II SA/Gd 2797/02
WyrokWSA w Gdańsku2005-01-12
Skład orzekający: Arkadiusz Despot-Mładanowicz, Alina Dominiak, Krzysztof Gruszecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji powinien wszcząć postępowanie w sprawie zmiany kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej, gdy wnioskodawca powołuje się na nową okoliczność faktyczną dotyczącą jego stanu zdrowia, która istniała już w dniu wydania pierwotnej decyzji, ale nie była znana organom?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wniosek skarżącego o zmianę kategorii zdolności do służby wojskowej, oparty na nowej wiedzy o jego stanie zdrowia (brak antygenu HBs), która istniała już w dniu wydania pierwotnej decyzji, ale nie była znana organom, stanowi przesłankę do wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Błędy w dotychczasowym postępowaniu mogły mieć wpływ na jego prawidłowość, co uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.Stan faktyczny
Skarżący J. A. wniósł o zmianę kategorii zdolności do służby wojskowej z "D" na inną, argumentując, że pierwotne orzeczenie o tej kategorii było oparte na błędnym badaniu lekarskim, które wykazało brak antygenu HBs, podczas gdy późniejsze badanie potwierdziło ten brak i dobry stan zdrowia. Organy administracji odmówiły wszczęcia postępowania, utrzymując kategorię "D". Skarżący zarzucił naruszenie przepisów K.p.a. i błędne ustalenia stanu faktycznego, a także wskazał, że posiadana kategoria uniemożliwia mu podjęcie służby w Policji.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Wojskowej Komendy Uzupełnień.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz Sędzia WSA Alina Dominiak Asesor WSA Krzysztof Gruszecki (spr.) Protokolant Beata Kaczmar po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. A. na decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego z dnia 3 października 2002 r. Nr [...] w przedmiocie skierowania na komisję lekarską uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Wojskowej Komendy Uzupełnień z dnia 2 września 2002 r., nr [...].
3 II SA/Gd 2797/02
U z a s a d n i e n i e
Decyzją z dnia 3 października 2002 r. Nr [...] Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego na podstawie art. 104 § 1 i 2 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 29 ust. 1 pkt 3 i art. 29 ust. 2 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony RP (Dz.U. z 2002 r. Nr 21, poz. 205) w związku z § 1 ust. 1 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 czerwca 1992 r. (Dz.U. Nr 57, poz. 278) po rozpatrzeniu odwołania J. A. od decyzji Wojskowego Komendanta Uzupełnień z dnia 29 sierpnia 2002 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie skierowania J. A. na jego wniosek do Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w celu zmiany ostatniego orzeczenia o zdolności do czynnej służby wojskowej, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia stwierdzono, że J. A. wystąpił do Powiatowej Komendy Uzupełnień o zmianę kategorii zdolności do służby wojskowej z "D" na inną, gdyż po przeprowadzeniu badań lekarskich okazało się, że brak jest u niego obecności antygenu HBs, a stan zdrowia jest dobry.
Rozpatrując ten wniosek organy administracji ustaliły, że w 1999 roku J. A. otrzymał kategorię zdrowia "D" i został przeniesiony do rezerwy z przeznaczeniem do służby wojskowej w czasie mobilizacji i wojny. Stan taki jest zgodny z ustaloną kategorią zdrowia. Ponadto stwierdzono, że aktualne potrzeby Sił Zbrojnych nie dają podstawy Wojskowemu Komendantowi Uzupełnień do zmiany przeznaczenia odwołującego się jako żołnierza rezerwy.
Na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł J. A. stwierdzając, że została ona oparta na sprzecznych ustaleniach, z jednej strony organ administracji nie kwestionuje bowiem braku obecności antygenu HBs w organizmie, natomiast z drugiej strony stan zdrowia skarżącego nie odpowiada temu, który stanowił podstawę do wydania orzeczenia w sprawie zdolności do służby wojskowej.
Ponadto podniesiono zarzut, że organy administracji przy wydawaniu orzeczeń naruszyły postanowienia art. 7 i 77 K.p.a. nie dokonując należytych ustaleń stanu faktycznego. Na poparcie tego twierdzenia przytoczone zostały poglądy Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Ponadto skarżący zarzucił organowi II instancji, iż utrzymanie kategorii zdrowia "D" uniemożliwia mu podjęcie służby w Policji, gdyż posiadana kategoria zdrowia eliminuje go jako kandydata do takiej służby.
W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie powtarzając argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów powszechnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).
Art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
Zgodnie z postanowieniami art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Taka sytuacja ma miejsce w rozpatrywanej sprawie. Art. 29 ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP jest przepisem o charakterze kompetencyjnym określającym w jakich sytuacjach upoważnione są do działania Wojskowe Komisje Lekarskie. Natomiast § 1 ust. 1 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej w sprawie zasad określania zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowej komisji lekarskiej w tych sprawach określa, co oznacza kategoria "D" z punktu widzenia zdolności do służby wojskowej.
Żaden z tych przepisów nie reguluje więc sytuacji, w której podjęto zaskarżone rozstrzygnięcie. Dlatego też zasadniczego znaczenia nabiera treść wniosku J. A. z dnia 22.08.2002 r., w którym stwierdził, że podstawą do przyznania kat. "D" było badanie lekarskie, z którego wynikało, że jest nosicielem żółtaczki. W okresie późniejszym po przeprowadzeniu ponownego wyniku badania okazało się jednak, że nie jest nosicielem antygenu HBs, w związku z czym wniósł o zmianę posiadanej kategorii zdolności do służby wojskowej.
Z treści tego wniosku wynika więc, że wnioskodawca podnosi, iż pierwotna decyzja określająca jego zdolność do służby wojskowej oparta była na błędnych założeniach i nie uwzględniała rzeczywistego stanu zdrowia.
Dlatego należy stwierdzić, że J. A. powoływał się na przesłankę wznowienia postępowania administracyjnego określoną w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. to jest wyjście na jaw istotnej dla sprawy nowej okoliczności faktycznej istniejącej w dniu wydania decyzji, nie znanej organom administracji.
Mając na uwadze postanowienia tego przepisu należy stwierdzić, że dotychczasowe postępowanie administracyjne prowadzone było na błędnej podstawie prawnej.
Oczywiście powołanie się na przesłankę pozwalającą wznowić postępowanie administracyjne nie jest jednoznaczne z koniecznością uchylenia dotychczasowej decyzji. Organ administracji powinien bowiem w pierwszej kolejności rozważyć, czy spełnione zostały przesłanki określone w art. 148 K.p.a. i od tego uzależnić przebieg dalszego postępowania administracyjnego.
Uwzględniając powyższe okoliczności należy stwierdzić, że w rozpatrywanej sprawie miały miejsce błędy w postępowaniu, które mogły mieć wpływ na jej prawidłowość.
W związku z tym na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł jak w sentencji.
Sąd nie zawarł w wyroku rozstrzygnięcia opartego na przepisie art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określającego, czy i w jakim zakresie zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Rozstrzygnięcie takie jest bowiem obligatoryjne jedynie w przypadku, gdy zaskarżona decyzja nadaje się z istoty swej do wykonania. Zaskarżone i uchylone decyzje dotyczyły odmowy zmiany kategorii wojskowej i nie podlegały wykonaniu, orzekanie o możliwości jej wykonania było zatem bezprzedmiotowe.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło