorobę, - niepełnosprawność, - brak możliwości zatrudnienia, - brak uprawnień do renty rodzinnej po osobie, na której ciążył obowiązek alimentacyjny, - a także możliwości otrzymania lub nabycia uprawnień, do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego. Organ administracji wskazał, że wnioskodawczyni spełnia określone prawem warunki do otrzymania zasiłku okresowego, lecz zasiłek ten jej nie może być przyznany wyłącznie z tej przyczyny, że w 2003 r. MOPS nie otrzymał środków finansowych na realizację tych zasiłków. Odpowiednie wnioski w tej sprawie złożone zostały do Wojewody, lecz do dnia wydania decyzji budżet Państwa nie przekazał środków na realizację zasiłków okresowych. I. S. wniosła odwołanie od tej decyzji, w którym opisała swoją trudną sytuację materialną i życiową, wywodząc, że od września 1999 r. jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku, co stawia ją w szczególnie trudnej sytuacji życiowej. Ponadto wskazywała, że posiada liczne schorzenia, które wymagają posiadania środków na zakup lekarstw, czego nie zapewniają przyznawane jej zasiłki celowe. Nie uwzględniając tego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję w dniu 30 kwietnia 2004 r., podzielając w całości faktyczne i prawne podstawy jej rozstrzygnięcia. Organ odwoławczy wskazał dodatkowo, że odwołująca się jest osobą uprawnioną do uzyskania świadczeń pieniężnych z funduszu opieki społecznej. Świadczenia te mogą być jednak przyznawane i wypłacane tylko wówczas, kiedy budżet Państwa (Wojewoda) przekaże na zasiłki okresowe odpowiednie środki. SKO wyjaśniło również, że w myśl art. 1 ust 4 ustawy pomoc może być przyznana, jeżeli odpowiada celom i możliwościom pomocy społecznej. Skoro z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika, że pomimo licznych pism Wojewoda nie przekazał MOPS żadnych środków na realizację zadań fakultatywnych, tj. zasiłków okresowych, to organ administracji samorządowej nie mógł ich przyznać. Odwołująca się nie została jednak pozbawiona pomocy, skoro w różnej formie w tym okresie przyznano jej i wypłacono szereg zasiłków celowych odpowiadających możliwościom Ośrodka. W uzasadnieniu decyzji wskazano również, że bezzasadne było żądanie we wrześniu 2003 r. zasiłku okresowego za cały rok 2003. Zgodnie bowiem z art. 43 ust 6 ustawy świadczenia pieniężne z pomocy społecznej przyznaje się i wypłaca za okres miesiąca kalendarzowego, poczynając od miesiąca, w którym złożony został wniosek wraz z wymaganą dokumentacją. I. S. wniosła skargę do Sądu, w której ponawiając zarzuty odwołania oraz opisując posiadane schorzenia, konieczność ich leczenia, wysokość wynikających z tego kosztów, kwestionowała zgodność z prawem zaskarżonej decyzji. Do skargi załączono obszerną dokumentację lekarską. W odpowiedzi na skargę SKO, wnosząc o jej oddalenie, powołało się na argumentację faktyczną i prawną zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie mogła być uwzględniona, albowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Okoliczności faktyczne sprawy są bezsporne, a wynika z nich, że skarżąca, będąca osobą samotną, bezrobotną, bez stałych dochodów spełnia określone w przepisach ustawy o pomocy społecznej kryterium dochodowe i ma uprawnienia do ubiegania się o przyznanie jej również świadczeń pieniężnych z tej pomocy. Przedmiotem rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie jest wyłącznie odmowa przyznania I. S. zasiłku okresowego za cały 2003 r. w oparciu o wniosek złożony w dniu 5 września 2003 r. Zgodnie z powołanym, jako podstawa prawna rozstrzygnięcia art. 1 ust 2 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (jedn. tekst Dz.U. z 1998 r., Nr 64, poz. 414 ze zm.) pomoc społeczną organizują organy administracji rządowej i samorządowej, przy czym zadania w zakresie przyznawania zasiłków okresowych obciążają Skarb Państwa, który powinien przekazać gminom odpowiednie środki finansowe na realizację tych zadań. Ponadto stosownie do art. 2 ust 4 tej ustawy potrzeby osoby i rodziny korzystającej z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej. Przytoczone wyżej normy prawne, łącznie z art. 31 ust 1 ustawy, stanowiącym, że zasiłek okresowy z pomocy społecznej może być przyznany oznaczają, iż Państwo nie przyjęło na siebie bezwzględnego obowiązku przyznania każdej osobie, spełniającej kryteria ustawowe, fakultatywnych świadczeń z tej pomocy. Oczywiste jest, że realizacja zadań rządowych, jakimi są zasiłki okresowe, przez organy samorządu gminnego, jest możliwa tylko wówczas, gdy Skarb Państwa, reprezentowany przez właściwego wojewodę, przekaże na ten cel w określonym czasie odpowiednie środki. W aktach niniejszej sprawy znajduje się obszerna korespondencja między Wojewodą, a MOPS, z której wynika, że w okresie złożenia przez skarżącą wniosku o przyznanie zasiłku okresowego organ pierwszej instancji nie dysponował środkami pieniężnymi na ten cel. W tej sytuacji prawnej i faktycznej brak jest podstaw do przyjęcia, aby organy obydwu instancji, szczegółowo rozważające sytuację materialną skarżącej dopuściły się naruszenia prawa. Podkreślić w tym miejscu należy, że organ pierwszej instancji, pomimo braku środków na realizację zasiłków okresowych, przez cały 2003 r. przyznawał skarżącej szereg zasiłków celowych, których wysokość przekroczyła 1000 zł. i umożliwiała pokrycie części kosztów związanych z jej potrzebami. Skarżąca otrzymuje również należny dodatek mieszkaniowy. Z tych też przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę.