II SA/Gd 2785/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jan Jędrkowiak (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Protokolant Marta Went po rozpoznaniu w dniu 6 października 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. i J. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 25 września 2002 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę. Decyzją z dnia 31 stycznia 2002r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 48, art. 83 ust. 1 z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106. póz. 1126 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98. poz. 1071 ze zm.) nakazał J. M. rozbiórkę obiektu budowlanego - ustępu o konstrukcji drewnianej nietrwale związanego z gruntem oraz rozbiórkę obiektu budowlanego o konstrukcji drewnianej pełniącego funkcję domku letniego wraz z tarasem o konstrukcji drewnianej o wymiarach w rzucie poziomym ok. 7,00 x 7,00 m, wzniesionych na działce nr [...] w K. gmina Miasta W. bez pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu wskazano, że w toku postępowania J. M. oświadczył. że obiekt drewniany przeznaczony do czasowego użytkowania, niepołączony trwale z gruntem oraz ustęp drewniany z beczką szczelną zostały posadowione w miesiącu czerwcu 1999 r. przez inwestora w osobie J. M. W ocenie organu zgodnie z art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane " Roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 i art. 30". Rozpoczęcie robót budowlanych przy realizacji ww. obiektów stosownie do treści art. 29 i art. 30 ustawy Prawo budowlane wymagało zatem pozwolenia na budowę. Jak podkreślił organ, inwestor nie okazał pozwolenia na budowę, w związku z czym należało nakazać mu rozbiórkę w oparciu o art. 48 w/w ustawy Prawo budowlane, zgodnie z którym organ nadzoru budowlanego obligatoryjnie nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Odwołanie od powyższej decyzji złożył J. M., wnosząc o jej uchylenie, z uwagi na fakt, iż jest ona dotknięta wadą i stosownie do art. 7 kpa nie wyjaśnia rzetelnie stanu faktycznego, o czym świadczy np. brak protokołu oględzin działki. Decyzją z dnia 25 września 2002r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, nie znajdując podstaw prawnych do jej uchylenia lub zmiany. W uzasadnieniu wskazano, że zgodnie bowiem z art. 48 Prawa budowlanego "właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia... ". Organ wyjaśnił, że nie może zgodzić się z zawartym w odwołaniu twierdzeniem, jakoby omawiane postępowanie administracyjne nie doprowadziło do rzetelnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Po przeanalizowaniu zebranego przez organ I instancji materiału dowodowego organ uznał, że jest on wystarczający dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Organ nadmienił, że istnienie wskazanego w odwołaniu pisma Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 27 sierpnia 2001r., którym to pismem zwrócono organowi I instancji uwagę na nieprawidłowości powstałe podczas przeprowadzonych w toku omawianego postępowania oględzin z dnia 20 października 2000r. - nie może stanowić przesłanki do uchylenia w/w decyzji. Po otrzymaniu w/w pisma, inspektorzy Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego po raz kolejny przeprowadzili bowiem wizję lokalną dotyczącą przedmiotowych obiektów, w której to wizji lokalnej pomimo prawidłowego powiadomienia zainteresowanych nie brał udziału. Organ podkreślił, że organ I instancji dwukrotnie wzywał strony do złożenia stosownych wyjaśnień w niniejszej sprawie przesyłając protokół z powyższych oględzin. Organ odwoławczy wskazał, iż niezależnie od przyczyn nie stawienia się stron na w/w wizji lokalnej został spełniony obowiązek zapewnienia stronie czynnego udziału w przedmiotowym postępowaniu. Skargę na powyższą decyzję wnieśli J. i J. M. W uzasadnieniu zarzucili oni, iż powyższa decyzja wydana została w oparciu o błędne ustalenia faktyczne, nie uwzględniając treści art. 29 ust. 1 pkt 1 i art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane oraz słusznego interesu strony wynikającego z art. 7 kpa. Skarżący podkreślili, iż zgodnie z art. 103 ust.2 Prawa budowlanego z 1994r. do obiektów budowlanych, których budowa zakończyła się przed 1995r. stosuje się przepisy dotychczasowe czyli przepisy prawa budowlanego z 1974r. Wyjaśnili także, że art. 37 ustawy z 1974r. przewidywał obowiązkowe orzekanie o rozbiórce obiektów budowlanych wzniesionych bez pozwolenia na budowę nie tylko gdy samowola naruszała ustalenia planu zagospodarowania przestrzennego, ale również gdy powodowała niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia bądź prowadziła do niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Zatem wybudowanie obiektu budowlanego bez pozwolenia na budowę, ale na terenie przeznaczonym pod określoną zabudowę i zgodnie ze sztuką budowlaną zobowiązywało organy nadzoru budowlanego do legalizacji samowoli budowlanej. W dalszej części uzasadnienia skarżący podnoszą, że w doktrynie prawniczej zgodnie przyjmuje się, że skuteczna walka z samowolą budowlaną jest możliwa bez potrzeby uciekania się do wprowadzenia nakazu orzekania bezwarunkowej rozbiórki każdego samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego. W ich ocenie jedynie niemożliwość doprowadzenia do pełnej zgodności z przepisami prawa powinna wiązać się z nakazem dokonania rozbiórki całości lub części samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego. Skarżący wskazali, że nabywając przedmiotową nieruchomość działali w dobrej wierze i nie mogli przypuszczać że posadowienie powyższych obiektów budowlanych jest samowolą budowlaną, której przez kilka lat nadzór budowlany nie kwestionował ani w żaden inny sposób nie dostrzegał. Podnoszą ponadto, że nie otrzymali odpowiedzi na pismo z dnia 19.12.2001r. jak i inne pisma jakie zgłaszali do każdego protokołu sporządzonego w niniejszej sprawie przez PINB. Wskazali także na szereg uchybień w toku postępowania prowadzonego przez PINB, w tym dotyczące terminów oględzin, podawania nieprawidłowych adresów czy powiadomień, podawania zapisów dotyczących innych działek. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Badając zatem legalność zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, bowiem decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie narusza prawa. Organy administracji obu instancji rozstrzygając sprawę dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych i zastosowały właściwe przepisy prawa materialnego. Zarzuty podnoszone przez skarżących w stosunku do zaskarżonej decyzji opierają się na twierdzeniu, że terenie przeznaczonym pod określoną zabudowę i zgodnie ze sztuką budowlaną zobowiązywało organy nadzoru budowlanego do legalizacji samowoli budowlanej. Jak wynika z prawidłowych ustaleń organów administracyjnych, na działce nr [...] w m. K. skarżący ustawił w 1999r. obiekt budowlany o konstrukcji drewnianej pełniący funkcję rekreacji wraz z tarasem oraz ustęp o konstrukcji drewnianej nietrwale połączony z gruntem bez wymaganego pozwolenia na budowę. Obowiązujący w dacie wydania zaskarżonej decyzji przepis art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane stanowił, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 i art. 30. Powołany jako podstawa prawna rozstrzygnięcia przepis art. 48 Prawa budowlanego z 1994r., w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, przewidywał, że właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Przepis ten nie pozostawia właściwym organom administracji sfery uznaniowości w zakresie zastosowania sankcji rozbiórki obiektu budowlanego wzniesionego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę albo zgłoszenia. Z powyższej regulacji wynika, iż wykonanie robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia stanowiło w dacie orzekania przez organy administracji zdarzenie prawne sprzeczne z obowiązującym porządkiem prawnym, a stwierdzenie tego zdarzenia przez organ nadzoru budowlanego rodziło obowiązek podjęcia środków przeciwdziałających samowoli. Przepisy ustawy z dnia 7 lipca1994r. Prawo budowlane w stanie prawnym z daty podjęcia zaskarżonej decyzji nie przewidywały możliwości legalizacji obiektu wybudowanego bez pozwolenia na budowę bądź bez dokonania obowiązku zgłoszenia właściwemu organowi, ani nie dopuszczały stosowania jakichkolwiek okoliczności łagodzących ten rygor, tym samym nie pozwalały organom administracji w razie stwierdzenia samowoli budowlanej na odstąpienie od zastosowania sankcji rozbiórki. Wolą ustawodawcy leżącą u podstaw unormowania art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane było, by wszelkie przejawy samowoli budowlanej dokonane po wejściu w życie ustawy, to jest po dniu 1 stycznia 1995r., spotykały się z reakcją organów administracji w postaci nakazu rozbiórki. Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł, jak w sentencji wyroku.