II SA/Gd 274/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz, Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Kinga Czernis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 września 2006 r. sprawy ze skargi S. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 06 marca 2006 r. nr [...] w przedmiocie uzupełnienia decyzji o przyznaniu pomocy społecznej oddala skargę. Decyzją z dnia 7 stycznia 2005 r. nr [...] Prezydent Miasta, na podstawie art. 104 § 1 w zw. z art. 111 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) odmówił uzupełnienia rozstrzygnięcia zawartego w decyzji nr [...] z dnia 7 grudnia 2004 r., przyznającej S. M. świadczenie z pomocy społecznej w formie zasiłku celowego na zakup obuwia zimowego w wysokości 70 zł, kurtki zimowej w wysokości 70 zł, odzieży w wysokości 100 zł oraz bielizny osobistej w wysokości 60 zł, którego realizacja miała nastąpić za pośrednictwem poczty na adres miejsca pobytu. W uzasadnieniu przedmiotowego rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, iż w oparciu o art. 111 § 1 k.p.a. strona może w terminie 14 dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji zażądać jej uzupełnienia co do rozstrzygnięcia bądź co do prawa odwołania, wniesienia w stosunku do decyzji powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego albo sprostowania zamieszczonego w decyzji pouczenia w tych sprawach. Jednakże ani k.p.a. ani przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) nie nakładają na organ wydający decyzje rozstrzygające w przedmiocie świadczeń z pomocy społecznej obowiązku wskazywania terminu realizacji przyznanego świadczenia. Jedynie z ogólnych przepisów k.p.a. (art. 6, art. 8, art. 12 § 1) wynikają obowiązki działania na podstawie przepisów prawa, prowadzenia postępowania w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów państwa oraz ich świadomość i kulturę prawną oraz wnikliwego i szybkiego działania w sprawie. W przedmiotowym przypadku realizacja przyznanego świadczenia nastąpiła za pośrednictwem poczty na adres pobytu; tym samym nie było możliwe dokładne określenie terminu realizacji przyznanego świadczenia. Organ pomocy społecznej nie ma bowiem wpływu na czas, w jakim nastąpi wypłata przyznanej kwoty, zwłaszcza, że dokonywana jest przez pośrednika, w tym przypadku, przez pocztę. W odwołaniu od w/w decyzji S. M., wskazując na naruszenie przepisów k.p.a. oraz stosownych aktów prawa europejskiego zażądał stwierdzenia naruszenia prawa w stopniu rażącym oraz zasądzenia na jego rzecz odszkodowania w kwocie 10 tyś. zł. Uzasadniając swoje stanowisko odwołujący podał m.in., iż poczta ma 2 dni na realizację zlecenia pieniężnego. Tymczasem w jego sprawie pomimo złożenia wniosku w dniu 30 listopada 2004 r. stosowny przekaz wysłano dopiero w dniu 30 grudnia 2004 r. Co więcej, odwołujący obciążony został niesłusznie opłatą za dosłanie przekazu pocztowego w kwocie 5 zł. Decyzją z dnia 6 marca 2006 r. sygn. akt [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 39 ust. 1 i 2, art. 8, art. 106 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej zaskarżoną decyzję utrzymało w mocy. W uzasadnieniu w/w decyzji organ odwoławczy podniósł, iż w przypadku przyznania pomocy społecznej w formie zasiłku celowego wskazanie terminu jak i miejsca realizacji świadczenia nie należy do treści rozstrzygnięcia. Nie wynika to bowiem ani z treści art. 39 ust. 1 i 2 w zw. z art. 8 ani z treści art. 106 ust. 3 w/w aktu normatywnego. Tym samym skoro przepis prawa nie nakłada obowiązku rozstrzygania o terminie wypłacania przyznanego świadczenia to niemożliwym jest uzupełnienie decyzji przyznającej świadczenie w stosownym zakresie. W ocenie organu II instancji sposób wypłaty świadczenia w niniejszej sprawie był jednocześnie prawidłowy; przemawia za tym okoliczność, iż świadczenie nadano na adres Noclegowni MOPS przy ul. [...] w G., której to odwołujący w dniu realizacji był mieszkańcem. Sam zasiłek został zaś wysłany przez MOPS 21 grudnia 2004 r., a faktycznie wypłacony w dniu 30 grudnia 2004 r. w placówce pocztowej zgodnie z żądaniem odwołującego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku S. M. zarzucając organom naruszenie art. 45 ust. 1 Konstytucji RP wniósł o stwierdzenie rażącego naruszenia prawa oraz zasądzenie odszkodowania w kwocie 10 tys. zł. Uzasadniając swoje stanowisko skarżący wskazał, iż sprawa została rozpoznana bez jego udziału, w sposób stronniczy oraz po terminie określonym przez prawo. Co więcej, organ nie ujawnił podstawy prawnej stanowiącej podstawę do przyjęcia, iż termin jak i miejsce realizacji świadczenia nie należy do treści rozstrzygnięcia. W ocenie skarżącego niezasadnym było również przyjęcie wysokości zasiłku celowego w wysokości 300 zł, gdyż nie mógł on przekroczyć kryterium dochodowego w wysokości 461 zł. Różnica bowiem 161 zł stanowi w istocie dochód skarżącego, którego on w rzeczywistości nie osiąga. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Uzasadniając swoje stanowisko organ odwoławczy powtarzając argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazał nadto, iż skarżący myli pojęcia zasiłku celowego z zasiłkiem okresowym. Faktycznie bowiem przy przyznaniu zasiłku okresowego jego wysokość dla osoby samotnej jest różnicą pomiędzy kryterium dochodowym a uzyskiwanym przez daną osobę dochodem. Skarżącemu przyznano zaś pomoc w formie zasiłku celowego, którego wysokość przez organ ustalana jest w sposób uznaniowy. Postanowieniem z dnia 21 września 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę w części dotyczącej żądania zapłaty. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Postępowanie przed sądami administracyjnymi prowadzone jest zaś na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W niniejszej sprawie zaskarżeniu do sądu administracyjnego poddano decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta o odmowie uzupełnienia rozstrzygnięcia zawartego w decyzji przyznającej świadczenie z pomocy społecznej. Analiza stanu faktycznego przedmiotowej sprawy oraz obowiązującego w dacie wydania przez organ II instancji zaskarżonej decyzji stanu normatywnego prowadzi do wniosku, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zwrócić należy w pierwszej kolejności uwagę, iż skarżącemu decyzją z dnia 7 grudnia 2004 r. przyznano zgodnie z wnioskiem z dnia 30 listopada 2004 r. świadczenie z pomocy społecznej w formie zasiłku celowego. Skarżący spełniał bowiem przesłanki określone w art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. W świetle zaś art. 39 ust. 1 i 2 w/w aktu normatywnego w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej zasiłek celowy mógł być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. W stosownej decyzji administracyjnej określono zarówno wysokość przyznanego świadczenia jak i wskazanie, iż realizacja świadczenia ma nastąpić za pośrednictwem poczty na adres miejsca pobytu. Co warte podkreślenia, wydane rozstrzygnięcie, z uwagi na art. 106 ust. 1 i 3 ustawy o pomocy społecznej mające charakter decyzji administracyjnej, zawierało wszelkie obligatoryjne elementy wymagane przez art. 107 § 1 i 3 k.p.a., do którego w sposób pośredni odsyła art. 14 ustawy o pomocy społecznej. Art. 106 ust. 3 w/w ustawy, na co słusznie zwrócił uwagę organ odwoławczy nie nakłada zaś na organy administracji obowiązku wskazywania terminu realizacji przyznanego świadczenia. Przepis ten wskazuje jedynie, iż świadczenie pieniężne z pomocy społecznej przyznaje się i wypłaca za okres miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca w którym złożony został wniosek wraz z wymaganą dokumentacją. Z akt sprawy wynika bezsprzecznie, iż skarżący odebrał zasiłek w dniu 30 grudnia 2004 r.; świadczenie to zostało wypłacone na żądanie skarżącego nie w miejscu jego pobytu a w placówce pocztowej G. 6. Z uwagi zaś na dosłanie przekazu pocztowego do wskazanego przez skarżącego miejsca wystawiony został dowód uiszczenia opłaty w kwocie 5 zł (k. 2 akt administracyjnych organu II instancji). Skarżący pomimo uzyskania stosownego świadczenia złożył jednak wniosek o uzupełnienie decyzji z dnia 7 grudnia 2004 r. poprzez wskazanie terminu realizacji świadczenia. Uprawnienie takie przysługiwało skarżącemu w myśl art. 111 § 1 k.p.a., zgodnie z którym strona może w terminie czternastu dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji zażądać jej uzupełnienia co do rozstrzygnięcia bądź co do prawa odwołania, wniesienia w stosunku do decyzji powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego albo sprostowania zamieszczonego w decyzji pouczenia w tych kwestiach. Sąd wskazuje, iż w/w przepis umożliwia rektyfikację decyzji administracyjnej, która dotknięta jest wadami nieistotnymi, tj. takimi które nie powodują konieczności uchylenia wydanego rozstrzygnięcia. Co oczywiste, decyzja wymaga uzupełnienia gdy jest niekompletna, a więc np. zawarte w niej rozstrzygnięcie jest niepełne. Samo zaś uzupełnienie rozstrzygnięcia sprawy będzie miało miejsce wtedy, gdy z powodu błędu w ocenie stanu faktycznego i prawnego sprawy wydano decyzję w samej rzeczy częściową. Niekompletność rozstrzygnięcia sprawy powinna być widoczna przy porównaniu z materiałami zawartymi w aktach sprawy, a więc żądaniami stron, zakresem postępowania wyjaśniającego, z zebranymi w sprawie materiałami i dowodami. Istotnym jest fakt, iż uzupełnienie rozstrzygnięcia nie może stanowić sprostowania błędów w decyzji, gdyż do tego jest przewidziany odrębny tryb uregulowany w art. 113 § 1 k.p.a. (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2000, s. 465 i n.). W przedmiotowej sprawie powyżej opisana sytuacja nie miała miejsca. Rozstrzygnięcie organu I instancji przyznające skarżącemu świadczenie było rozstrzygnięciem kompletnym, odpowiadającym wymaganiom art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Decyzja zawierała bowiem oprócz elementów podstawowych zarówno pełne wskazanie podstawy prawnej jak i pełne rozstrzygnięcie; bez wątpienia również podstawa normatywna jak i faktyczna jej wydania została przedstawiona w uzasadnieniu orzeczenia. Z kolei żaden przepis rozdziału 7 ustawy o pomocy społecznej (art. 100 – 109) nie obliguje organu właściwego w sprawach pomocy społecznej do wskazywania w rozstrzygnięciu decyzji terminu realizacji świadczenia jakim jest zasiłek celowy, mający charakter uznaniowy. Stąd też zarzuty skarżącego podniesione w skardze nie mogą być uznane za zasadne. Zwrócić należy uwagę, iż skarżący zakwestionował w pierwszym rzędzie rozpoznanie sprawy bez jego udziału, powołując się na naruszenie art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. W tym miejscu wskazać należy, iż przeprowadzenie rozprawy w toku postępowania administracyjnego przed organem I instancji jest wyjątkiem w świetle art. 89 § 1 i 2 k.p.a. Podobnie jest z rozpoznaniem sprawy przez organ II instancji; zgodnie bowiem z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r., Nr 79, poz. 856 ze zm.) orzeczenia kolegium zapadają po przeprowadzeniu rozprawy lub na posiedzeniu niejawnym. Zasadą jest jednak rozpoznanie odwołania od decyzji organu I instancji na posiedzeniu niejawnym; rozprawa przeprowadzana jest zaś wyjątkowo. Równie niezasadną jest podnoszona przez skarżącego okoliczność, iż przyznanie zasiłku celowego w kwocie 300 zł ma dowodzić, iż skarżący posiada dochód w kwocie 161 zł; zwrócić należy bowiem uwagę, iż ustawodawca w art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej wskazał, iż prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40, 41, 78 i 91, przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 461 zł. Z kolei w myśl art. 102 ust. 1 przedmiotowego aktu prawnego świadczenia z pomocy społecznej są udzielane na wniosek osoby zainteresowanej, jej przedstawiciela ustawowego albo innej osoby, za zgodą osoby zainteresowanej lub jej przedstawiciela ustawowego. Skarżący wnioskował o przyznanie pomocy w formie zasiłku celowego wynoszącego łącznie 300 zł (vide: wniosek o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej – k. 1 akt administracyjnych organu I instancji). Organ sprawę rozstrzygnął zgodnie z wnioskiem skarżącego, który przesłanki otrzymania zasiłku celowego w ocenie organu spełnił. Nadto w ocenie Sądu organ II instancji zasadnie podniósł w toku postępowania, iż przy przyznaniu zasiłku okresowego jego wysokość dla osoby samotnej jest różnicą pomiędzy kryterium dochodowym a uzyskiwanym przez daną osobę dochodem. Skarżącemu przyznano zaś pomoc w formie zasiłku celowego, którego wysokość przez organ ustalana jest w sposób uznaniowy. Zasadnym było również wskazanie, iż sposób dokonania wypłaty świadczenia nie stanowił naruszenia prawa. Skarżący w dniu realizacji świadczenia był bowiem mieszkańcem Noclegowni MOPS przy ul. [...] w G. na adres której przesłano przekaz pocztowy. To, że skarżący stosowne świadczenie odebrał w placówce pocztowej stanowiło jedynie wykonanie jego żądania. Podnoszona zaś przez skarżącego okoliczność dyskryminacyjnego oraz nierzetelnego rozpoznania jego sprawy stanowi w ocenie Sądu jedynie przejaw nieuzasadnionej polemiki z prawidłowymi rozstrzygnięciami wydanymi przez organy właściwe w sprawach pomocy społecznej. Sąd zwraca uwagę, iż orzeczenie w przedmiocie odmowy uzupełnienia decyzji co do rozstrzygnięcia powinno mieć w świetle poglądów doktryny i orzecznictwa formę postanowienia. Chociaż z treści samego rozstrzygnięcia organu I instancji wynika bezsprzecznie zachowanie tejże formy, nie mniej jednak nazwanie orzeczenia w jego w komparycji "decyzją" było niewłaściwe. Przedmiotowe uchybienie proceduralne pozostaje jednak bez wpływu na rozstrzygnięcie merytoryczne niniejszej sprawy. W reasumpcji powyższych rozważań, Sąd uznając, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, w oparciu o art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.