II SA/Gd 277/12

PostanowienieWSA w Gdańsku2012-07-11

Skład orzekający: Diana Trzcińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która posiada znaczny majątek (nieruchomości) i stałe dochody (wynagrodzenie, emerytura matki), ale ponosi wydatki na utrzymanie rodziny i remonty, może zostać całkowicie zwolniona z kosztów postępowania sądowego lub ustanowienia pełnomocnika?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym nie może zostać uwzględniony, jeśli wnioskodawca posiada znaczny majątek, który może spieniężyć, oraz osiąga stałe dochody, mimo ponoszenia wydatków na utrzymanie rodziny i remonty. W takich przypadkach możliwe jest częściowe przyznanie prawa pomocy, np. poprzez zwolnienie z obowiązku uiszczenia części wpisu sądowego.
Stan faktyczny
Skarżący S. T. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika. Wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe z matką, udostępnia chlewnię swojej siostrze z rodziną. Posiada dochód z umowy o pracę (1500 zł brutto miesięcznie) i jego matka otrzymuje emeryturę (700 zł brutto miesięcznie). Jest właścicielem nieruchomości budynkowej, lokalowej i gruntowej. Ponosi wydatki na spłatę pożyczki, media, leki matki oraz remonty. Referendarz sądowy przyznał prawo pomocy w zakresie zwolnienia od połowy wpisu sądowego, odmawiając przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
Rozstrzygnięcie
1. Przyznano S. T. prawo pomocy przez zwolnienie od obowiązku uiszczenia ½ wpisu sądowego od skargi. 2. Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Diana Trzcińska po rozpoznaniu w dniu 11 lipca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. T. o przyznanie prawa pomocy w sprawie z jego skargi oraz J. Ł. oraz R. Ł. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 21 marca 2012 r. Nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego postanawia 1. przyznać S. T. prawo pomocy przez zwolnienie od obowiązku uiszczenia ½ wpisu sądowego od niniejszej skargi, 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. S. T. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. Ze złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawcy wynika, że prowadzi on gospodarstwo domowe z matką, udostępniając również swoją chlewnie na mieszkanie dla swojej siostry i jej męża z dziećmi. Źródłem utrzymania gospodarstwa domowego wnioskodawcy jest dochód z tytułu umowy o pracę wnioskodawcy w kwocie 1500 zł miesięcznie brutto oraz emerytura jego matki w wysokości 700 zł brutto miesięcznie. Wnioskodawca wskazał, że jest właścicielem nieruchomości budynkowej o powierzchni 74 m2, nieruchomości lokalowej o powierzchni 54 m2 oraz nieruchomości gruntowej o powierzchni 1,54 ha. Poza tym, nie posiada żadnych oszczędności i przedmiotów wartościowych. Na wezwanie referendarza o przedstawienie dokumentów źródłowych wnioskodawca podał, że nie posiada żadnych kont bankowych, spłaca pożyczkę na wykończenie domu mieszkalnego w kwocie 636,23 zł. Z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa otrzymuje dopłaty rolne w wysokości 2500 zł rocznie. Podkreślił, że pomaga matce, której dochody są bardzo niskie oraz siostrze z rodziną. Wnioskodawca przedłożył szereg faktur, potwierdzających ponoszenie wydatków remontowych (w szczególności na remont łazienki celem przystosowania dla osoby niepełnosprawnej – matki), oraz obrazujących wydatki na media i leki matki. Stosownie do treści art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 1270 - tekst jednolity) prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie zaś do treści art. 246 § 3 ustawy – ustanowienie dla strony adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego wymaga nadto złożenia przez wnioskodawcę osobistego oświadczenia o niezatrudnianianiu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z tymże pełnomocnikiem. W myśl art. 246 § 1 pkt 1 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wskazane przepisy stanowią wyjątek o zasady, wynikającej z treści art. 199 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którą na stronie ciąży obowiązek pokrycia kosztów postępowania wywołanych jej udziałem w sprawie. Zatem, rzeczą wnioskodawcy, jako zainteresowanego, jest wykazanie, że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. W ocenie referendarza, wniosek strony zasługuje na częściowe uwzględnienie, przez zwolnienie z obowiązku uiszczenia połowy wpisu sądowego. Wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wraz z matką, a zatem nie ma nikogo na utrzymaniu oraz posiada stały dochód w postaci wynagrodzenia za pracę. Również jego matka posiada stały dochód w postaci emerytury. Wprawdzie dochody te nie są wysokie, to jednak w powiązaniu z faktem posiadania dość znacznego majątku, nie sposób przyjąć, że wnioskodawca nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów niniejszego postępowania. Wnioskodawca jest bowiem właścicielem mieszkania, domu a także nieruchomości gruntowej. Z uwagi jednak na to, iż dochody gospodarstwa domowego skarżącego, jak wskazano powyżej, nie są szczególnie wysokie, uwzględniono jego wniosek przez zwolnienie od obowiązku uiszczenia połowy wpisu od niniejszej skargi, który wynosi 500 zł. W ocenie referendarza brak jest podstaw, by uwzględnić wniosek skarżącego w całości, gdyż posiada on znaczny majątek, który może spieniężyć, osiąga stałe miesięczne dochody, a nie ma nikogo na utrzymaniu, co pozwala mu - jeśli weźmie się pod uwagę fakt zwolnienia od połowy wpisu sądowego od skargi – na partycypowanie w pozostałych kosztach sądowych w sprawie. Mając na uwadze przedstawione wyżej okoliczności referendarz, na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 1 cytowanej ustawy, orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło