II SA/Gd 274/03
WyrokWSA w Gdańsku2005-10-26
Skład orzekający: Arkadiusz Despot-Mładanowicz, Alina Dominiak, Felicja Kajut
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może nakazać wykonanie określonych czynności w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego, który został wybudowany na podstawie pozwolenia na budowę?Ratio decidendi
Tak, organ nadzoru budowlanego może nakazać wykonanie określonych czynności w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego, który został wybudowany na podstawie pozwolenia na budowę. W takiej sytuacji stosuje się odpowiednio przepisy art. 51 ust. 1-3 Prawa budowlanego, które pozwalają na nakazanie wykonania czynności doprowadzających roboty do stanu zgodnego z prawem. Zarzut dotyczący zastosowania art. 49 Prawa budowlanego (przedawnienie) jest niezasadny, gdyż przepis ten ma zastosowanie jedynie do obiektów powstałych bez pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, bądź pomimo sprzeciwu organu, a także do obiektów powstałych po 31.12.1994 r.Stan faktyczny
Skarżący zostali zobowiązani decyzją organu nadzoru budowlanego do wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia budynku mieszkalno-gospodarczego do stanu zgodnego z prawem, w związku z samowolną adaptacją poddasza na mieszkanie i dobudową zewnętrznej klatki schodowej. Skarżący zarzucili organom naruszenie przepisów, w tym brak ustosunkowania się do zarzutu upływu 5 lat od wybudowania obiektu (art. 49 Prawa budowlanego). Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając działania organów za zgodne z prawem.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz Sędziowie : Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.) Sędzia WSA Felicja Kajut Protokolant: Robert Daduń po rozpoznaniu w dniu 26 października 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. O. i M. O. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 20 stycznia 2003 Nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności oddala skargę.
Decyzją z dnia 25 listopada 2002 r. Inspektor Nadzoru Budowlanego, powołując się na art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 4, 80 ust. 2 pkt 1 , art. 81 ust. 1 pkt 2 , art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane nakazał M i J O, współwłaścicielom działki nr [...] w B., wykonanie następujących czynności w celu doprowadzenia budynku mieszkalno- gospodarczego, położonego przy ul. S. w B. , odległego mniej niż 4 m ( 1,90 m) od granicy z sąsiednią działką, do stanu zgodnego z prawem: zamurowanie otworu drzwiowego w ścianie szczytowej budynku odległej 1,90 m od granicy, rozbiórkę schodów wraz z podestem przy w. w. ścianie , wykonanie otworu wejściowego oraz schodów wraz z podestem na ścianie prostopadłej do granicy. Dostosowanie budynku do stanu zgodnego z prawem należało wykonać na podstawie inwentaryzacji budowlanej budynku mieszkalno – gospodarczego do dnia 31 maja 2003 r.
Po rozpoznaniu odwołania M. i J. O., Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 20 stycznia 2003 r., powołując przepisy art.51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 4 i art. 80 ust. 2 pkt 2 , art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane , utrzymał powyższą decyzję w mocy. W uzasadnieniu wskazał, że w B. na działce nr [...], będącej własnością M. i J. O. wybudowano na w latach 1976/77 budynek gospodarczy na podstawie pozwolenia na budowę z dnia 11.07.1975 r. nr [...] wydanego przez Urząd Gminy. W 1978 r. właściciele samowolnie dokonali adaptacji poddasza na mieszkanie, wykonując otwór drzwiowy w ścianie usytuowanej równolegle do granicy działki sąsiedniej znajdującej się w odległości 1,9 m oraz dobudowując zewnętrzną klatkę schodową przy tej ścianie. W związku z tym organy nadzoru budowlanego wydały szereg rozstrzygnięć, w wyniku których m. in. została dostarczona dokumentacja zawierająca projekt doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z prawem. W wyniku wykonania czynności nakazanych zaskarżoną decyzją nastąpi usunięcie nieprawidłowości , a poddasze obiektu będzie dostosowane, zgodnie z przepisami, do użytkowania go w funkcji mieszkalnej. Po jego zakończeniu inwestor będzie miał podstawę do wystąpienia z wnioskiem o pozwolenie na użytkowanie. Nakazane czynności są zgodne z projektem dostarczonym przez samych zainteresowanych.
Skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Gdańsku wnieśli M. i J. O., wnosząc o uchylenie decyzji organów obu instancji. Zarzucili , że wcześniej wydano nakaz wykonania dokumentacji, która miała stanowić podstawę do udzielenia pozwolenia na eksploatację budynku. Decyzją organu I instancji nakazano im wykonanie robót budowlanych polegających na częściowej rozbiórce obiektu. Mimo powołania się w odwołaniu na art. 49 § 1 Prawa budowlanego , tj. upływ 5 lat od wybudowania obiektu, organ odwoławczy nie ustosunkował się do zarzutów i utrzymał decyzję w mocy.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Organ wskazał dodatkowo, że skarżący błędnie sądzą, że już samo dostarczenie dokumentacji uprawniało ich do wystąpienia o pozwolenie na użytkowanie części mieszkalnej obiektu. Organ podniósł, że art. 49 Prawa budowlanego ma zastosowanie jedynie do obiektów powstałych bez pozwolenia na budowę pod rządami Prawa budowlanego z 1994 r. , tzn. po 31.12.1994 r. W sprawie niniejszej taka sytuacja nie występuje. Obiekt powstał nie samowolnie, lecz na podstawie pozwolenia na budowę, a jedynie samowolnie zmieniono sposób jego użytkowania.
Uczestnik postępowania J. S. wniósł o oddalenie skargi.
Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów powszechnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Postępowanie w niniejszej sprawie dotyczyło dokonanej przez skarżących samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu, wybudowanego na podstawie pozwolenia na budowę.
W sytuacji tej ma zastosowanie art. 51 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, który stanowi, że jeżeli roboty budowlane w przypadkach innych, niż określone w art. 48 ( czyli w przypadku budowania bądź wybudowania obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ), zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy art. 51 ust. 1 – 3 ustawy.
Roboty budowlane wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 , to roboty wykonane:
1) bez wymaganego pozwolenia albo zgłoszenia lub
2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska lub
3) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu bądź w przepisach.
W sprawie niniejszej organy prawidłowo uznały, że taka sytuacja miała miejsce, w związku z dokonaniem samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu wybudowanego na podstawie pozwolenia na budowę.
Zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy właściwy organ wydaje decyzję nakładającą obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem oraz określającą termin wykonania tych czynności.
Podkreślić należy, że zgodnie z przywołanym przepisem art. 51 ust. 4, przepisy artykułu 51 ust. 1- 3 stosuje się odpowiednio.
W sprawie niniejszej organy prawidłowo zastosowały art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy, nakładając na skarżących obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem oraz określając termin wykonania tych czynności. Zakres nakazanych do wykonania czynności objęty jest projektem przedłożonym przez skarżących, co było niesporne w sprawie.
Przedłożenie dokumentacji, na którą powołują się skarżący, było jedynie jednym z etapów umożliwiających doprowadzenie dokonanej zmiany sposobu użytkowania budynku do stanu zgodnego z prawem.
Odnosząc się do zarzutów skargi wskazać trzeba, że nie wypowiedzenie się przez organ odwoławczy o możliwości zastosowania art. 49 ustawy Prawo budowlane nie ma znaczenia dla oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Przepis ten nie mógł mieć zastosowania. Nie ma on bowiem w pełni charakteru samodzielnego, gdyż jego stosowanie jest możliwe wyłącznie w sytuacjach, w których są spełnione przesłanki ustawowe określone w art. 48 Prawa budowlanego. Istniejący w sprawie stan faktyczny nie wypełnia dyspozycji tego przepisu, który odnosi się do obiektu budowlanego będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Ponadto art. 48 i co za tym idzie art.- 49 Prawa budowlanego ma zastosowanie jedynie do obiektów, powstałych po 31.12.1994 r.
Mając na uwadze powyższe Sąd oddalił skargę na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło