II SA/Gd 2729/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janina Guść (spr.) Sędziowie: NSA Barbara Skrzycka-Pilch NSA Jacek Hyla Protokolant: Agnieszka Dobroń po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi H. P. na postanowienie Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 25 lipca 2001 r. Nr [[...]] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania i uchybienia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w przedmiocie pozbawienia uprawnień wdowy po kombatancie 1. uchyla zaskarżoną decyzję 2. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz H. P. kwotę 10 (dziesięć) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Postanowieniem z dnia 25 lipca 2001 r. Nr [[...]] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na podstawie art. 134 w związku z art. 127 § 3 i art. 129 § 1 i 2 k.p.a. stwierdził niedopuszczalność odwołania i uchybienie terminu do złożenia przez H. P. wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej pozbawienia uprawnień wdowy po kombatancie, zakończonej decyzją z dnia 14 lutego 2001 r. Nr [[...]]. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że H. P. otrzymała decyzję o pozbawieniu jej uprawnień wdowy po kombatancie w dniu 26 lutego 2001 r., zaś wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożyła w dniu 27 czerwca 2001 r. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy strona mogła złożyć w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji. H. P. uchybiła zatem terminowi do złożenia wniosku i nie złożyła zgodnie z art. 58 § l i 2 k.p.a. wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności ani nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. H. P. wniosła skargę na powyższe postanowienie do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W uzasadnieniu skargi wskazano, że terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie został dotrzymany z uwagi na chorobę skarżącej. H. P. cierpi bowiem na chorobę Alzheimera i nie pokazywała nikomu otrzymywanej korespondencji. Odpowiadając na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie, podnosząc argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Podstawę zaskarżonego postanowienia stanowiły art. 127 § 3 k.p.a. w związku z art. 129 § l i 2 k.p.a., zgodnie z którymi, wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia stronie decyzji. W przypadku uchybienia terminu do złożenia takiego wniosku, zgodnie z art. 134 k.p.a. w związku z art. 127 § 3 k.p.a. organ administracji stwierdza w drodze postanowienia uchybienie terminu. H. P. niewątpliwie uchybiła terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, czego w skardze nie kwestionowała. Skarżąca powołała się natomiast na okoliczności związane z przyczyną uchybienia terminu. Wbrew twierdzeniom zawartym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i odpowiedzi na skargę, skarżąca we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy złożyła oświadczenie spełniające wymogi wniosku o przywrócenie uchybionego terminu do złożenia tego wniosku. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżąca oświadczyła, że składa odwołanie po terminie z uwagi na chorobę i pobyt w szpitalu. Zaistnienie przytoczonych okoliczności, co do zasady, może uzasadniać stwierdzenie braku winy strony w uchybieniu terminu. Interpretując treść oświadczenia strony, składanego w toku postępowania administracyjnego, organ administracyjny winien mieć na uwadze cel wynikający z treści tego oświadczenia. Nie budzi wątpliwości, że skarżąca wskazała na uchybienie terminu i przytoczyła okoliczności wyłączające jej winę w uchybieniu terminu w celu ponownego rozpoznania sprawy przez organ administracji mimo złożenia wniosku po terminie. Oświadczenie skarżącej stanowiło zatem w istocie wniosek o przewrócenie terminu, mimo, iż nie zawierało ono wyraźnego sformułowania "wnoszę o przywrócenie terminu", lecz wniosek o rozpatrzenie sprawy mimo uchybienia terminu, ze wskazaniem przyczyn tego uchybienia. ( vide: teza 2 wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 stycznia 1999 r. w sprawie sygn. akt IV SA 166/98 Lex Nr 47261) Przywrócenie terminu jest instytucją procesową mającą na celu ochronę strony przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu dla podjęcia czynności procesowej. Art. 58 § 1 i 2 k.p.a., stanowi, iż w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni on, że uchybienie nastąpiło bez jego winy; prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu jednocześnie dopełniając czynności, dla której określony był termin. W przypadku złożenia przez stronę wniosku o przywrócenie terminu, organ administracji obowiązany jest rozpoznać zgłoszony wniosek, a postanowienie w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie może być wydane przed ostatecznym rozstrzygnięciem wniosku o przywrócenie terminu. Od rozstrzygnięcia tego zależy bowiem czy czynność została dokonana w terminie, który to termin został stronie przywrócony, czy też po jego upływie - w przypadku nieuwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu. Wydanie postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu przed rozpatrzeniem prośby o przywrócenie terminu jest niezgodne z prawem. (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 stycznia 1999 r. sygn. akt SA/Sz 306/98 cyt. za B. Adamiak, J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz., Wydawnictwo C.H. Beck 2003, str. 578) Wniosek o przywrócenie terminu złożony przez skarżącą nie został przez organ administracji rozpoznany. W toku postępowania doszło zatem do naruszenia przepisów postępowania - art. 58 k.p.a. i art. 134 k.p.a., które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponownie rozpoznając sprawę organ winien dokonać oceny złożonego wniosku o przywrócenie terminu z punktu widzenia spełnienia przesłanek art. art. 58 § 1 i 2 k.p.a. i dopiero po prawomocnym rozpoznaniu wniosku, w zależności od treści postanowienia w tym przedmiocie, podjąć dalsze czynności zmierzające do ponownego rozpatrzenia sprawy lub wydania postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Dodatkowo wskazać należy, że art. 134 k.p.a. stanowiący, iż organ odwoławczy w drodze postanowienia stwierdza niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania, przewiduje dwa odrębne rozstrzygnięcia organu odwoławczego w dwóch niezależnych przypadkach - w przypadku niedopuszczalności odwołania z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych, organ odwoławczy wydaje postanowienie o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania - w przypadku uchybienia terminu do wniesienia odwołania organ odwoławczy wydaje postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Poszczególne rozstrzygnięcia oparte są na różnych przesłankach i nie mogą być przez organ stosowane zamiennie. Jeżeli zatem w sprawie zachodzą wyłącznie przesłanki stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania, organ nie może wydać postanowienia o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania. Brak jest także podstaw do zamieszczania w treści postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu dodatkowego stwierdzenia niedopuszczalności odwołania, jeżeli w sprawie nie zachodzą przesłanki niedopuszczalności odwołania. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia nie wskazano żadnych przyczyn niedopuszczalności odwołania, treść orzeczenia nie powinna zatem zawierać rozstrzygnięcia w tym przedmiocie. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżone postanowienie. W związku z uwzględnieniem skargi, Sąd na podstawie art. 200 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zasądził na rzecz skarżącej od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych kwotę 10 zł. tytułem zwrotu kosztów postępowania - uiszczonego w sprawie wpisu sądowego. Sąd nie zawarł w wyroku rozstrzygnięcia opartego na przepisie art. 152 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określającego, czy i w jakim zakresie zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Rozstrzygnięcie takie jest bowiem obligatoryjne jedynie w przypadku, gdy zaskarżona decyzja nadaje się z istoty swej do wykonania. Ponieważ zaskarżona i uchylona decyzja dotyczyła stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania i nie podlegała wykonaniu, orzekanie o możliwości jej wykonania było bezprzedmiotowe.