II SA/Gd 273/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Protokolant Starszy sekretarz sądowy Diana Wojtowicz po rozpoznaniu w dniu 26 sierpnia 2015 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi M. N. na postanowienie Wojewody z dnia 18 marca 2015 r., nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sprawie sprzeciwu dotyczącego robót budowlanych oddala skargę. W dniu 9 marca 2012 r. do Starostwa Powiatowego wpłynęło zgłoszenie M. N. o zamiarze wykonania robót budowlanych polegających na budowie ogrodzenia, budynku gospodarczego, ujęcia wody oraz przydomowej oczyszczalni ścieków, zaprojektowanych na terenie działki nr [...] położonej w obrębie ewidencyjnym P. w gminie L. Postanowieniem z dnia 20 marca 2012 r. Starosta nałożył na zgłaszającego obowiązek uzupełnienia złożonego zgłoszenia a następnie, z uwagi na jego niewypełnienie, decyzją z dnia 23 maja 2012 r., Starosta wniósł sprzeciw w sprawie przyjęcia tegoż zgłoszenia. Decyzja ta została doręczona M. N. w dniu 30 maja 2012 r. Pismem z dnia 5 stycznia 2015 r. M. N. wniósł odwołanie od decyzji Starosty z dnia 30 maja 2012 r., domagając się jednocześnie przywrócenia terminu do złożenia odwołania z uwagi na odnalezienie uzupełnienia zgłoszenia budowlanego z dnia 17 maja 2012 r. dostarczonego Staroście w dniu 18 maja 2012 r. Z uwagi zaś na uzupełnienie zgłoszenia decyzja Starosty z dnia 23 maja 2012 r. oparta została na informacjach, które okazały się niezgodne ze stanem faktycznym. Dodatkowo, w piśmie z dnia 18 lutego 2015 r., wnioskujący stwierdził, że złożone przez niego dokumenty, stanowiące uzupełnienie zgłoszenia, z nieznanych powodów zaginęły w Starostwie Powiatowym. Postanowieniem z dnia 18 marca 2015 r. Wojewoda odmówił M. N. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty z dnia 23 maja 2012 r. W ocenie Wojewody w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia z uchybieniem terminu do wniesienia odwołania bez winy odwołującego się, co sugerowałoby konieczność jego przywrócenia. Starosta wyjaśnił, że w Starostwie Powiatowym nie odnalazły się dokumenty, o których wspomina odwołujący się. Brak jest również stosownych wpisów w systemie elektronicznym urzędu rejestrującym obieg dokumentów. Ponadto, w aktach sprawy brak jest pisemnych wyjaśnień odwołującego się z okresu wydania decyzji o sprzeciwie, mówiących o dostarczeniu do organu I instancji wymaganych dokumentów. Na postanowienie Wojewody z dnia 18 marca 2015 r. M. N. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, wskazując na stronniczość pracownika Wydziału Architektury i Budownictwa Starostwa Powiatowego oraz wskazując, że prowadzenie przez starostę elektronicznego dziennika podawczego nie znajduje podstawy prawnej. Skarżący zaznaczył, że uzupełnił zgłoszenie o zamiarze wykonania robót budowlanych osobiście w Starostwie Powiatowym, o czym świadczy potwierdzona przez Starostę kopia dokumentu znajdująca się w aktach sprawy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w pełni argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga M. N. nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa. Postanowienie Wojewody z dnia 18 marca 2015 r. wydane zostało na podstawie art. 58 kpa, zgodnie z którym w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy (§ 1). Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (§ 2). Z powołanego przepisu wynika, że muszą wystąpić łącznie cztery przesłanki, aby możliwe było przywrócenie terminu, tj.: wniesienie przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu; dochowanie terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu; dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu czynności, dla której ustanowiony był termin oraz uprawdopodobnienie przez zainteresowanego braku swojej winy. Niespełnienie choćby jednej z tych przesłanek uniemożliwia przywrócenie terminu. W ocenie Sądu Wojewoda słusznie ocenił, że skarżący nie uprawdopodobnił braku swojej winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty z dnia 23 maja 2012 r. Kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie nie jest więc dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (zob. J. Krajewski, Kodeks postępowania cywilnego z komentarzem, Warszawa 1989 r., tom I, s. 274). O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. Uchybienie terminu może być poczytywane jako zawinione przez stronę jeżeli pragnęła ona wydarzenia albo godziła się na nie, jakkolwiek mogła mu zapobiec. W konsekwencji więc brak winy w uchybieniu terminu możemy przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu procesowego należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Przywrócenie terminu nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. A contrario zatem, przywrócenie to może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (zob. Kodeks postępowania administracyjnego z orzecznictwem, Gdańsk 2000, s. 160). Ważne również, aby to osoba zainteresowana uprawdopodobniła brak swojej winy, czyli uwiarygodniła stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu (powstała w czasie biegu terminu do dokonania czynności procesowej i trwała po jego upływie aż do wystąpienia z wnioskiem) (zob. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H.BECK, Warszawa 2011, s. 284). Przy czym uprawdopodobnienie braku winy powinno odnosić się wyłącznie do kwestii przyczyn niedotrzymania terminu a nie być skierowane przeciwko podstawie prawnej lub okolicznościom faktycznym dotyczącym samej decyzji. Zarzuty w tym zakresie winny być podstawą odwołania od decyzji (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 maja 1991 r., sygn. akt II SA 340/91, ONSA 1991, nr 3 - 4, poz. 60). Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowanego lub jego pełnomocnika zalicza się np. przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar. Nie stanowi braku winy strony nieznajomość prawa oraz wybranie innej drogi obrony interesu prawnego (zob. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H.BECK, Warszawa 2011, s. 282 - 283). Dlatego też uznać należało, że skarżący nie wykazał żadnych nadzwyczajnych okoliczności wskazujących na to, że istniała rzeczywista i niemożliwa do przezwyciężenia przeszkoda w dokonaniu czynności - wniesieniu odwołania od decyzji Starosty z dnia 23 maja 2012 r. w terminie. Zagubienie pisma stanowiącego uzupełnienie złożonego zgłoszenia zamiaru prowadzenia robót budowlanych nie mogło stanowić okoliczności uniemożliwiającej mu złożenie odwołania. Obiektywny miernik staranności człowieka przejawiającego dbałość o własne interesy i życiowo ważne sprawy wymagał, aby skarżący już po otrzymaniu decyzji Starosty z dnia 23 maja 2012 r., po zapoznaniu się z jej treścią, pouczeniem oraz terminami do złożenia odwołania, nie zgadzając się z zawartym tam rozstrzygnięciem, a w szczególności stwierdzeniem nieuzupełnienia zgłoszenia, wniósł z tej przyczyny odwołanie. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę jako bezzasadną.