II SA/Gd 279/14

WyrokWSA w Gdańsku2014-06-25

Skład orzekający: Mariola Jaroszewska, Jolanta Górska, Sławomir Kozik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała sejmiku województwa ustanawiająca zakaz budowania nowych obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych, z wyjątkiem obiektów służących turystyce wodnej, gospodarce wodnej lub rybackiej, narusza prawo własności właścicieli nieruchomości położonych na tym obszarze?
Ratio decidendi
Uchwała sejmiku województwa ustanawiająca zakaz budowania nowych obiektów budowlanych w pasie 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych, z wyjątkiem obiektów służących turystyce wodnej, gospodarce wodnej lub rybackiej, jest zgodna z prawem. Zakaz ten znajduje podstawę w ustawie o ochronie przyrody i służy ochronie wartości przyrodniczych, historycznych i kulturowych oraz walorów krajobrazowych parku krajobrazowego, wpisując się w ramy konstytucyjnych ograniczeń prawa własności dla ochrony środowiska. Prawo własności nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniom ustawowym.
Stan faktyczny
Skarżący M. K. i R. K. zaskarżyli uchwałę Sejmiku Województwa w sprawie Zaborskiego Parku Krajobrazowego w części dotyczącej zakazu budowania nowych obiektów budowlanych w pasie 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych. Zarzucili naruszenie przepisów ustawy o ochronie przyrody oraz Konstytucji RP, polegające na nieuzasadnionym ograniczeniu prawa własności. Nieruchomość skarżących znajduje się w tej strefie, a decyzja odmawiająca ustalenia warunków zabudowy została wydana z powodu tego zakazu. Skarżący wskazali, że sąsiednie nieruchomości są już zabudowane, a oni nabyli działkę jako budowlaną przed wejściem w życie uchwały.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Jaroszewska, Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.), Sędzia NSA Sławomir Kozik, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Maria Flisikowska, po rozpoznaniu w Gdańsku na rozprawie w dniu 25 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi M. K. i R. K. na uchwałę Sejmiku Województwa z dnia 27 kwietnia 2011 r., nr [...] w sprawie Zaborskiego Parku Krajobrazowego oddala skargę. M. K. i R. K. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na uchwałę Sejmiku Województwa [...] nr [...] z dnia 27 kwietnia 2011 r. w sprawie Zaborskiego Parku Krajobrazowego (Dz. Urz. Woj. Pom. nr 66, poz. 1459) w części ustanawiającej zakaz budowania nowych obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m do linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych, z wyjątkiem obiektów służących turystyce wodnej, gospodarce wodnej lub rybackiej, tj. § 3 pkt 7 tejże uchwały. Uchwała weszła w życie 17 czerwca 2011 r. Zaskarżonej uchwale zarzucili naruszenie art. 16 ust. 3 w zw. z art. 17 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2013, nr 627 ze zm.) oraz art. 31 Konstytucji RP - polegające na nieuzasadnionym ograniczeniu prawa własności skarżących. Wnieśli o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w części ustanawiającej zakaz budowania nowych obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m do linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych, z wyjątkiem obiektów służących turystyce wodnej, gospodarce wodnej lub rybackiej oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi wskazali, iż w trybie art. w trybie art. 90 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz. U. z 2013, poz. 596 ze zm.), skarżący wezwali Sejmik Województwa [...] do usunięcia naruszenia prawa powstałego na skutek podjęcia w/w uchwały w części ustanawiającej zakaz budowania nowych obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m do linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych, z wyjątkiem obiektów służących turystyce wodnej, gospodarce wodnej lub rybackiej, tj. § 3 pkt 7 uchwały. Wezwanie wpłynęło do organu w dniu 7 lutego 2014 r. Skarżący wskazali, iż są właścicielami nieruchomości położonej w miejscowości Z., obręb ewidencyjny S., gmina C., stanowiącej działkę nr [...] dla której Sąd Rejonowy w C. V Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr [...]. Przedmiotowa nieruchomość jest położona na obszarze nieobjętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Ponadto w dniu 17 stycznia 2014 r. wydano decyzję odmawiającą ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego na terenie ich działki. Przyczyną odmowy był zawarty w zaskarżonej uchwale Sejmiku zakaz nowej zabudowy w odległości mniejszej niż 100 m od zbiorników wodnych. Zdaniem skarżących zakaz ten w żaden sposób nie służy ochronie parku krajobrazowego, co jest wymogiem niezbędnym dla jego ustanowienia, a przez to stanowi naruszenie prawa. Ponadto na działkach sąsiednich w stosunku do działki nr [...] (z wyjątkiem działek [...] i [...]), posiadających dostęp do tej samej drogi publicznej, występuje zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna i zabudowa gospodarcza. Część z tych działek znajduje się w pasie 100 m od linii brzegu, jednak ze względu na fakt powstania zabudowy przed wejściem w życie przedmiotowej uchwały, nie zostały one uznane za naruszające § 3 pkt 7 uchwały. Nieruchomość skarżących, tj. działka nr [...] znajduje się w odległości ok. 80-85 m od linii brzegu. Przedmiotowa działka została nabyta przez wnioskodawców w roku 2000, jako działka budowlana, przeznaczona m.in. pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną. Tym samym zaskarżona uchwała pozbawia wnioskodawców praw, które przysługiwały im wcześniej, w momencie nabycia nieruchomości. W ocenie skarżących organ nie tylko nie udowodnił istnienia interesu publicznego w ograniczeniu ich prawa własności, ale założył, iż w przypadku jednych działek znajdujących się w pasie 100 m od linii brzegowej ich zabudowana nie wpłynie w żaden sposób na realizację celów ochronnych parku, a w przypadku innych zostaną one zagrożone. Kryterium różnicującym miałby być w tej sytuacji moment ich zabudowy, czy też położenie w obszarach uznanych w studiach uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego za obszary zwartej zabudowy. Zakaz ustanowiony w tym kształcie nie jest uzasadniony i nie mieści się w konstytucyjnych ramach państwa prawnego. Uchwałą z dnia 24 lutego 2014 r. nr [...] Sejmik Województwa [...] rozpatrzył wezwanie skarżących do usunięcia prawa. W uzasadnieniu odpowiedzi na wezwanie wskazał, iż kompetencje ustanawiania parków krajobrazowych przeszły na sejmik ustawą z dnia 23 stycznia 2009 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze zmianami w organizacji i podziale zadań administracji publicznej w województwie. Sejmik może wyznaczyć park krajobrazowy na obszarze, który uznał za chroniony ze względu na wartości przyrodnicze, historyczne i kulturowe oraz walory krajobrazowe w celu zachowania, popularyzacji tych wartości w warunkach zrównoważonego rozwoju. W dalszej części wskazał, iż działka skarżących położona jest na obszarze Zaborskiego Parku Krajobrazowego w strefie 100 m od brzegu rzeki Z., która wraz z terenami przylegającymi stanowi korytarz ekologiczny wyznaczony w planie zagospodarowania przestrzennego województwa pomorskiego, przyjętym uchwałą Sejmiku Województwa [...] nr [...] z dnia 26 października 2009 r. Zapis dotyczący korytarzy ekologicznych w dolinie Z. znalazł się w Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy [...], przyjętym uchwałą nr [...] Rady Gminy w C. z dnia 30 czerwca 2011 r. Teren działki [...] tworzy "lokalne składowe osnowy ekologicznej do których należą m.in. korytarze ekologiczne drobnych ciągów dolinnych: doliny użytkowane rolniczo (użytki zielone), częściowo hydrogeniczne, stymulujące powiązania ekologiczne, wzmacniające ciągłość przestrzenną osnowy(...). Szczególne znaczenie ma utrzymanie połączeń ekologicznych Parku Narodowego Bory Tucholskie, Zaborskiego Parku Krajobrazowego i Tucholskiego Parku Krajobrazowego z otoczeniem. W celu wzmocnienia ciągłości przestrzennej i wzbogacenia różnorodności osnowy ekologicznej obszaru gminy C. wskazane są: (...) ograniczenie barier antropogenicznych w systemie osnowy ekologicznej - stanowią ją przede wszystkim obiekty osadnicze i infrastrukturalne "przegradzające" korytarze ekologiczne i zaburzające przez to ciągłość systemu (...)." Zabudowa terenu w pobliżu jeziora przyczyni się do wzrostu penetracji przez ludzi okolic jeziora, co jest niekorzystne ze względu na bytujące tam gatunki zwierząt objęte ochroną i może doprowadzić do zniszczenia siedlisk stanowiących miejsce ich żerowania i lęgu, jak również zaburzyć funkcjonowanie korytarza ekologicznego rzeki Z. Regionalny korytarz ekologiczny B. i Z. zapewnia łączność pomiędzy dużymi płatami ekologicznymi Bory Tucholskie i Lasy Szczecinecko-Koczalskie. Korytarzem tym przemieszczają się także duże ssaki: jelenie, dziki i wilki. Ze wskazanego korytarza korzystają ptaki, szczególnie związane z wodą i mokradłami. Rzeka Z. wraz z jeziorami Ś. i W. stanowi miejsce największej zimowej koncentracji łabędzia krzykliwego. Obszar ten uznawany jest za jedną z ważniejszych ostoi zimorodka. Urwiste brzegi rzeki Z. stanowią od lat znane miejsca lęgowe tego gatunku, zaś sama rzeka i tereny sąsiednie to miejsca żerowania i odpoczynku tych ptaków. W odległości około 800 m od działki [...] w kierunku jeziora Ś. występują norki lęgowe zimorodka, które od lat są monitorowane przez pracowników Parku. Na rzece Z. w okresie wiosennym gromadzi się gągoł. Sąsiadujące z brzegiem rzeki zadrzewiania nadwodne stanowią miejsca lęgowe tego gatunku. Łabędź krzykliwy, zimorodek i gągoł to gatunki rzadkie, podlegające ochronie prawnej i stanowiące przedmiot ochrony w obszarze Natura 2000 Wielki Sandr Brdy. Według klasyfikacji typologicznej krajobrazu Polski Kondrackiego, Zaborski Park Krajobrazowy leży w strefie krajobrazów młodoglacjalnych w typie: pojeziernym sandrowym i den dolinnych. Ze względu na stopień przekształcenia, znaczną część krajobrazu opisywanego obszaru można uznać za naturalną czyli taką, gdzie występują ślady działalności człowieka, ale równowaga ekologiczna nie jest zaburzona. W okolicach miejscowości S. krajobraz należy zaklasyfikować jako kulturowy, czyli taki gdzie antropopresja jest dominująca ale równowaga ekologiczna nie jest zaburzona, jednak wymagająca zabiegów człowieka w celu jej utrzymania. W ramach tego typu krajobrazu jako harmonijny należy uznać większość obszarów rolniczych, a jako dysharmonijny obszary zabudowane większych miejscowości. Wszelka działalność inwestycyjna, w tym także zabudowa letniskowa, wywiera negatywny wpływ na środowisko. Zabudowa danego terenu jest czynnikiem wpływającym na krajobraz, stąd wprowadzenie zakazu budowania nowych obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych, z wyjątkiem obiektów służących turystyce wodnej, gospodarce wodnej lub rybackiej. Odstępstwo od powyższego zakazu dotyczy między innymi inwestycji w obiektach letniskowych, mieszkalnych i usługowych zrealizowanych na podstawie miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, które utraciły moc przed dniem 1 stycznia 2004 r., gdzie dopuszcza się przebudowę i modernizację istniejącego zainwestowania w celu poprawy standardów ochrony środowiska oraz walorów estetyczno-krajobrazowych, pod warunkiem nie zwiększania powierzchni zabudowy, a także nie przybliżania zabudowy do brzegów wód. Ponadto wskazano, iż z żadnego przepisu prawa nie wynika, aby wprowadzenie zakazów wynikających z katalogu ustanowionego przez ustawodawcę w art. 17 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody, musiało być potwierdzone w jakikolwiek sposób interesem społecznym. Zgodnie z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw. Ograniczenia przewidziane zaskarżoną uchwałą zostały wprowadzone w granicach przewidzianych ustawą o ochronie przyrody i z uwagi na konieczność ochrony środowiska. Projekt przedmiotowej uchwały został również pozytywnie uzgodniony przez organ ochrony środowiska jakim jest Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska. Fakt istnienia na danym terenie zabudowy, która powstała w okresie poprzedzającym wydany przez organy akt prawa miejscowego, nie powoduje niemożności wprowadzenia przez Sejmik zakazu nowej zabudowy. W odpowiedzi na skargę Sejmik Województwa [...] wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu. Zgodnie z art. 90 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz. U. z 2013 r. poz. 596) każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone przepisem aktu prawa miejscowego, wydanym w sprawie z zakresu administracji publicznej, może – po bezskutecznym wezwaniu organu samorządu województwa, który wydał przepis, do usunięcia naruszenia – zaskarżyć przepis do sądu administracyjnego. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem zaskarżenia stała się uchwała Sejmiku Województwa [...] z dnia 27 kwietnia 2011 r. w sprawie Zaborskiego Parku Krajobrazowego w części dotyczącej zakazu zawartego w § 3 pkt 7 uchwały. Uchwała została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa Pomorskiego nr 66, poz. 1459 (dostępna w Systemie Informacji Prawnej LEX). Zgodnie z tym przepisem na terenie parku wprowadza się zakaz budowania nowych obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m do linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych, z wyjątkiem obiektów służących turystyce wodnej, gospodarce wodnej lub rybackiej. Zaskarżona uchwała stanowi akt prawa miejscowego, o którym mowa w art. 89 ust. 1 ustawy o samorządzie województwa. Stosownie do treści tego przepisu, na podstawie tej ustawy oraz na podstawie upoważnień udzielonych w innych ustawach i w ich granicach sejmik województwa stanowi akty prawa miejscowego obowiązujące na obszarze województwa lub jego części. Przedmiotowa uchwała, na mocy upoważnienia zawartego w art. 23 ust. 2 ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (tekst jednolity Dz.U. z 2009 r. nr 151, poz. 1220 ze zm.), na objętym nim obszarze województwa pomorskiego, reguluje zagadnienia związane z jedną z form ochrony przyrody, zatem wydana została w sprawie z zakresu administracji publicznej. Uchwała w zaskarżonej części narusza interes prawny skarżących, albowiem ogranicza, wynikające z przysługującego im prawa własności nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], prawo zabudowy, poprzez zakaz lokalizowania obiektów budowlanych w odległości 100 m od linii brzegów zbiorników wodnych. Nieruchomość skarżących znajduje się bowiem w strefie 100-metrowej od linii brzegowej rzeki Z. Ponadto decyzją z dnia 17 stycznia 2014 r. odmówiono skarżącym ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego na terenie ich działki. To zaś powoduje, że skarżący mają legitymację do zaskarżenia przedmiotowej uchwały, jak wymaga tego art. 90 ust. 1 ustawy o samorządzie województwa. Mając na uwadze powyższe, a także fakt, że skarżący w dniu 7 lutego 2014 r. wezwali Sejmik do usunięcia naruszenia prawa, Sąd stwierdził, że spełnione zostały przesłanki do merytorycznej oceny zgodności z prawem uchwały w zaskarżonej części wprowadzającej zakaz budowania nowych obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m do linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych, z wyjątkiem obiektów służących turystyce wodnej, gospodarce wodnej lub rybackiej. Skarżący, jak sami przyznają, rozumieją potrzebę wprowadzenia takich ograniczeń na terenie parku krajobrazowego, jednak uważają, że uchwała jest dla nich krzywdząca, gdyż uniemożliwia im zabudowę stanowiącej ich własność nieruchomości, którą nabyli w roku 2000 jako działkę budowlana, przeznaczoną pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną. Zaskarżona uchwała pozbawia zatem skarżących praw przysługujących im wcześniej, w momencie nabycia nieruchomości. Nadto wskazują na fakt, że sąsiednie nieruchomości znajdujące się takiej samej odległości od zbiornika wodnego są zabudowane. Zarzuty te nie mają jednakże uzasadnionych podstaw prawnych. Sąd nie dopatrzył się naruszenia ochrony prawa własności statuowanego w art. 64 Konstytucji RP w związku z art. 31 Konstytucji RP. Zasada ta wynikająca z Konstytucji nie ma bowiem charakteru bezwzględnego i może doznawać ograniczeń w drodze ustawy (ust. 3 art. 64). W niniejszej sprawie ograniczenia i zakazy obowiązujące na obszarze parku, ustanowione w zaskarżonej uchwale, znajdują źródło w zamkniętym katalogu zakazów uregulowanych w art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody. Błędne jest zatem twierdzenie skarżących o konieczności udowodnienia przez organ istnienia interesu publicznego w ograniczeniu ich prawa własności. W omawianym przypadku zakres spraw przekazanych do uregulowania w uchwale w sprawie parku krajobrazowego oraz wytyczne dotyczące treści tego aktu prawa miejscowego wyznacza art. 16 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody. Przepis ten zezwala sejmikowi województwa na wprowadzenie zakazów właściwych dla danego parku krajobrazowego lub jego części, wybranych spośród zakazów, o których mowa w art. 17 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody, wynikających z potrzeb jego ochrony. Wprawdzie organ decyduje w uchwale, które z nich będą obowiązywały na chronionym obszarze, ale wprowadzając określoną grupę zakazów nie może dokonywać jej modyfikacji. W art. 17 ust. 1 pkt 7 ustawy o ochronie przyrody ustawodawca wprost przewidział możliwość wprowadzenia w parku krajobrazowym zakazu budowania nowych obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych, z wyjątkiem obiektów służących turystyce wodnej, gospodarce wodnej lub rybackiej. Dokładnie taką samą treść ma zaskarżony w niniejszej sprawie § 3 pkt 7 uchwały z dnia 27 kwietnia 2011 r. Sejmik Województwa [...] zatem nie działał w sposób samoistny, jako że omawiany zakaz ma podstawę w normie ustawowej. Wskazać nadto należy, że wprowadzenie takiego zakazu pozostawiono do uznania organu, co nie oznacza, że może być on ustanowiony dowolnie. W ocenie Sądu organ szczegółowo wyjaśnił w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, że wprowadzony zakaz był potrzebny ze względu na występujące na terenie Zaborskiego Parku Krajobrazowego wartości przyrodnicze, historyczne i kulturowe oraz walory krajobrazowe i konieczność ochrony występujących tam ekosystemów. W szczególności zaś organ wyjaśnił, że rzeka Z. wraz z terenami przylegającymi stanowi korytarz ekologiczny wyznaczony w planie zagospodarowania przestrzennego województwa pomorskiego. Utrzymanie połączeń ekologicznych Parku Narodowego Bory Tucholskie, Zaborskiego Parku Krajobrazowego i Tucholskiego Parku Krajobrazowego z otoczeniem ma szczególne znaczenie. W celu wzmocnienia ciągłości przestrzennej i wzbogacenia różnorodności osnowy ekologicznej obszaru gminy [...] wskazane jest ograniczenie barier antropogenicznych w systemie osnowy ekologicznej, a stanowią ją przede wszystkim obiekty osadnicze i infrastrukturalne "przegradzające" korytarze ekologiczne i zaburzające przez to ciągłość systemu. Wskazano również na względy dotyczące bytujących tam gatunków zwierząt objętych ochroną. Właśnie ze względu na ochronę wartości nadrzędnej, jaką jest środowisko naturalne, art. 16 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody zezwala bezwarunkowo na ustalenie zakazów, jeżeli tylko mają one służyć ochronie parku krajobrazowego. Wprowadzone zaskarżonym rozporządzeniem zakazy i ograniczenia wybrane zostały z listy zamieszczonej w omawianej ustawie i na mocy przepisów ustawowych, zatem działanie Sejmiku Województwa [...] odpowiada wymogom zarówno ustawy o ochronie przyrody, jak i art. 7 oraz art. 64 ust. 3 Konstytucji RP. Trzeba także podkreślić, iż zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody obowiązkiem każdego obywatela jest dbałość o przyrodę będącą dziedzictwem i bogactwem narodowym. Cytowany przepis jest powiązany z art. 74 Konstytucji RP, z którego wynika między innymi, że władze publiczne prowadzą politykę zapewniającą bezpieczeństwo ekologiczne współczesnemu i przyszłym pokoleniom, że ochrona środowiska jest obowiązkiem władz publicznych. Stosownie do art. 16 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody park krajobrazowy obejmuje obszar chroniony ze względu na wartości przyrodnicze, historyczne i kulturowe oraz walory krajobrazowe w celu zachowania, popularyzacji tych wartości w warunkach zrównoważonego rozwoju. Zakaz zabudowy w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych, z wyjątkiem obiektów służących turystyce wodnej, gospodarce wodnej lub rybackiej – został wprowadzony erga omnes i niewątpliwie służy realizacji zasady zrównoważonego rozwoju, która nakazuje uwzględniać prawa i potrzeby przyszłych pokoleń do środowiska naturalnego. Ponadto, odnosząc się do dalszych zarzutów skargi trzeba zauważyć, że uchwała wprowadza bezwzględny zakaz dla nowej zabudowy, statuując jednocześnie zasadę ochrony praw nabytych. Bezsporne jest, że - co do zasady- prawo nie może działać wstecz. Akty prawa miejscowego wchodzą w życie po ich ogłoszeniu w akcie promulgacyjnym i upływie wymaganego vacatio legis. W konsekwencji ustanowiony zakaz zabudowy może dotyczyć tylko inwestycji, które w dacie wejścia w życie rozporządzenia nie uzyskały jeszcze ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Stąd też w odstępstwo od powyższego zakazu dotyczy między innymi istniejących obiektów letniskowych, mieszkalnych i usługowych zrealizowanych na podstawie miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, które utraciły moc przed dniem 1 stycznia 2004 r., gdzie dopuszcza się przebudowę i modernizację istniejącego zainwestowania w celu poprawy standardów ochrony środowiska oraz walorów estetyczno-krajobrazowych, pod warunkiem nie zwiększania powierzchni zabudowy, a także nie przybliżania zabudowy do brzegów wód. Chybione jest tym samym odwoływanie się do konstytucyjnej zasady równości (art. 32 ust. 1 Konstytucji RP) w okolicznościach, gdy sytuacja skarżących nie jest taka sama jak tych właścicieli nieruchomości, którzy posiadają legalną zabudowę istniejącą sprzed daty wprowadzenia zakazów W szczególności błędne jest stanowisko strony, że właściciel konkretnej nieruchomości nabywa bezwzględne prawo do zabudowy tej nieruchomości. Zgodnie z art. 7 Konstytucji RP organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Organ administracji publicznej musi więc działać na podstawie przepisów obowiązujących w dacie orzekania. I tak stosownie do treści art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego zabudowa musi być zgodna z innymi przepisami prawa. Gdy takich odrębnych przepisów brak organ architektoniczno-budowlany nie może odmówić wydania pozwolenia na budowę (art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego). Także w przypadku decyzji o warunkach zabudowy ustawodawca wprowadził wymóg jej zgodności z przepisami odrębnymi, obowiązującymi w dacie jej wydania (art. 61 ust. 1 pkt 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym). Taki wiążący charakter mają przepisy ustawy o ochronie przyrody i przepisy wydanej na jej podstawie uchwały, która jako akt prawa miejscowego zawierający normy o charakterze generalnym i abstrakcyjnym, bezwzględnie wiąże na całym wskazanym obszarze wszystkich potencjalnych jego adresatów, w szczególności właścicieli i użytkowników nieruchomości położonych na terenie parku krajobrazowego, jak również organy administracji publicznej, które obowiązane są działać na podstawie i w granicach prawa. Z tych właśnie przyczyn dla nieruchomości skarżących wydana została negatywna decyzja o warunkach zabudowy. Nadto wskazać należy, że przed podjęciem zaskarżonej uchwały obowiązywało rozporządzenie Wojewody Pomorskiego z dnia 15 maja 2006 r. w sprawie Zaborskiego Parku Krajobrazowego (Dz. Urz. Woj. Pom. nr 58, poz. 1190), które w § 3 ust. ust. 1 pkt 7 zawierało identyczny zakaz. Co więcej, zakaz taki obowiązywał już w dacie nabycia przez skarżących przedmiotowej nieruchomości, jako że we wcześniejszym akcie -rozporządzeniu nr 30/98 Wojewody Bydgoskiego z dnia 31 sierpnia 1998 r. w sprawie Zaborskiego Parku Krajobrazowego (Dz. Urz. Woj. Bydgoskiego Nr 54, poz. 253) w § 4 pkt 1 zakazano także budowy lub rozbudowy obiektów budowlanych, linii komunikacyjnych, urządzeń i instalacji w odległości mniejszej niż 100,0 m od linii brzegowych rzek i jezior. Tym samym w przedmiotowej sprawie istnieje ciągłość historyczna i prawna, zgodnie z którą ustanowiony na podstawie powołanych wyżej przepisów prawa miejscowego obowiązuje na obszarze parku od 1998 r. zakaz nowej zabudowy w odległości mniejszej niż 100 m od linii brzegowych rzek i jezior. Zaskarżona uchwała stanowi kontynuację dokładnie takiego samego zakazu zawartego rozporządzenie Wojewody Pomorskiego z dnia 15 maja 2006 r. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że w takiej sytuacji nie dochodzi do naruszenia interesu prawnego. Jednakże nie jest to pogląd jednolity i dlatego też Sąd w przedmiotowej sprawie przyjął legitymację skarżących, a w związku z tym dokonał kontroli zgodności z prawem zaskarżonej uchwały. Z tych wszystkich względów uznając, że § 3 pkt 7 zaskarżonej uchwały nie narusza przepisów prawa, Sąd oddalił skargę jako bezzasadną na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło