II SA/Gd 2820/01
WyrokWSA w Gdańsku2005-01-19
Skład orzekający: Sędzia WSA Jolanta Górska, Sędzia NSA Jan Jędrkowiak, Sędzia WSA Janina Guść
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji prawidłowo ocenił zgodność projektu budowlanego z przepisami dotyczącymi ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich, w szczególności w zakresie uciążliwości zapachowych związanych z planowaną budową chlewni?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy administracji nie wykonały należycie obowiązków wynikających z przepisów Prawa budowlanego i rozporządzeń wykonawczych. W szczególności, organy nie dokonały szczegółowych ustaleń odnośnie zachowania wymaganych odległości od nieruchomości sąsiedniej oraz nie oceniły prawidłowo uciążliwości związanych z emisją zapachów z projektowanej chlewni, mimo podnoszenia tych zarzutów przez stronę skarżącą. Naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi H. T. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę budynku inwentarskiego – chlewni oraz wiaty. Skarżący, właściciel sąsiedniej nieruchomości, podnosił, że planowana budowa chlewni naruszy jego prawa ze względu na uciążliwości zapachowe, które już obecnie utrudniają korzystanie z jego nieruchomości. Wskazywał również na swoje schorzenia i chorą córkę. Organy administracji uznały, że inwestycja jest zgodna z planem zagospodarowania przestrzennego i zachowano wymagane odległości, a także że wykonano nakaz rozbiórki innej budowli.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody i poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy, a także orzekł, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Górska Sędziowie: Sędzia NSA Jan Jędrkowiak Sędzia WSA Janina Guść (spr.) Protokolant: Katarzyna Gross po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi H. T. na decyzję Wojewody z dnia 22 sierpnia 2001r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy z dnia 12 czerwca 2001r., nr [...], 2. orzeka, że decyzje wymienione w punkcie l nie mogę być wykonane.
Decyzją z dnia 12 czerwca 2001r. Nr [...] Wójt Gminy zatwierdził projekt budowlany i wydał A. N. i T. N. pozwolenie na budowę budynku inwentarskiego – chlewni oraz wiaty w granicach oznaczonych na projekcie zagospodarowania działki nr [...] położonej w W. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że przedłożony projekt budowlany uzyskał wymagane prawem uzgodnienia, pozwolenia i opinie określone w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wydanej przez Wójta Gminy z dnia 18 września 2000 r. Nr [...], strona przedstawiła tytuł prawny do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, projekt zagospodarowania działki jest zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a projekt budowlany nie koliduje z wymaganiami ochrony środowiska. Jako podstawę prawną decyzji wskazano art. 28, 33 ust. 1, 34 ust. 4 1 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tj. z 2000r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) i ar. 104 k.p.a.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł H. T. właściciel sąsiedniej nieruchomości. W uzasadnieniu wskazał on, iż decyzja jest dla jego rodziny krzywdząca. H. T. podniósł, iż hodowla świń, którą już prowadzi T. N. powoduje, że nie można wywietrzyć mieszkania ani odpocząć na świeżym powietrzu, gdyż nie pozwala na to związany z hodowlą zapach. Skarżący wskazał, że oboje z żoną są ludźmi schorowanymi w podeszłym wieku, a zamieszkująca z nimi dorosła córka cierpi na niedorozwój umysłowy. Skarżący wydzielił ze swojej nieruchomości działkę budowlaną, na której będzie chciał postawić dom dla przyszłego opiekuna dla siebie, żony i chorej córki. Planowana chlewnia ma być usytuowana tuż obok tej działki. Po wybudowaniu chlewni nikt nie będzie chciał na nieruchomości tej zamieszkać. H. T. stwierdził, że nieruchomość na której planowana jest budowa ma powierzchnię 8 ha, inwestor, który na nieruchomości nie zamieszkuje, może zatem usytuować budynek chlewni w głębi swojej działki, oddalając go od nieruchomości skarżącego.
Decyzją z dnia 22 sierpnia 2001r. Nr [...] Wojewoda na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 81 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tj. z 2000r. Dz.U. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z ustaleniami miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego Gminy zatwierdzonego uchwałą Nr [...] Rady Gminy z dnia 8 października 1992r. (Dz.Urz.Woj. B. Nr [...], poz. [...] ze zm.) teren działki nr [...] przeznaczony jest pod zabudowę rolniczą z możliwością adaptacji, dopuszcza zatem możliwość realizacji przedmiotowych obiektów. Inwestor przedłożył zatwierdzony projekt budowlany zawierający wymagane uzgodnienia, pozwolenia i opinie określone w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz przedstawił tytuł prawny do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Zachowane zostały również odpowiednie odległości projektowanych obiektów od granicy działki sąsiedniej i obiektów na niej usytuowanych. Nadto organ II instancji wskazał, że w sprawie nie zachodzą okoliczności określone w art. 35 ust. 5 Prawa budowlanego, bowiem z postępowania przeprowadzonego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego wynika, że nakazana T. N. decyzją z dnia 30 września 1997 r. rozbiórka wiaty stalowej została wykonana.
H. T. wniósł skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skarżący zakwestionował ustalenia dotyczące wykonania nakazu rozbiórki wiaty, wskazując iż nadal stoją kojce, koryta i ściana, która była obmurowana płytami betonowymi oraz posadzka, na której postawiono przybudówkę murowaną bez wymaganego pozwolenia i wskazał, że okoliczności te nie były kontrolowane przez organy nadzoru budowlanego. Skarżący wskazał, że budowa chlewni narusza jego prawa. W istniejącym już budynku skarżący prowadzi hodowlę macior, prosiąt i tuczników. Związane z tą hodowlą zapachy uniemożliwiają normalne korzystanie z sąsiedniej nieruchomości. Skarżący wskazał, że on i jego żona są osobami starszymi i schorowanymi, a na utrzymaniu mają chorą córkę. H. T. stwierdził, inwestor, może usytuować budynek chlewni w głębi swojej 8 – hektarowej działki.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o oddalenie skargi podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Zgodnie z art. 35 pkt 1 lit b, c i pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj. z 2000r. Dz.U. Nr 106, poz. 1126 ze zm.), przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z wymaganiami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, przepisami, w tym techniczno-budowlanymi oraz kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń. Zgodnie z art. 5 ust 1 pkt 6 Prawa budowlanego, obiekt budowlany należy projektować w sposób uwzględniający ochronę uzasadnionych interesów osób trzecich, ochrona ta obejmuje w szczególności ochronę przed zanieczyszczeniem powietrza, wody lub gleby (art. 5 ust 2 pkt 3 Prawa budowlanego). W procesie inwestycyjnym podlegają m. in. ochronie interesy właścicieli nieruchomości sąsiednich.
W sytuacji gdy strona postępowania administracyjnego – właściciel nieruchomości sąsiedniej kwestionował budowę obiektu wpływającego na jego nieruchomość poprzez emisję zapachów, organ administracji winien szczegółowo rozważyć jego interesy i zarzuty w tym zakresie. Organy administracji orzekające w niniejszej sprawie ograniczyły się do rozważenia zgodności inwestycji z ustaleniami miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego Gminy D. B. zatwierdzonego uchwałą Nr [...] Rady Gminy z dnia 8 października 1992r. (Dz.Urz.Woj. B. Nr [...], poz. [...] ze zm.) oraz do stwierdzenia, iż zachowane zostały odpowiednie odległości projektowanych obiektów od granicy działki sąsiedniej i obiektów na niej usytuowanych. Skoro właściciel nieruchomości sąsiedniej podnosił w toku postępowania zarzut przenikania na jego nieruchomość zapachów z projektowanych obiektów, usytuowanych zbyt blisko jego działki, organ administracji winien w pierwszej kolejności ocenić spełnienie wszystkich wymogów związanych z lokalizacją inwestycji w granicach działki. Organy administracji w niniejszej sprawie nie wykonały prawidłowo obowiązków wynikających z art. 35 pkt 1 lit b, c i pkt 2 Prawa budowlanego. Projekt budowlany podlegający zatwierdzeniu przewidywał budowę chlewni ściółkowej, wiaty konstrukcji stalowej oraz płyty gnojowej i zbiornika gnojowicy o pojemności 7 m3. W decyzji Wójta Gminy o warunkach zabudowy z zagospodarowania terenu z dnia 18 września 2000 r. Nr 7334-19/2000 przewidziano wymagania dotyczące ochrony interesów osób trzecich wskazując, iż usytuowanie budynków oraz urządzeń gromadzenia wydalin pochodzenia zwierzęcego powinno odpowiadać przepisom działu II rozdz. 1 i 7 rozporządzenia Ministra Gospodarki przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 10, poz. 46 ze zm.) oraz przepisom rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 7 października 1997r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 132, poz. 877). Organ II instancji stwierdzając, iż zachowane zostały odpowiednie odległości projektowanych obiektów od granicy działki sąsiedniej i obiektów na niej usytuowanych nie wskazały przy tym jakie odległości winny zostać zachowane i ile odległości te zgodnie z projektem wynoszą. Stwierdzenie takie winno nastąpić na podstawie dokonanych ustaleń, które w niniejszej sprawie nie zostały przez organ poczynione. W dokumentacji technicznej, znajdującej się w aktach sprawy, nie jest wskazana odległość projektowanych obiektów od granicy działki skarżącego. Projekt budowlany powinien zgodnie z art. 34 ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego zawierać projekt zagospodarowania działki lub terenu, sporządzony na aktualnej mapie, obejmujący określenie granic działki lub terenu, usytuowanie, obrys i układy istniejących i projektowanych obiektów budowlanych, sieci uzbrojenia terenu, sposób odprowadzania lub oczyszczania ścieków, układ komunikacyjny i układ zieleni, ze wskazaniem charakterystycznych elementów, wymiarów, rzędnych i wzajemnych odległości obiektów, w nawiązaniu do istniejącej i projektowanej zabudowy terenów sąsiednich.
Zgodnie z § 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 7 października 1997 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie, płyty do składowania obornika stanowią budowle rolnicze, budowlą rolniczą jest także wiata stanowiąca wybieg dla trzody chlewnej. Na budowę takich budowli na działce, która nie ma charakteru siedliskowej potrzebne jest pozwolenia na budowę (art. 29 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego a contrario). Organy administracji nie poczyniły ustaleń co do charakteru działki, na której realizowana jest inwestycja, z projektu zagospodarowania działki nie wynika by znajdowało się na niej siedlisko. Z § 11 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 7 października 1997 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie wynika, że usytuowanie budowli rolniczych uciążliwych dla otoczenia, w szczególności z uwagi na zapylenie, zapachy, wydzielanie się substancji toksycznych, powinno uwzględniać przeważające kierunki wiatrów, tak żeby przez jak najdłuższą część roku znajdowały się one po stronie zawietrznej względem obiektów budowlanych przeznaczonych na pobyt ludzi oraz względem obszarów chronionych. Organ administracji zaniechał zbadania spełnienia tego warunku przez projektowane budowle rolnicze, mimo, iż skarżący od początku postępowania administracyjnego wskazywał na związane z zapachami uciążliwości.
Za nieuzasadniony uznać natomiast należy zarzut skarżącego, iż brak było podstaw do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, bowiem na nieruchomości znajduje się obiekt budowlany podlegający rozbiórce. Ustalenia organów administracji o wykonaniu nakazu rozbiórki obiektu budowlanego – wiaty orzeczonego decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 30 września 1997 r. Nr [...] znajdują oparcie w zebranym w sprawie materiale dowodowym – protokóle oględzin nieruchomości z dnia 30 sierpnia 1999 r. oraz piśmie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 27 marca 2000 r., a przeciwne twierdzenia skarżącego w tym zakresie nie zostały poparte żadnymi dowodami.
Do wydania zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji doszło bez należytego wyjaśnienia okoliczności sprawy, co narusza normę art. 7 k.p.a., zgodnie z którym w toku postępowania organy administracji winny podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stany faktycznego. Naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy z dnia 12 czerwca 2001r. Nr [...]. W toku ponownego rozpoznania sprawy organ administracji winien dokonać szczegółowych ustaleń odnośnie zachowania w projektowanej inwestycji odległości wymaganych przepisami rozporządzenia Ministra Gospodarki przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie i warunków przewidzianych w § 11 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 7 października 1997r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie, oraz ustaleń i oceny uciążliwości inwestycji dla nieruchomości sąsiedniej z uwagi na przenikanie na nią zapachów związanych z planowaną w obiektach hodowlą.
Na podstawie art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, iż uchylone decyzje nie mogą być wykonane. Rozstrzygniecie to uniemożliwia wykonanie decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku. Wykonanie wadliwych decyzji w tym czasie byłoby bowiem aksjologicznie nieuzasadnione i prowadziło do naruszenia praw strony skarżącej.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło