II SA/Gd 2770/00

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Orłowska Sędziowie: Sędzia WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz (spr.) Asesor WSA Krzysztof Retyk Protokolant Agnieszka Januszewska po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi W. J. na decyzję Dyrektora Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia 16 października 2000 r. Nr [...] w przedmiocie zwolnienia osobnej kwatery stałej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Oddziału Terenowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia 11 sierpnia 2000 r. nr [...]; II. ustala, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie mogą być wykonane; III. zasądza od Dyrektora Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej na rzecz skarżącego kwotę 265 (dwieście sześćdziesiąt pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Dyrektor Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej decyzją z dnia 16 października 2000 r. na podstawie art. 13 ust. 4 i 5 i art. 41 ust. 2 pkt 1 w związku z art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 86, poz. 433 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Terenowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia 11 sierpnia 2000 r., mocą której nakazano W. J. opuszczenie dotychczas zajmowanej kwatery stałej usytuowanej [...] przy ul. [...]i przekazanie jej w stanie wolnym do dyspozycji OTWAM w terminie do dnia 30 września 2000 r. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że W. J. zajmuje osobną kwaterę stałą nr [...] przy ul. [...], którą otrzymał na podstawie decyzji przydziału Nr [...] z dnia 19.05.1978 r., w czasie pełnienia służby zawodowej w [...]. W dniu 12.03.1974 r. do Szefa Służby Zakwaterowania i Budownictwa POW [...] wpłynął wniosek p. J. o przyznanie dodatkowej ulgi w formie zwrotnej na uzupełnienie wkładu na mieszkanie własnościowe w Morskiej Spółdzielni Budowlano Mieszkaniowej [...]. Szef SZiB POW w [...] decyzją Nr [...] z dnia 11.04.1974 r. przyznał bsm. szt. W. J. pomoc finansową w formie zwrotnej z funduszu mieszkaniowego MON na uzupełnienie wkładu na mieszkanie własnościowe, uwzględniając ilość uprawnień i obowiązującą stawkę w dniu przyznawania pomocy. Uchwałą Zarządu Spółdzielni Mieszkaniowej "A" [...] Nr [...] z dnia 29.06.1995 r., p. J., na swój wniosek, został skreślony z rejestru członków spółdzielni. W odwołaniu od decyzji organu I instancji W. J. wskazał, że nie skorzystał z pomocy finansowej z funduszu mieszkaniowego MON. Przyznano mu ulgę tylko w formie zwrotnej, dokonując jej przelewu na konto spółdzielni. W ocenie organu odwoławczego z dokumentów wynika fakt skorzystania przez p. J. z pomocy finansowej na uzupełnienie wkładu na mieszkanie własnościowe. Świadczenie to zostało przyznane na wniosek zainteresowanego przez Szefa SziB PO W [...], zgodnie z § 10 uchwały Nr 154 Rady Ministrów z dnia 06.07.1973 r. w sprawie pomocy Państwa dla żołnierzy zawodowych i funkcjonariuszy Milicji Obywatelskiej na budownictwo mieszkaniowe (Monitor Polski Nr 32, poz. 193) oraz § 3 zarządzenia Nr 72/ MON z dnia 10.08.1973 r. w sprawie zasad i trybu przyznawania pomocy z funduszu mieszkaniowego na budownictwo mieszkaniowe (Dz. Rozkazów MON Nr 21, poz. 104). Od 01.01.1996 r. obowiązuje ustawa z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP (Dz. U. Nr 83, poz. 433 z późniejszymi zmianami). W ocenie organu II instancji wskazywanie przez odwołującego się na fakt skorzystania z pomocy finansowej tylko w formie zaliczkowej nie może mieć znaczenia, bowiem ustawodawca w art. 87 ust. 1 przywołanej ustawy postanowił, że pomoc finansowa przyznana zarówno w formie zaliczkowej, jak i bezzwrotnej, na podstawie dotychczas obowiązujących przepisów1, stanowi ekwiwalent pieniężny w zamian za rezygnację z kwatery, o którym mowa w art. 24 ust. 1 p. 2 ustawy. Ponadto ustawodawca postanowił w art. 41 ust. 2 p. 1 ustawy, że osoba, o której mowa w art. 23 ust. 1 ustawy (tj. osoba uprawniona - emeryt, rencista wojskowy) jest obowiązana przekazać do dyspozycji Agencji dotychczas zajmowana kwaterę, jeżeli osoba ta otrzymała pomoc finansową na budownictwo mieszkaniowe, udzieloną na podstawie dotychczas obowiązujących przepisów. W związku z tym, że ustawodawca postawił znak równości pomiędzy pomocą finansową (przyznaną zarówno w formie zaliczkowej jak i bezzwrotnej) a ekwiwalentem pieniężnym, o którym mowa w art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy, co powoduje, że osoba, której przyznano pomoc finansową ma obowiązek zwolnienia zajmowanej kwatery. Skreślenie p. J. z rejestru członków spółdzielni w 1995 r. nie może skutkować przywróceniem prawa do osobnej kwatery stałej, ponieważ nie został dokonany w tym czasie zwrot uzyskanej pomocy finansowej. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 17 stycznia 1994 r. w sprawie zasad przyznawania i wysokości pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez osoby uprawnione do osobnej kwatery stałej (Dz. U. Nr 16, poz. 53) umożliwiało zwrot pomocy finansowej w wysokości zrewaloryzowanej, tzn. uwzględniającej koszt 1 nr powierzchni użytkowej obowiązującego w dniu w dniu wejścia w życie rozporządzenia. Aktualnie obowiązujące uregulowania prawne nie przewidują możliwości dokonywania zwrotów uzyskanych pomocy finansowych na podstawie uprzednio obowiązujących przepisów prawnych. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego W. J. początkowo domagał się wystąpienia do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem w sprawie zgodności art. 41 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej z art. 2, 64 i 75 ust. 1 Konstytucji w zakresie w jakim nakazuje on przekazać do dyspozycji Wojskowej Agencji Mieszkaniowej osobną kwaterę stałą w przypadku otrzymania przez uprawnionego zwrotnej pomocy finansowej na budownictwo mieszkaniowe przed dniem stycznia 1996 r., z której z przyczyn nie zawinionych uprawniony nie skorzystał poprzez uzyskanie innego lokalu mieszkalnego. Ostatecznie skarżący po sprecyzowaniu skargi domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji, zarzucając naruszenie art. 41 ust. 2 pkt 1, art. 41 ust. 1 pkt 1 i 2 i art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, polegające na nałożeniu na niego obowiązku zwolnienia osobnej kwatery stałej w sytuacji, gdy nie otrzymał on ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z kwatery stałej, a postępowanie w sprawie pomocy przyznawanej na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów w obu formach, tj. zaliczkowej i bezzwrotnej nie zostało zakończone. W uzasadnieniu skargi skarżący powołują się na wyrok NSA z dnia 17 lipca 2001 r., sygn. akt ISA 324/00 (Lex nr 55045), podał, że aby uznać, iż żołnierz otrzymał pomoc finansową, powinna być zakończona sprawa tej pomocy przyznawanej ówcześnie w obu formach, tj. zaliczkowej i bezzwrotnej. Skarżący wskazał, że otrzymał on w 1974 r. jedynie dodatkową ulgę w formie zwrotnej, która ma wymiar symboliczny i nie może zastąpić ekwiwalentu przysługującego na podstawie ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. Postępowanie w tej sprawie nie zostało nigdy zakończone, gdyż skarżącemu nie udzielono nigdy pomocy finansowej, jedynie zaliczkę na tę pomoc i nigdy też ulgi w formie zwrotnej nie przekształcono na pomoc finansową przydzieloną w formie bezzwrotnej. Nie znajduje zatem faktycznego uzasadnienia twierdzenie, że skarżący otrzymał pomoc finansową na budownictwo mieszkaniowe, udzieloną na podstawie przepisów dotychczasowych, tj. obowiązujących przed wejściem w życie ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. Tymczasem jedynie otrzymanie pomocy finansowej na budownictwo mieszkaniowe na podstawie dotychczasowych przepisów, o jakiej mowa w art. 41 ust. 1 pkt 2 ustawy, dawałoby podstawę prawną do żądania zwolnienia kwatery, określoną w art. 41 ust. 2 pkt 1 ustawy. Dyrektor Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zadana, choć z innych przyczyn niż w niej przedstawione. Zgodnie bowiem z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołana podstawą prawną. Jako podstawę prawną decyzji organy powołały art. 41 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. Z niniejszego przepisu, odsyłającego do art. 23 ust. 1 oraz art. 41 ust. 1 pkt 2 przedmiotowej ustawy, wynika norma, stosownie do której emeryt wojskowy jest obowiązany przekazać do dyspozycji Agencji dotychczas zajmowaną kwaterę, jeżeli otrzymał pomoc finansowana budownictwo mieszkaniowe, udzieloną na podstawie dotychczasowych przepisów. Mający decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy przepis art. 41 ust. 1 pkt 2 cytowanej ustawy reguluje sytuację, w której żołnierz zajmuje kwaterę stałą i następnie otrzymuje pomoc finansową na budownictwo mieszkaniowe. Ustawa z dnia 22 czerwca 1995 r. nie przewiduje bowiem pomocy finansowej na budownictwo mieszkaniowe, lecz prawo do kwatery realizowane jest przez przydział kwatery albo wypłacenie ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z kwatery (art. 24 ust. 1). Na gruncie ustawy z dnia 20 maja 1976 r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych (tekst jedn.: Dz. U. z 1992 r. Nr 5 , poz. 19 ze zm.) w przypadku przyznania pomocy finansowej na budownictwo mieszkaniowe wygasało prawo do przydzielenia kwatery stałej. W myśl art. 29 ust. 1 pkt 1 niniejszej ustawy osobnej kwatery stałej nie przydzielało się osobie, która skorzystała z pomocy finansowej z funduszu mieszkaniowego. Przepis niniejszy dotyczył pomocy finansowej przyznanej na gruncie ustawy z dnia 20 maja 1976 r. jak i na gruncie ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych (Dz. U. Nr 6, poz. 38 ze zm.). Funkcjonujący wówczas, pod rządami obu wskazanych ustaw, system pomocy finansowej na budownictwo mieszkaniowe stanowił formę realizacji prawa do kwatery. Zgodnie z § 2 ust. 2 pkt 2 lit. a) uchwały Nr 154 Rady Ministrów z dnia 6 lipca 1973 r. w sprawie pomocy Państwa dla żołnierzy zawodowych i funkcjonariuszy Milicji Obywatelskiej na budownictwo mieszkaniowe (M. P. Nr 32, poz. 193) fundusze mieszkaniowe mogły być użyte między innymi na przyznawanie osobom uprawnionym dodatkowych ulg w formie bezzwrotnej pomocy finansowej na wkład własny na mieszkanie lokatorskie lub uzupełnienie własnego wkładu budowlanego na mieszkanie własnościowe w budownictwie wielorodzinnym, budownictwie niskim realizowanym przez spółdzielnie mieszkaniowe lokatorsko-własnościowe i spółdzielnie budowlano-mieszkaniowe. Zatem brak jest podstaw, aby uznać, że skarżący w 1974 r. nie otrzyma pomocy finansowej na budownictwo mieszkaniowe. Jak wynika z akt administracyjnych skarżący pomoc finansową otrzymał decyzją z dnia 11 kwietnia 1974 r., natomiast decyzją z dnia 19 maja 1978 r. przydzielono mu osobną kwaterę stałą [ ...] przy ul. [...]. Niniejsza kwatera stanowi przedmiot decyzji zaskarżonej w przedmiotowej sprawie. Wobec powyższego skoro kwatera, której zwolnienia domagają się organy Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, została skarżącemu przydzielona po upływie czterech lat od przyznania mu pomocy finansowej na budownictwo mieszkaniowe nie można domagać się jej zwrotu na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 1 w związku z art. 41 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. W sytuacji kiedy żołnierzowi posiadającemu osobną kwaterę stałą przyznano pomoc finansową na budownictwo mieszkaniowe i następnie przydzielono kolejną osobna kwaterę stałą można mówić jedynie o nieprawidłowej decyzji dotyczącej przydziału kolejnej kwatery. Jednakże w takiej sytuacji brak jest podstaw, aby domagać się jej zwolnienia na podstawie wskazanych wyżej przepisów ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. skoro brak było podstaw prawnych do przydziału niniejszej kwatery z uwagi na przyznaną wcześniej pomoc finansową Zatem należy stwierdzić, iż doszło do naruszenia przepisów art. 41 ust. 2 pkt 2 w związku z art. 41 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, które miało wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe na względnie Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), art. 135, art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz § 14 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).