II SA/Gd 2811/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Jędrkowiak (spr.), Sędziowie: Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski, Sędzia WSA Janina Guść, Protokolant Katarzyna Gross, po rozpoznaniu w dniu 14 kwietnia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 24 lipca 2001 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego oddala skargę. Decyzją z dnia 27 czerwca 2001r. Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie (MOPR), działając z upoważnienia Rady Miasta, na podstawie art. 2 ust.4, art. 31 ust. 1 i art. 43 ustawy z dnia 29.11.1990r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz.414 ze zm.) oraz Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 10.03.1997r. w sprawie szczegółowych zasad przyznawania zasiłku okresowego (Dz. U. Nr 26, poz. 140) odmówił przyznania pomocy w postaci zasiłku okresowego M. N. W uzasadnieniu wskazano, że zgodnie z art. 31 ust.1 ustawy przyznanie pomocy w postaci zasiłku okresowego ma charakter uznaniowy. Pomoc ta może, ale nie musi być przyznana. Uzyskanie tego zasiłku zależy między innymi od sytuacji finansowej MOPR-u. Otrzymane w bieżącym okresie środki finansowe nie wystarczyły nawet na zaspokojenie potrzeb o charakterze obowiązkowym tj. między innymi na realizację pomocy w postaci zasiłków stałych, rent socjalnych, zasiłków okresowych gwarantowanych. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł M. N., zarzucając organowi I instancji naruszenie przepisów prawa oraz ustawy o pomocy społecznej. W uzasadnieniu podniósł fakt, iż posiada trudną sytuację finansową i zdrowotną oraz że spełnia wszystkie warunki i wymogi do przyznania zasiłku okresowego. Decyzją z dnia 24 lipca 2001r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podano, że M. N. złożył l czerwca 2001 r. podanie o zasiłek okresowy. Z przeprowadzonego 7 czerwca 2001 r. wywiadu rodzinnego wynika, że skarżący jest osobą samotną, bezrobotną (od dnia zarejestrowania tj. 20.02.1995r. nie otrzymywał oferty odpowiedniej pracy, zatrudnienia w ramach robót publicznych, prac interwencyjnych oraz propozycji przekwalifikowania lub przyuczenia do zawodu), bez prawa do zasiłku, a jedynym jego dochodem jest dodatek mieszkaniowy w kwocie 215,70-zł. Jest to więc kwota dochodu miesięcznego niższa niż kwota 447-zł, stanowiąca kryterium dochodowe przewidziane w art. 4 ust. l pkt l ustawy o pomocy społecznej. Według organu II instancji, w sytuacji skarżącego występują dwie okoliczności wymienione w art. 31 ustawy o pomocy społecznej uzasadniające przyznanie zainteresowanemu pomocy, tj. jego dochód nie przekracza kryterium dochodowego i występuje brak możliwości zatrudnienia. W dalszej części uzasadnienia organ stwierdza, że w myśl art. 2 ust. 4 ustawy z 29.11.1990 roku o pomocy społecznej (tj. Dz. U. z 1998 roku. Nr 64, póz. 414 z poźn. zm.): "Potrzeby osoby i rodziny korzystającej z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej". Z zebranego materiału dowodowego wynika, że możliwości MOPR-u w 2001 roku są bardzo ograniczone. Jak wynika z załączonego dokumentu z 4 czerwca 2001 r. pn. "Wykaz środków finansowych w rozdziale 85314 dotyczący realizacji pomocy w zakresie zadań zleconych w 2001 r.", MOPR w 2001 roku na realizację zadań zleconych otrzyma środki w wysokości 7.910.000,-zł. Miesięczny limit w tym rozdziale wynosi 659.166,-zł i taka właśnie kwota została przekazana MOPR na realizację zadań w czerwcu 2001r. Natomiast zapotrzebowanie miesięczne na realizację zadań o charakterze obowiązkowym tj. zasiłków stałych, stałych wyrównawczych, rent socjalnych, zasiłków okresowych gwarantowanych, zasiłków z tyt. ochrony macierzyństwa, opłacanie składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne, wynosi 689.320,-zł, z czego wynika, że otrzymywane przez MOPR środki nie wystarczają na realizację zadań obowiązkowych. W związku z tym, zaprzestano przyznawania świadczeń o charakterze fakultatywnym tj. zasiłków okresowych. Zdaniem Kolegium jest rzeczą naturalną, że kiedy środki przeznaczone na pomoc są ograniczone i wystarczają nawet na realizację zadań o charakterze obowiązkowym, MOPR zmuszony jest do drastycznego ograniczenia zakresu przyznawanej pomocy. Możliwości zaspokojenia potrzeb wnioskodawców są bowiem determinowane posiadanymi przez MOPR środkami pieniężnymi. Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego wniósł M. N., podtrzymując argumenty zawarte w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Określony w powołanym wyżej art. 1 § 1 i 2 zakres sądowej kontroli powoduje, że Sąd bada czy orzeczenie wydane zostało zgodnie z przepisami wskazanymi w podstawie prawnej decyzji, oraz czy zostały one właściwie powołane i zinterpretowane. Stosownie do treści art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 29.11.1990r. o pomocy społecznej "pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa". Pomoc tę "organizują organy administracji rządowej i samorządowej" (art. 1 ust. 2 w/w ustawy). W gestii tych organów jest więc gromadzenie środków i ich rozdysponowanie na cele określone w ustawie o pomocy społecznej i na zasadach przewidzianych w powołanej ustawie. Szczupłość posiadanych środków finansowych często sprawia, że świadczenia te nie mogą być zrealizowane bądź też znacznie odbiegają w swojej wysokości od oczekiwań osób bądź rodzin o nie wnioskujących. Zauważyć jednak należy, że w art. 2 w/w ustawy mowa jest także o możliwościach finansowych Ośrodka Pomocy Społecznej. Te właśnie "możliwości" (raczej ich brak) spowodowały odmowę przyznania skarżącemu wnioskowanego świadczenia. Nie jest to jednakże równoznaczne z naruszeniem prawa. Art. 31 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej w dniu wydania przez organ decyzji, stanowił, że przyznanie pomocy w postaci zasiłku okresowego ma charakter uznaniowy i jak trafnie przyjął organ przyznanie tej formy pomocy uzależnione jest od sytuacji finansowej Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie. Z wywiadu środowiskowego przeprowadzonego przez organ pomocy społecznej wynika, że skarżący jest osobą samotną, zdolną do pracy, zamieszkującą w mieszkaniu o powierzchni 35,90m2. Otrzymuje on dodatek mieszkaniowy w kwocie 229,63 zł. Nie budzi zastrzeżeń poczyniona przez organy administracji ocena, że wobec ograniczonych możliwości finansowych pomocy społecznej świadczenia powinny w pierwszym rzędzie zostać skierowane do osób pozostających w jeszcze trudniejszej sytuacji życiowej. Zwrócić należy uwagę, że w art. 2 ustawy mowa jest również o wykorzystaniu własnych możliwości w przezwyciężaniu trudnej sytuacji życiowej przez osobę ubiegającą się o przyznanie świadczeń z pomocy społecznej. Z materiału w sprawie nie wynika ażeby skarżący będący osobą samotną, zdolną do pracy czynił w tym kierunku wystarczające starania. W związku z powyższym, nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.