II SA/Gd 2754/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski Sędzia NSA Andrzej Przybielski Sędzia NSA Barbara Skrzycka-Pilch ( spr.) Protokolant Diana Wójtowicz po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi W. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 24 lipca 2001 Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie robót budowlanych uchyla zaskarżona decyzję i poprzedzającą ja decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 30 maja 2001 r. nr [...]. II SA/Gd 2754/01 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 30 maja 2001 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 105 § 1 kpa. po ponownym rozpatrzeniu sprawy z wniosku W. K. w przedmiocie wykonania robót budowlanych związanych z wymianą dachu na budynku magazynowym położonym przy ul. [...] w K. umorzył postępowanie. W uzasadnieniu organ administracji wskazał. że rozpatrując ponownie sprawę na skutek wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego OZ w Gdańsku w sprawie II SA/Gd 1743/98. ustalono. iż W. K. pismem z dnia 30 czerwca 1996 r. złożył w Urzędzie Rejonowym wniosek o przeprowadzenie kontroli obiektu handlowo - magazynowego na opisanej wyżej działce. znajdującego się przy granicy z działką przy ul. [...]. W trakcie oględzin oraz na podstawie mapy ewidencyjnej gruntów i budynków organ ustalił. że granica obu działek była zabudowana na długości budynku frontowego należącego do nieruchomości przy ul. [...] w K. oraz części oficyny. jak i pozostałych budynków należących do nieruchomości przy ul. [...]. Właściciel nieruchomości przy ul. [...] oświadczył. iż prace budowlane związane z podwyższeniem muru na wspólnej granicy dziełek i ułożeniem drugiej konstrukcji dachu zostały wykonane w 1996 r. Stwierdzono także. iż pismem z dnia 2 kwietnia 1999 r. K. H. zawiadomił Burmistrza. który był organem właściwym stosownie do o porozumienia z dnia 31 października 1999 r. pomiędzy Kierownikiem Urzędu rejonowego a Zarządem Miasta i Gminy, o przystąpieniu do prac związanych z wykonaniem prawidłowego spadku dachu na tym obiekcie. Pismem z dnia 5 kwietnia 1996 r. przyjął on zgłoszenie K. H. W uzasadnieniu wyroku NSA OZ w Gdańsku stwierdzono. iż roboty przeprowadzone przez K. H. wymagały pozwolenia na budowę. Organ wskazał, iż w aktach sprawy znajduje się inwentaryzacja architektoniczno - budowlana powykonawcza dobudowanej części budynku wraz z ekspertyzą techniczną, która jednoznacznie określa. że dokonana dobudowa nie stwarza zagrożenia dla ludzi i mienia. a wybudowane elementy konstrukcyjne odpowiadają wymogom Polskich Norm budowlanych i obiekt może być dopuszczony do użytku. W. K. wniósł odwołanie od tej decyzji, w którym wywodził, że organ administracji nie wykazał żadnych przesłanek, mogących stanowić podstawę do umorzenia postępowania. Odwołujący się wywodził, iż proces samowolnej budowy obiektu magazynowo handlowego trwał od 1994 r. do 1996 r. Zaznaczył także, iż próba zalegalizowania przedmiotowej samowoli budowlanej jest rażąco niezgodna z obowiązującym stanem prawnym. Nie uwzględniając zarzutów odwołania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 24 lipca 2001 r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał zaskarżone rozstrzygnięcie w mocy. podzielając w całości jego uzasadnienie faktyczne i prawne. Organ odwoławczy wskazał, że z akt sprawy wynika, iż wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 listopada 2000 r. sygn. akt II SA/Gd 1743/98 uchylona została decyzja Wojewody z dnia 17 sierpnia 1998 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia 29 czerwca 1998 r. znak [...], udzielającą K. H. pozwolenia na użytkowanie obiektu magazynowo-handlowego na działce nr [...] i [...] przy ul[...] w K. Decyzją z dnia 17 stycznia 2001 r. znak [...] Wojewoda uchylił decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia 29 czerwca 1998 r. znak [...] w sprawie udzielenia K. H. pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego budynku i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Z akt sprawy wynika ponadto. że pismem z dnia 5 kwietnia 1996 r. znak [...] Burmistrz przyjął propozycję wykonania przedstawionych przez K. H. robót, informując ponadto. że wymienione roboty nie wymagają pozwolenia na budowę w rozumieniu art. 29 ust. 2 pkt I ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane. Po otrzymaniu tego pisma K. H. działał w zaufaniu do organów administracji budowlanej. a nakaz rozbiórki (w efekcie przywrócenia obiektu do stanu poprzedzającego sporne roboty) naruszyłby zasady art. 9 i 10 Kpa. Organ odwoławczy podzielił pogląd Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, że w powyższej sprawie nie naruszono przepisów Prawa budowlanego. oraz że postępowanie. jako bezprzedmiotowe podlegało. zgodnie z art. 105 § 1 Kpa. umorzeniu. Odnosząc się do zarzutów odwołania. WINB wyjaśnił że inwestor,. mając pisemną zgodę, wydaną przez Burmistrza w dniu 5 kwietnia 1996 r. nabył prawa w dobrej wierze, opierając się na rękojmi stanowiska przedstawiciela administracji architektoniczno-budowlanej. jakim jest Burmistrz Miasta, co koresponduje z zasadą 8 K.p.a.. a uchybienia organu administracji nie mogą powodować ujemnych następstw dla inwestora działającego w dobrej wierze. Prawo budowlane stanowi, że obiekt budowlany należy projektować. budować. użytkować i utrzymywać w sposób zapewniający ochronę uzasadnionych interesów osób trzecich - art.5 ust. 1 pkt 6. Do grona osób trzecich w rozumieniu tego prawa należą właściciele działek graniczących z działką. na której jest wznoszony obiekt budowlany. Uprawnienia do kwestionowania. dotyczącej spornej budowy prowadzonej na nieruchomości sąsiedniej przysługuje osobom trzecim. w takim zakresie. w jakim decyzja ta narusza ich usprawiedliwione interesy. Z treści tego przepisu wynika. że ochronie przewidzianej w tym przepisie podlegają nie wszystkie. lecz jedynie uzasadnione interesy osób trzecich określonego zamierzenia. Interes ten musi być osobisty. własny. indywidualny i konkretny, dający się obiektywnie stwierdzić. W rozumieniu tego przepisu nie wystarczy wykazanie jakiegokolwiek interesu, lecz musi to być własny interes prawny związany z tą budową. W aktach sprawy znajduje się inwentaryzacja architektoniczno-budowlana powykonawcza dobudowanej części budynku wraz z ekspertyzą techniczną. jednoznacznie określającą. że dokonana dobudowa nie stwarza zagrożenia dla łudzi i mienia a wybudowane elementy konstrukcyjne odpowiadają wymogom Polskich Norm budowlanych i obiekt może być dopuszczony do użytkowania. Organ II instancji wskazał, że w zbiorze akt sprawy znajduje się ponadto opracowanie uprawnionego architekta, z którego wynika. że przedmiotowy obiekt nie powoduje zaciemnienia nieruchomości sąsiedniej w określonych dniach roku tj. 21 marca i 21 kwietnia w danej szerokości geograficznej. W.K. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą Decyzję, w której wskazywał że organy administracji zmieniły przedmiot toczącego się postępowania z "pozwolenia na użytkowanie budynku magazynowo- handlowego" na "wykonanie robót budowlanych związanych z wymianą dachu na budynku magazynowym". Zarzucił również, iż naruszone zostały przepisy art. 6-8 k.p.a. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. powołując się na argumentację faktyczną i prawną zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie wyjaśnić należy, że stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153. poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr ]53. poz. 1269). sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności). jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2). Skarga zasługuje na uwzględnienie. Decyzja w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego jest wadliwa. Celem postępowania administracyjnego jest załatwienie sprawy przez wydanie decyzji, rozstrzygającej ją, co do istoty. W świetle podstawowych zasad postępowania administracyjnego strona ma prawo do merytorycznego rozstrzygnięcia, co do istoty sprawy stanowiącej przedmiot postępowania. Umorzenie postępowania administracyjnego, stanowiące niemerytoryczne Zakończenie postępowania w sprawie, jest instytucją procesową stanowiący wyjątek od te zasady. (vide: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 czerwca 1998 r III ARN 20/96 OSNAP 1996, Nr 22 poz.. 330. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 stycznia 2000 r. lISA/Wr 148/99 OSP 2001 z. 1 poz. 16) Zgodnie z art. 105 § I k.p.a. postępowanie podlega umorzeniu jeżeli stało się ono bezprzedmiotowe. Bezprzedmiotowość postępowania oznacza brak któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, uniemożliwiąjący wydanie decyzji załatwiającej sprawę przez jej rozstrzygniecie co do istoty. Brak podstaw do uwzględnienia żądania wniosku nie świadczy o bezprzedmiotowości prowadzonego postępowania. Decyzja o umorzeniu postępowania, która zamyka drogę do wydania decyzji merytorycznej, z istoty swej zachowuje walor neutralności w kwestii oceny stosunku prawnoadministracyjnego. Decyzja, w której organ po ustaleniu stanu faktycznego, dokonuje oceny istnienia przesłanek wydania określonego nakazu i stwierdza brak podstaw do jego nałożenia. jest w istocie decyzją co o istoty sprawy, a nie decyzją fromalnoprocesową i winna przybrać formę rozstrzygnięcia merytorycznego a nie decyzji o umorzeniu postępowania. Bezzasadność żądania strony winna być zatem stwierdzona w decyzji załatwiającej sprawę co do istoty. a nie prowadzić do umorzenia postępowania. Przedmiotem niniejszego postępowania było rozważenie przez organ administracji czy inwestor wykonując roboty polegające na wymianie dachu nie działał w zaufaniu do organu administracji budowlanej i czy nakaz rozbiórki nie naruszałby zasad z art. 9 i 10 k.p.a. NSA OZ w Gdańsku w uzasadnieniu wyroku z dnia 22 listopada 2000 r. sygn. akt II SA/Gd 1743/98 wskazał. że organy administracji powinny w szczególności wyjaśnić czy Burmistrz był właściwym organem do zgłoszenia robót uznanych przez inwestora za remontowe, wyjaśnienia czy zgłoszenie nastąpiło przed rozpoczęciem robót budowlanych oraz wyjaśnienia obiektywnej treści wymienionego pisma Burmistrza z dnia 5 kwietnia 1996 r. oraz odbioru treści przez inwestora. Postępowanie to nie jest bezprzedmiotowe, o czym świadczyć mogą w szczególności składane przez stronę pisma i wnioski. Organ dążył do wyjaśnienia wskazanych wyżej okoliczności, jednakże stwierdzony przez organ administracji brak podstaw do wydania nakazów rozbiórki lub usunięcia nieprawidłowości obiektu budowlanego winien przybrać formę decyzji załatwiającej sprawę. co do istoty. a nie decyzji o umorzeniu postępowania. Powyższa okoliczność uzasadniała uchylenie zaskarżonej decyzji. z uwagi na naruszenie prawa procesowego mające wpływ na wynik sprawy - treść wydanej decyzji. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnym uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Sąd nie zawarł w wyroku rozstrzygnięcia opartego na przepisie art. 152 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określającego, czy i w jakim zakresie zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Rozstrzygnięcie takie jest bowiem obligatoryjne jedynie w przypadku. gdy zaskarżona decyzja nadaje się z istoty swej do wykonania. Ponieważ zaskarżona i uchylona decyzja dotyczyła umorzenia postępowania i nie podlegała wykonaniu. orzekanie o możliwości jej wykonania było bezprzedmiotowe.