II SA/Gd 2681/01
WyrokWSA w Gdańsku2004-04-21
Skład orzekający: Sędzia NSA Zdzisław Kostka, Asesor WSA Krzysztof Retyk, NSA Anna Orłowska/spr./
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o zwolnieniu ze służby w Policji, wydana na podstawie prawomocnego orzeczenia dyscyplinarnego o wydaleniu ze służby, może być zaskarżona w zakresie oceny postępowania dyscyplinarnego lub zasadności nadania rygoru natychmiastowej wykonalności?Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie jest właściwy do ponownego badania zasadności orzeczenia dyscyplinarnego, które stanowiło podstawę do zwolnienia ze służby. Decyzja o zwolnieniu ze służby w Policji na podstawie prawomocnego orzeczenia o wydaleniu jest obligatoryjna. Ewentualne uchybienia proceduralne w zakresie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności nie mogą stanowić podstawy do uchylenia decyzji o zwolnieniu, jeśli istniał ważny interes społeczny, a sama decyzja o zwolnieniu jest obligatoryjna.Stan faktyczny
Skarżący B. L. został wydalony ze służby w Policji na mocy rozkazu personalnego Komendanta Miejskiego Policji, który został utrzymany w mocy decyzją Komendanta Wojewódzkiego Policji. Podstawą wydalenia było orzeczenie dyscyplinarne o wymierzeniu kary wydalenia ze służby, uzasadnione popełnieniem czynów tożsamych z przestępstwami. Skarżący kwestionował prawidłowość postępowania dyscyplinarnego, zarzucając naruszenie zasady domniemania niewinności oraz nieprawidłowe zastosowanie art. 108 § 1 k.p.a. poprzez nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 21 kwietnia 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Kostka Sędziowie : Asesor WSA Krzysztof Retyk NSA Anna Orłowska/spr./ Protokolant Agnieszka Januszewska po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2004 roku na rozprawie sprawy ze skargi B. L. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 18 lipca 2001 roku Nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji oddala skargę.
Rozkazem personalnym Nr [...] z dnia 18 lipca 2001 r. Komendant Wojewódzki Policji, na podstawie art. 138 § 1 w zw. z art. 127 § 2 k.p.a. utrzymał w mocy rozkaz personalny Komendanta Miejskiego Policji Nr [...] z dnia 20 czerwca 2001 r. o wydaleniu ze służby z Policji z dniem 30 czerwca 2001 r. B. L.
Jako podstawę prawną orzeczenia organ I instancji przytoczył przepisy art. 41 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 45 ust.3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. Nr 30 poz. 179 z późn.zm.). Na podstawie art.108 § 1 k.p.a. nadano decyzji rygor natychmiastowej wykonalności ze względu na ważny interes służby, a w uzasadnieniu tej decyzji organ wskazał, że ostatecznym orzeczeniem dyscyplinarnym Komendanta Wojewódzkiego Policji Nr [...] z dnia 8 czerwca 2001 r. wymierzona została kara dyscyplinarna wydalenia ze służby aspiranta B. L.
Organ odwoławczy wyjaśnił ponadto, że B. L. uznany został winnym przewinienia dyscyplinarnego - dokonanego czynem tożsamym z przestępstwem kwalifikowanym z art.157 § 2 oraz art.197 § 2 kk. Dopuszczenie się - w służbie -przypisanych czynów kompromituje policjanta i powoduje, że traci on przymiot osoby o nieposzlakowanej opinii, w konsekwencji czego nie może pozostawać nadal w służbie w Policji.
Odnosząc się do argumentów podnoszonych w odwołaniu, organ II instancji wyjaśnił, że orzeczenie dyscyplinarne jest ostateczne i podlega wykonaniu, a przeprowadzona w toku tego postępowania weryfikacja orzeczenia organu I instancji nie wykazała podstaw do zmiany kary dyscyplinarnej.
Powoływane przez zainteresowanego przepisy kodeksu postępowania karnego nie mają zastosowania w postępowaniu administracyjnym.
Nadanie decyzji organu I instancji rygoru natychmiastowej wykonalności powoduje, że decyzja podlega wykonaniu przed upływem terminu do wniesienia odwołania.
W odwołaniu od decyzji organu I instancji i w skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego B. L. podniósł, że decyzje podjęto z naruszeniem prawa, a w szczególności - przepisów Konstytucji RP i kodeksu postępowania karnego gwarantujących realizację zasady domniemania niewinności, obrazę art.108 § 1 k.p.a. poprzez zastosowanie go w sprawie. Skarżący zarzucił, że decyzje naruszają interes rodziny skarżącego, która pozostaje bez środków do życia, zatem przedmiotowe rozkazy są aspołeczne, godzą w dobre imię Policji i politykę prorodzinną rządu.
Zarzuty skarżący uzasadnił tym, iż miał dobre wyniki w pracy oraz nie dopuścił się popełnienia przewinienia dyscyplinarnego ani żadnego przestępstwa związanego ze służbą w Policji. Wskazał, że skoro nie udowodniono mu winy w rozumieniu prawa karnego, to nie może być "skazany" w postępowaniu dyscyplinarnym. W ocenie skarżącego organy orzekające naruszyły zasadę domniemania niewinności, gdyż powinny zawiesić postępowanie dyscyplinarne do czasu wydania prawomocnego wyroku przez sąd karny.
Zarzucając zaskarżonej decyzji brak podstaw faktycznych do zastosowania art. 108 § 1 k.p.a. B. L. wskazał, że przepis ten nie zna pojęcia "ważny interes służby" a zna natomiast pojęcie "inny interes społeczny". Twierdzi, że zarzucane mu czyny nie mają żadnego związku ze- służbą, natomiast organ nie wyjaśnił przesłanki nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji o zwolnieniu ze służby.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, powołując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Skarżący w zasadzie nie podniósł względem zaskarżonej decyzji poważniejszych zarzutów merytorycznych czy też formalnych, a jedynie kwestionował prawidłowość przeprowadzonego w stosunku do niego postępowania dyscyplinarnego oraz zasadność nadania rozkazowi o zwolnieniu ze służby rygoru natychmiastowej wykonalności w oparciu o art. 108 § 1 k.p.a.
Zgodnie z art. 41 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jednolity Dz.U. z 2000 r. Nr 101, poz. 1092), policjanta zwalnia się ze służby w przypadku wymierzenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby.
Zwolnienie ze służby na podstawie tego przepisu ma charakter obligatoryjny, gdyż ustawodawca użył sformułowania "zwalnia się".
W przypadku uprawomocnienia orzeczenia dyscyplinarnego wymierzającego karę dyscyplinarną wydalenia ze służby, właściwy organ Policji ma obowiązek wykonania orzeczonej kary poprzez podjęcie decyzji w trybie art. 41 ust. 1 pkt 3 cyt. ustawy.
Bezsporne w sprawie jest, że orzeczenie nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 8 czerwca 2001 r. o ukaraniu asp. B. L. karą dyscyplinarną wydalenia ze służby, jest ostateczne. Zaistniała więc obligatoryjna przesłanka do wydania decyzji o zwolnieniu ze służby w trybie art. 41 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy.
Tzw. decyzje kadrowe są jedynie obligatoryjnymi aktami wykonania kary dyscyplinarnej i nie można w toku tego postępowania wykonawczego zajmować się oceną wymierzonej kary. Odnosi się to również do postępowania sądowoadministracyjnego.
Zgodnie bowiem z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Granice rozpoznania skargi przez Sąd są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań administracji publicznej, z drugiej zaś - przez całokształt prawnych aspektów tego stosunku administracyjnoprawnego, który jest objęty treścią zaskarżonej decyzji.
Sąd zawsze jest związany granicami sprawy, w której skarga została wniesiona, i nie może swoimi ocenami prawnymi wkraczać w inną sprawę w stosunku do tej, która była albo powinna być przedmiotem postępowania przed organem administracji i wydawanych w nim aktów; bowiem granice tej sprawy administracyjnej wyznaczają zakres sądowej kontroli wykonywania administracji publicznej, o której stanowi art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269).
Oznacza to, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym podczas badania zgodności decyzji o zwolnieniu ze służby wydanej w wykonaniu orzeczenia dyscyplinarnego nie jest możliwe rozpoznawanie zarzutów skarżącego dotyczących postępowania dyscyplinarnego.
Wobec zarzutu skarżącego co do zakwestionowania podstaw do nadania rozkazowi o zwolnieniu ze służby rygoru natychmiastowej wykonalności w oparciu o art. 108 § 1 k.p.a., Sąd zważył, iż zarzut ten nie mógł spowodować uchylenia zaskarżonej decyzji, gdyż po pierwsze nie można odmówić organowi racji w zastosowaniu rygoru natychmiastowej wykonalności z uwagi na ważny interes społeczny, a po drugie gdyby nawet uznać nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności jako uchybienie proceduralne, chociaż nie ma ku temu powodów, to uchybienie to nie mogłoby mieć istotnego wpływu na wynik sprawy.
Artykuł 108 § 1 k.p.a. stanowi, że decyzji, od której służy odwołanie, może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony. W tym ostatnim przypadku organ administracji publicznej może w drodze postanowienia zażądać od strony stosownego zabezpieczenia.
Powołany przepis określa przesłanki nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności. Ustawodawca wymienia w nim kilka rodzajów dóbr, które podlegają ochronie przez nadanie decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności. W grupie chronionych interesów mieści się interes społeczny. W doktrynie podnosi się to, że nie ma trwałej, stałej definicji interesu społecznego, treść tego pojęcia trzeba ustalać w każdym przypadku z osobna.
Nie może budzić natomiast wątpliwości, że w interesie społecznym leży, aby zadania Policji, będącej umundurowaną i uzbrojoną formacją służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz do utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego, realizowane były przez osoby spełniające warunki określone przepisami ustawy o Policji.
Z tych względów Sąd uznał, że brak jest podstaw do uwzględnienia skargi i z tego powodu na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło