II SA/Gd 2735/00

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: s. NSA Krzysztof Ziółkowski (spr.) Sędziowie: NSA Barbara Skrzycka-Pilch WSA Janina Guść Protokolant: Danuta Penkalla po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi A Spółki z o.o. w O. na decyzję Wojewody z dnia 26 września 2000r., nr [...] w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia 20 lipca 2000r., nr [...] oraz zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej spółki 50 (pięćdziesiąt) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. II SA/Gd 2735/00 U z a s a d n i e n i e Decyzją z dnia 20 lipca 200 r. Nr [...] Starosta odmówił A Spółka z o.o. w O. wydania pozwolenia wodnoprawnego na pobór wód podziemnych z eksploatowanej studni głębinowej oraz pozwolenia na eksploatację urządzeń służących do poboru wód podziemnych. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła Spółka, podnosząc, iż organ w toku przeprowadzonego postępowania dopuścił się rażącego naruszenia zasad postępowania dowodowego, w szczególności art. 80 i 81 k.p.a., przyjmując złożone przez uczestników rozprawy administracyjnej oświadczenia za wiarygodne i nie wymagające udokumentowania. Wskazano również, że w sprawie zaistniał stan, o którym mowa w art. 25 ust. 2 ustawy Prawo wodne, który - w ocenie Spółki - obligował Starostę do zobowiązania Spółki do przedłożenia ekspertyzy. Ponadto Spółka, że w sprawie zaistniały przesłanki z art. 97 § 1 pkt 4 oraz art. 98 § k.p.a., na podstawie których Starosta powinien był wydać postanowienie o zawieszeniu postępowania. Wojewoda Kujawsko-Pomorski, po rozpatrzeniu odwołania A Spółka z o.o. w O., decyzją z dnia 26 września 2000 r. Nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. W uzasadnieniu wskazał, że w świetle zgromadzonego przez organ I instancji materiału dowodowego, Starosta zasadnie odmówił Spółce wydania pozwolenia wodnoprawnego. Powołał oświadczenie przedstawiciela Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w B., który poinformował organ gminy, że na podstawie posiadanych przez tę instytucję dokumentów stan gospodarki ściekowej na terenie zakładu stanowi zagrożenie dla środowiska. Natomiast przepis art. 25 ust. 1 Prawa wodnego stanowi, że pozwolenia wodnoprawnego należy odmówić, jeżeli projektowany sposób korzystania z wody jest sprzeczny z warunkami korzystania z wód dorzecza albo z ochroną środowiska. Podniósł także, że skoro Spółka nie posiadała decyzji o zatwierdzeniu zasobów, o którym mowa w art. 23 ust. 1 Prawa wodnego, Starosta mógł odmówić wydania pozwolenia wodnoprawnego. Skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła A Spółka z o.o. w O., podnosząc , że organy administracji naruszyły ciążący na nich z mocy art. 77 § 1 k.p.a. obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, a w konsekwencji naruszono art. 80 k.p.a. Spółka wskazała również, że w sytuacji gdy zaistniał stan, o którym mowa w art. 25 ust.1 Prawa wodnego organ winien zobowiązać Spółkę do przedłożenia ekspertyzy, czego w niniejszej sprawie nie uczynił. Ponadto zgodnie z art. 31 Prawa wodnego pozwolenie wodnoprawne wydaje się na podstawie operatu wodnoprawnego, który Spółka przedłożyła. W odpowiedzi na skargę organ wnosi o jej oddalenie, odsyłając do treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji, w którym ustosunkował się do podnoszonych przez skarżącą zarzutów. Nadto podał dodatkowe okoliczności, które, w jego ocenie, potwierdzają zasadność podjętego rozstrzygnięcia, w tym niezgodność treści przedłożonego przez Spółkę aneksu, sporządzonego w 2000 r., do operatu wodnoprawnego na pobór wód i eksploatację urządzeń do poboru wody z 1994 r. z warunkami opinii Wydziału Ochrony Środowiska Urzędu Wojewódzkiego w B. oraz ze stanem faktycznym. Wskazał również, że nałożone na Spółkę obowiązki podjęcia określonych czynności, zmierzających do wyeliminowania nieprawidłowości w gospodarce wodno-ściekowej zakładu nie zostały wykonane. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga zasługiwała na uwzględnienie, ponieważ rozpatrujący sprawę organ administracji dopuścił się naruszenia przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd za zasadny uznał podniesiony przez skarżącą Spółkę zarzut naruszenia przez organ administracji przepisu art. 107 § 3 k.p.a., świetle którego uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Zdaniem Sądu zaskarżona decyzja nie spełnia wymogów, o których mowa w powołanym przepisie, a w szczególności nie można uznać za prawidłowe uzasadnienie stwierdzenia, że "bogaty materiał dowodowy w niniejszej sprawie zaprzecza stawianym zarzutom przez stronę postępowania". Ponadto złożone na rozprawie administracyjnej w dniu 13 lipca 2000 r. oświadczenia i informacje przez przedstawiciela Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w B., Wójta Gminy D.C., Geologa Wojewódzkiego i Wojewódzkiego Konserwatora Przyrody, które stanowiły podstawę do wydania zaskarżonej decyzji o odmowie wydania Spółce pozwolenia wodnoprawnego we wnioskowanym zakresie nie zostały poparte jakimikolwiek innymi dowodami, w tym nie została przedłożona i załączona do akt administracyjnych dokumentacja, będąca w posiadania ww. organów. Wskazać również należy, że organ nie odniósł się do ustaleń zawartych w przedłożonym przez Spółkę aneksie do operatu wodnoprawnego, jak również do złożonego przez Prezesa Zarządu Spółki oświadczenia dotyczącego prowadzonych prac, zmierzających do zmodernizowania prowadzonej przez zakład gospodarki ściekowej oraz do zgłoszonych przez skarżącą propozycji przeprowadzenia odrębnych postępowań dotyczących poboru wody i odprowadzania ścieków. Postępowanie takie narusza w sposób istotny przepisy postępowania dowodowego, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Sąd stwierdził również naruszenie przez organy obu instancji ustanowionej w art. 10 § 1 k.p.a. zasady zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu, w świetle której organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazano, że załatwienie spraw administracyjnych w oparciu o określone w prawie materialnym kryteria przedmiotowe, z pominięciem gwarantowanych ustawowo praw podmiotowych strony, do której kierowane są jednostronne rozstrzygnięcia (decyzje administracyjne), koliduje z podstawowymi zasadami prawa i postępowania administracyjnego, wyrażonymi w art. 7 i art. 10 § 1 k.p.a. (por. wyrok NSA z 2.02.2001 r., sygn. akt I SA 1479/99 baza orzeczeń LEX nr 54176, wyrok NSA z 5.04.2001 r., sygn. akt II SA 1095/00 baza orzeczeń LEX nr 53441). Obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie jest pouczenie strony o prawie zapoznania się z aktami i złożenia końcowego oświadczenia, a także wstrzymanie się od wydania decyzji do czasu złożenia tego oświadczenia w wyznaczonym terminie. Strona ma bowiem prawo do zajęcia stanowiska wobec całości dowodów i żądań zawartych w aktach sprawy. Jest to prawo strony do wypowiedzenia się w sprawie stanowiącej przedmiot postępowania administracyjnego. Zatem brak w aktach sprawy końcowego oświadczenia strony oraz dowodu, że organ prowadzący postępowanie pouczył stronę o przysługującym jej prawie uzasadnia wniosek Sądu, że organ prowadzący postępowanie naruszył obowiązek ustalony w art. 10 § 1 k.p.a. Zdaniem Sądu naruszenie przez organ obowiązku wynikającego z art.10 § 1 k.p.a. uznać również należy za zaniechanie podjęcia czynności zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego, gdyż przed wydaniem decyzji strona może powołać się na istotne - w jej ocenie - dla niej okoliczności. Wskazać także należy, że przepis art. 23 ust. 1 Prawa wodnego pozwala, w wyjątkowych wypadkach, na udzielenie przez właściwy organ pozwolenia wodnoprawnego na pobór wód podziemnych, których zasoby nie są ustalone, z zastrzeżeniem obowiązku ich ustalenia. Po ustaleniu zasobów wód podziemnych pozwolenie może być ograniczone lub cofnięte. Wbrew zatem twierdzeniu Wojewody [...] brak decyzji o ustaleniu zasobów wód podziemnych nie stanowił bezwzględnej przeszkody do udzielenia wnioskodawcy pozwolenia wodnoprawnego. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art.135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) uchylił decyzje organów obu instancji, zaś na podstawie art.97 § 2 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który nakazuje stosować dotychczasowe przepisy o wpisie i innych kosztach sądowych w sprawach, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, wobec uwzględnienia skargi Sąd zasądził koszty postępowania na rzecz skarżącego na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74 poz. 368 ze zm.).