II SA/Gd 2741/00

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: s. NSA Jacek Hyla Sędziowie: Asesor WSA Krzysztof Gruszecki (spr.) SO (del.) Elżbieta Kowalik-Grzanka Protokolant: Barbara Kroczak po rozpoznaniu w dniu 3 marca 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi B. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 3 października 2000r. nr [...] w przedmiocie doprowadzenia budowy do stanu zgodnego z przepisami 1. uchyla zaskarżoną decyzję w całości oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 18.08.2000r. nr [...] oraz zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej B. P. kwotę 10 (dziesięć) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie mogą być wykonane w całości. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 18 sierpnia 2000r. Nr [...] podjętą na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 oraz art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz.U. Nr 89, poz. 414 z późn. zm.) wydał decyzję nakazującą R. K. inwestorowi budynku warsztatu elektryki samochodowej z dwoma garażami na działce nr [...] przy ul. [...] w I. doprowadzenie powyższej budowy do stanu zgodnego z prawem przez: 1) dokonanie rozbiórki murowanej ściany szczytowej budowanego obiektu oddalonej ok. 1 m od granicy z działką przy ul. [...], 2) sporządzenie projektu budowlanego uwzględniającego dokonane i projektowane odstępstwa od projektu zatwierdzonego w administracji architektoniczno-budowlanej, oraz z aktualnymi opisami i uzgodnieniami wymaganymi przepisami prawa i decyzją o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, w tym uzyskać pisemną zgodę właścicieli sąsiedniej działki przy zabudowie w granicy bądź w odległości mniejszej niż 3 m lecz nie mniejszej niż 1,5 m. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ I instancji stwierdził, że w rozpatrywanym przypadku była wydana decyzja Prezydenta Miasta z dnia 31 grudnia 1999r. znak [...] o pozwoleniu na budowę, która później w związku z niezgodnym z projektem budowlanym wykonaniem prac budowlanych na podstawie art. 36a ust. 1 Prawa budowlanego decyzją Prezydenta Miasta z dnia 31 sierpnia 2000r. została uchylona. Zdaniem organu I instancji przesłanki te uzasadniały prowadzenie postępowania w oparciu o art. 51 Prawa budowlanego oraz do nałożenia określonych w decyzji obowiązków. Od powyższej decyzji odwołanie wniosła B. P. podnosząc, że w jej przekonaniu R. K. dopuścił się samowoli budowlanej, że obiekt ten nie ma nic wspólnego z tym, na który się zgodziła. Odwołująca się podniosła również, że nie brała udziału w postępowaniu w sprawie uzyskania pozwolenia na budowę oraz podniosła, że w bezpośrednim sąsiedztwie występują już zakłady usługowe stanowiące źródło uciążliwości. Rozpatrując to odwołanie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 3 października 2000r. nr [...] podjętą na podstawie art. 104 w związku z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 81 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 83 ust. 2 Prawa budowlanego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia stwierdzono, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zgodnie z art. 50 ust. 4 Prawa budowlanego, a w oparciu o art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego nakazał inwestorowi wykonanie określonych czynności, polegających na: 1. dokonaniu rozbiórki murowanej ściany szczytowej budowanego obiektu oddalonej ok. 1,0 m od granicy z działką przy ul. [...] w I., 2. opracowaniu projektu budowlanego, uwzględniającego dokonane odstępstwa od zatwierdzonego projektu pierwotnego. Termin wykonania tych czynności określono na dzień 30.09.2000r. Działanie organu nadzoru budowlanego jest zgodne z procedurami określonymi w obowiązującym prawie budowlanym. Odnosząc się do wniesionego odwołania uznano je za bezzasadne. Przyjęto, że bezspornym faktem jest, że inwestor R. K. rażąco naruszył ustalenia decyzji ostatecznej o pozwoleniu na budowę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał, po wstrzymaniu robót budowlanych, doprowadzenie budynku warsztatu do stanu zgodnego z prawem. Nakaz ten nie jest jeszcze decyzją o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych. Prowadzona inwestycja zdaniem organu odwoławczego jest zgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W obrębie w którym zlokalizowany jest przedmiotowy warsztat, oznaczonym symbolem F1MN, przewiduje się: zabudowę mieszkaniową jednorodzinną, usługi podstawowe: szkołę podstawową, przedszkole, żłobek, usługi handlowe i rzemiosło nieuciążliwe. Warsztat elektryki samochodowej należy uznać za usługi nieuciążliwe. Jednocześnie podkreślono, że skarżąca wyraziła na piśmie w dniu 10.12.1999 r. zgodę na budowę przedmiotowego warsztatu w odległości 1,0 m od swojej granicy. Na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła B. P. podnosząc, że w jej przekonaniu uchylenie pozwolenia na budowę zmienia diametralnie sytuację, a decyzje organów nadzoru budowlanego nakazujące wykonanie określonych obowiązków zdaniem skarżącej w przypadku uchylenia pozwolenia na budowę nie są uzasadnione. W skardze podkreślono również, że wybudowanie warsztatu elektryki samochodowej będzie następną uciążliwością dla skarżącej i jej męża, gdyż w bezpośrednim sąsiedztwie funkcjonują już dwa warsztaty samochodowe oraz ciastkarnia stanowiące źródło dużych uciążliwości. Ustosunkowując się do tej skargi organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie powtarzając argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 02.153.1271 z późn. zmianami) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Dla oceny jej zasadności zasadniczego znaczenia nabierają postanowienia art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego, który w chwili orzekania przez organy nadzoru budowlanego stanowił, że przed upływem terminu, o którym mowa w art. 50 ust. 4 właściwy organ wydaje decyzję: 1) nakazującą zaniechanie dalszych robót bądź rozbiórkę obiektu albo jego część, albo 2) nakładającą obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia na ich wznowienie oraz określającą termin wykonania tych czynności. Rozpatrując ten przepis w związku z postanowieniami art. 48 Prawa budowlanego określającym podstawy do usunięcia samowoli budowlanej oraz art. 50 Prawa budowlanego określającym przesłanki do wstrzymania robót budowlanych, należy stwierdzić, że w rozpatrywanym przypadku przepis ten mógł znajdować zastosowanie w sprawie, bowiem wydane pozwolenie na budowę, które stało się ostateczne. Nie jest natomiast istotne, czy w chwili orzekania przez organy nadzoru budowlanego figurowało ono jeszcze w obrocie prawnym, czy też nie. Dlatego też w tym zakresie zarzuty zawarte w skardze o uchyleniu pozwolenia na budowę nie zasługują na uwzględnienie. Zgodnie bowiem z przedstawionym poglądem organy nadzoru budowlanego miały podstawy prawne do podjęcia kwestionowanego rozstrzygnięcia. Rozważenia natomiast wymaga określenie zakresu postępowania wyjaśniającego prowadzonego przez organy nadzoru budowlanego. Niewątpliwie decyzje podejmowane w oparciu o art. 51 Prawa budowlanego nie mogą prowadzić do obejścia obowiązujących przepisów prawa. W związku z tym w ramach prowadzonego postępowania organy nadzoru powinny badać legalność wszystkich zaproponowanych rozwiązań, poczynając od zgodności z przepisami o planowaniu przestrzennym, a kończąc na warunkach technicznych realizowanych obiektów budowlanych. Szczególnego znaczenia nabiera w tym zakresie ustalenie jak głęboko organy nadzoru budowlanego mają badać zgodność realizowanego przedsięwzięcia z przepisami o zagospodarowaniu przestrzennym, zwłaszcza że dopiero ustalenie zgodności realizowanego przedsięwzięcia z postanowieniami planu zagospodarowania przestrzennego uzasadnia podjęcie decyzji na podstawie art. 51 Prawa budowlanego nakładającego na inwestora określone obowiązki. W stanie prawnym obowiązującym w dacie orzekania przez organy nadzoru budowlanego realizacja obiektu budowlanego wymagała ustalenia w formie decyzji warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, które określały zgodność planowanego przedsięwzięcia z postanowieniami planu zagospodarowania. Decyzja ta wymagana była jednak jedynie na etapie postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. Nie była ona natomiast wymagana w postępowaniu mającym doprowadzić realizację określonego obiektu do stanu zgodnego z prawem (art. 51 Prawa budowlanego). W związku z tym należy stwierdzić, że w ramach prowadzonego na podstawie art. 51 Prawa budowlanego postępowania organ nadzoru budowlanego sam dokonuje badania zgodności realizowanego obiektu z postanowieniami planu zagospodarowania przestrzennego, wydane w sprawie pozwolenie na budowę w pewnym zakresie pochłonęło bowiem wydaną wcześniej decyzję określającą warunki budowy. W rozpatrywanym przypadku przesłanka zgodności realizowanego przedsięwzięcia z postanowieniami planu zagospodarowania przestrzennego stanowiła przedmiot rozważań organu odwoławczego. Ograniczył się on jednak do stwierdzenia, że teren na którym realizowane jest przedsięwzięcie w planie zagospodarowania przestrzennego oznaczony jest symbolem F1MN, dopuszczającym zabudowę mieszkaniową, jednorodzinną, usługi podstawowe: szkołę podstawową, przedszkole, żłobek, usługi handlowe i rzemiosło nieuciążliwe, a warsztat elektryki samochodowej potraktowany został jako rodzaj usługi nieuciążliwej. W rozpatrywanym przypadku organy nadzoru budowlanego nie wyjaśniły jednak na jakiej podstawie przyjęły, że przedmiotowy zakład elektryki samochodowej nie ma charakteru uciążliwego. Okoliczność ta jest zagadnieniem wstępnym przesądzającym o możliwości prowadzenia dalszego postępowania na podstawie art. 51 Prawa budowlanego. Brak dokonania ustaleń, czy przedmiotowy zakład elektryki samochodowej w tej części miasta będzie miał charakter uciążliwy stanowi istotne naruszenie postanowień art. 7 i 77 K.p.a., które zobowiązują organy administracji do wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności stanu faktycznego. Dlatego też w ramach ponownie prowadzonego postępowania organy nadzoru budowlanego powinny w pierwszej kolejności rozstrzygnąć o zgodności realizacji obiektu z postanowieniami planu zagospodarowania przestrzennego. Zagadnienie to ma bowiem charakter wstępny, a ewentualne ustalenia w tym zakresie powinny znajdować się swoje odzwierciedlenie w zgromadzonym materiale dowodowym. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z uwagi na naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W związku z tym, że skarga została uwzględniona Sąd na podstawie art. 152 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stwierdził, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie mogą być wykonane w całości. Ponieważ art. 97 § 2 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nakazuje stosować dotychczasowe przepisy o wpisie i innych kosztach sądowych w sprawach, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, to wobec uwzględnienia skargi Sąd zasądził koszty postępowania na rzecz skarżącej na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz.368 ze zmianami).