II SA/Gd 279/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. i R. J. na uchwałę Rady Miasta z dnia 30 września 2004 r., nr [...] w przedmiocie protestów wniesionych od projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego postanawia: oddalić wniosek skarżących B. i R. J. o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 31 stycznia 2007 roku, oddalił skargę B. i R. J. na uchwałę Rady Miasta z dnia 30 września 2004 roku, w przedmiocie protestów wniesionych do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Od tego wyroku skarżący reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, w dniu 5 kwietnia 2007 roku złożyli skargę kasacyjną wraz z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 17 lipca 2007 roku Sąd odmówił skarżącym przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, w następstwie czego wezwano pełnomocnika skarżących do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. Pomimo skutecznego doręczenia wezwania, wpis nie został uiszczony w terminie i dlatego Sąd postanowieniem z dnia 11 października 2007 roku odrzucił skargę kasacyjną. Z tego powodu skarżący, reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, złożyli w dniu 31 października 2007 roku wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej, a także tego samego dnia złożyli wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej od wyroku powołanego na wstępie. Do wniosku dołączyli dowód uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu skarżący podali, iż bezpośrednią przyczyną uchybienia terminom do uiszczenia wpisu sądowego i wniesienia skargi kasacyjnej był zły stan zdrowia pełnomocnika skarżących. Niezdolność do pracy adwokat M. O. w dniu doręczenia wezwania do uiszczenia wpisu oraz w dniach następnych nie jest potwierdzona zaświadczeniem lekarskim, jednakże poważne dolegliwości i silny ból uniemożliwiły jej wykonywanie obowiązków zawodowych. Nasilające się objawy chorobowe nie pozwoliły uiścić wpisu od skargi kasacyjnej we własnym zakresie bądź zlecić wykonanie tego obowiązku, komu innemu oraz przekazać informacji o obowiązku uiszczenia wpisu skarżącym. W dniach 21 września 2007 roku do 28 września 2007 roku adwokat M. O. z powodu nagłego pogorszenia się stanu jej zdrowia przebywała na zwolnieniu lekarskim. W dniu 9 października 2007 roku została poddana poważnej operacji. Od dnia 8 października 2007 roku do dnia 10 listopada 2007 roku była niezdolna do pracy. Do wniosku dołączono oświadczenie męża adwokat M. O., z którego wynika, że odebranej korespondencji zawierającej wezwanie do uiszczenia wpisu nie przekazał żonie z powodu jej złego stanu zdrowia. Ponadto dołączono zaświadczenia lekarskie. Sąd w dniu 21 grudnia 2007 roku rozpoznał wniosek skarżących w przedmiocie przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej i wniosek ten oddalił. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 87 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. § 2. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. § 3. Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. § 4. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Przepis ten określa wymogi, jakim powinna sprostać strona wnosząc do Sądu wniosek o przywrócenie terminu. W przedmiotowej sprawie strona nie spełniła wymagania określonego w § 4 wskazanego przepisu. Faktem jest, iż w aktach sprawy znajduje się dowód dokonania przez stronę wpisu sądowego w wysokości 150 zł, jednakże strona wpisu takiego nie mogła dokonać. Wynika to z faktu, że Sąd postanowieniem z dnia 21 grudnia 2007 roku oddalił wniosek skarżących o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. Tym samym Sąd zamknął skarżącym możliwość skutecznego wniesienia wpisu od skargi kasacyjnej w przedmiotowej sprawie. Jedynym sposobem zmiany takiego rozstrzygnięcia, byłoby wniesienie przez skarżących zażalenia stosownie do przepisów p.p.s.a. Jednakże skarżący z tego środka nie skorzystali, dlatego też postanowienie to stało się prawomocne. Prawomocność zawiera w sobie dwa aspekty - proceduralny oraz materialny. Prawomocność proceduralna oznacza, że skarżącym nie przysługuje, zgodnie z przepisami prawa, żaden zwyczajny środek zaskarżenia przedmiotowego postanowienia. Natomiast prawomocność materialna skutkuje tym, iż w przedmiotowej sprawie, skarżący są pozbawieni możliwości uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. Zauważyć należy, iż wcześniejsze rozstrzygnięcie w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia wpisu od skargi kasacyjnej podyktowane było względami racjonalności postępowania, albowiem wniosek ten odnosił się do kwestii, która jest elementem istotnym dla rozstrzygnięcia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozstrzygnięcie, bowiem kwestii możliwości wniesienia wpisu od skargi kasacyjnej jest elementem kluczowym przy rozpatrywaniu możliwości przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, ponieważ przesądzenie o niemożności wniesienia wpisu od skargi kasacyjnej skutkuje tym, iż skarga kasacyjna zostanie przez Sąd odrzucona z powodu braków formalnych. Zaznaczyć wypada, iż postępowanie w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej jest postępowaniem obejmującym swym zakresem element wniesienia wpisu od tej skargi, dlatego też koniecznym jest, aby w sytuacji, gdy skarżący złożyli zarówno wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej oraz wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej Sąd wypowiedział się w pierwszej kolejności, co do kwestii cząstkowej - jaką jest możliwość wniesienia przez skarżących wpisu od skargi kasacyjnej, ponieważ ta kwestia determinuje rozstrzyganie w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Jak wynika z powyższego, wpis sądowy wpłacony równocześnie, ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej uznać należy za bezskuteczny. Rozumowanie przeciwne, powodowałoby w gruncie rzeczy możliwość obchodzenia prawa przez strony, w ten sposób, że umożliwiałoby uchylanie się od skutków wcześniejszych orzeczeń sądowych rozstrzygających kwestie sporne w danej sprawie. Albowiem w przypadku, gdyby sąd uznał skuteczność wniesionego wpisu, tym samym de facto pozbawiły prawomocności postanowienia wydanego wcześniej. Takie działanie sądu jest niedopuszczalne. W przedmiotowej sprawie jedyną możliwością uchylenia się od skutków postanowienia Sądu o odmowie przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sadowego od skargi kasacyjnej, było złożenie przez skarżących zażalenia stosownie do przepisów o postępowaniu przed sądami administracyjnym, czego jednak nie uczynili. Na marginesie rozważań, odnosząc się do argumentacji zawartej w uzasadnieniu wniosku, stwierdzić należy, że w ocenie Sądu choroba pełnomocnika skarżących nie może w niniejszej sprawie zostać uznana za niezawinioną przyczynę uchybienia terminu. W pierwszej kolejności zwrócić należy uwagę, że brak jest jakichkolwiek okoliczności chociażby uprawdopodobniających chorobę adwokat M. O. w dniu otrzymania wezwania Sądu do uiszczenia wpisu oraz w trakcie biegu terminu do jego wykonania. Sąd nie może bowiem bazować tylko na niczym nie popartych twierdzeniach strony (por. postanowienie NSA z dnia 10 grudnia 2007 r., I FZ 500/07, niepubl.). Udokumentowany pobyt pełnomocnik skarżących na zwolnieniu lekarskim w związku z nagłym pogorszeniem stanu zdrowia miał miejsce dopiero w dniach od 21 września do dnia 28 września 2007 roku., a zatem rozpoczął się już 7 dni po upływie terminu do uiszczenia wpisu. To również czyni niewiarygodnym oświadczenie męża M. O., który nie poinformował jej o wezwaniu z powodu stanu jej zdrowia. Nie można bowiem zaprzeczyć oczywistym faktom, że podjął skierowaną do niej korespondencję i dlatego też doręczenie to należało uznać za skuteczne wobec pełnomocnika. Nie sposób również przyjąć, że osoba, która zawodowo zajmuje się reprezentowaniem interesów mocodawców przed organami administracji publicznej oraz sądami nie zapewnia sobie zastępstwa na wypadek choroby czy innych przeszkód w osobistym wykonywaniu obowiązków służbowych (a gdyby taka sytuacja miała miejsce, to nie mogłaby stanowić usprawiedliwienia dla nieterminowego dokonywania obowiązków nałożonych na strony uczestniczące w postępowaniu sądowym). Istotne jest również, że czynność procesowa, której terminowi uchybiono nie wymagała osobistych działań pełnomocnika strony. Polega ona, bowiem na opłaceniu wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. Wystarczyło zatem, aby adwokat osobiście bądź posługując się osobami trzecimi poinformowała skarżących chociażby telefonicznie o konieczności uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu wniosku nie uprawdopodobniono w żaden sposób, że dolegliwości M. O. odczuwane przez nią w trakcie biegu terminu do uiszczenia wpisu sądowego uniemożliwiały jej np. kontakt telefoniczny ze skarżącymi. W orzecznictwie przyjmuje się, że nawet "zwolnienie lekarskie od pracy nie jest potwierdzeniem braku winy zainteresowanego (pełnomocnika) w uchybieniu terminu. Nie wyklucza, bowiem ono możliwości dokonania czynności procesowej przez strony (np. sporządzania odwołania) i nadania pisma przez pocztę osobiście lub przez domownika" (por. wyrok NSA z dnia 4 listopada 1998 r., sygn. akt III SA 1243/97, LEX nr 36902). Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd zgodnie z terścią art. 86 § 1 oraz 87 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.