II SA/Gd 277/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Diana Trzcińska po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. Ż. o przyznanie prawa pomocy w sprawie z jej skargi oraz R. Ż. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru budowlanego z dnia 23 marca 20009 r., Nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego postanawia odmówić A. Ż. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych. A. Ż. zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. Zgodnie ze złożonym oświadczeniem wnioskodawczyni prowadzi gospodarstwo domowe wraz z mężem. Małżonkowie utrzymują się z dochodu z tytułu kontraktu męża wnioskodawczyni w kwocie 4 000 USD. Wnioskodawczyni nie osiąga żadnych dochodów. Oświadczyła nadto, iż jest współwłaścicielką domu o powierzchni 387 m2, mieszkania o powierzchni 46 m2 oraz nieruchomości rolnej o powierzchni 1,2 ha. Nadto, posiada ona samochód osobowy [...] z 2008 roku. Stosownie do treści art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3 art. 245 tejże ustawy). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy). Wskazane przepisy stanowią wyjątek od zasady, wynikającej z treści art. 199 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którą na stronie ciąży obowiązek pokrycia kosztów postępowania wywołanych jej udziałem w sprawie. Zatem, rzeczą wnioskodawcy, jako zainteresowanego, jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. W niniejszej sprawie uznać należy, że skarżąca nie wykazała, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Przedstawione przez wnioskodawczynię okoliczności dotyczące dochodów w jej gospodarstwie domowym, a także posiadanego majątku wskazują, że miesięczny dochód rodziny wnioskodawczyni kształtuje się na poziomie około 12 000 zł. Poza tym posiada ona majątek w postaci dużego domu, mieszkania, nieruchomości rolnej oraz samochodu. Zarówno zatem osiągane dochody jak i posiadany majątek nie uzasadniają twierdzenia o niemożności poniesienia przez skarżącą kosztów sądowych w niniejszej sprawie. W ocenie referendarza, sytuacja majątkowa wnioskodawczyni jest bardzo dobra i jest ona w stanie, choćby z bieżących dochodów, ponieść koszty sądowe w niniejszej sprawie. Przypomnieć w tym miejscu należy, o czym mowa już była powyżej, iż instytucja prawa pomocy, stanowiąc rodzaj ulgi w obowiązku uiszczenia daniny publicznej z tytułu prowadzenia postępowania przed sądem, ustanowiona została z myślą o osobach ubogich, których trudna sytuacja materialna uniemożliwia dostęp do sądu. Skarżąca – posiadając majątek w postaci domu, mieszkania, nieruchomości rolnej oraz dysponując dużymi dochodami, do grona osób ubogich nie należy. Wskazać przy tym należy, iż udzielenie prawa pomocy oznacza przerzucenie kosztów postępowania sądowego ze skarżących na innych obywateli – z ich danin pochodzą bowiem dochody budżetu państwa, z których pokrywanie są wydatki budżetowe. Dlatego też, może mieć miejsce w przypadku osób, których stan majątkowy i dochody są niskie, lecz taka sytuacja nie ma miejsca odniesieniu do skarżącej (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 grudnia 2004 r., sygn. akt FZ 507/04, nie publikowane). Z tych względów, na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono, jak w sentencji postanowienia.