II SA/Gd 2821/00

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Orłowska Sędziowie: Sędzia WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz (spr.) Asesor WSA Krzysztof Retyk Protokolant Agnieszka Januszewska po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi W. J. na decyzję Dyrektora Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia 17 października 2000 r. Nr [...] w przedmiocie zachowania uprawnień do osobnej kwatery stałej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Oddziału Terenowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia 18 sierpnia 2000 r. nr [...]; II. ustala, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie mogą być wykonane; III. zasądza od Dyrektora Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej na rzecz skarżącego kwotę 265 (dwieście sześćdziesiąt pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Dyrektor Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej decyzją z dnia 17 października 2000 r. na podstawie art. 13 ust. 4 i 5 pkt 2 i art. 24 ust. 1 pkt 2, w związku z art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 86, poz. 433 z późniejszymi zmianami) oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Terenowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia 18 sierpnia 2000 r. w sprawie stwierdzenia nie zachowania prawa do osobnej kwatery stałej przez W. J.. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że chor. rez. W. J. zajmuje osobną kwaterę stałą nr [...] przy ul. [...] w [...] na podstawie decyzji przydziału Nr [...] z dnia 19.05.1978 r. W czasie pełnienia służby zawodowej w [...], p. J. skorzystał z pomocy finansowej z [...] na budownictwo mieszkaniowe. Szef [...] w [...]decyzją Nr [...] z dnia 11.04.1974 r. przyznał p. W. J. pomoc finansową w formie zwrotnej z funduszu mieszkaniowego [...]na uzupełnienie wkładu mieszkaniowego w Morskiej Spółdzielni Budowlano Mieszkaniowej. W dniu 14.06.2000 r. p. J. zwrócił się do Dyrektora OT WAM z wnioskiem o wydanie decyzji stwierdzającej zachowanie prawa do kwatery. Oddział Terenowy po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego ustalił, że zainteresowany nie otrzymał lokalu spółdzielczego i nie dokonał zwrotu otrzymanej pomocy finansowej. W odwołaniu W. J. wskazał, że nie skorzystał z pomocy finansowej z funduszu mieszkaniowego MON. Przyznano mu ulgę tylko w formie zwrotnej, dokonując jej przelewu na konto spółdzielni. W ocenie organu II instancji z dokumentów wynika fakt skorzystania przez p. J. z pomocy finansowej na uzupełnienie wkładu mieszkaniowego. Świadczenie to zostało przyznane na wniosek zainteresowanego przez Szefa SziB POW, zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami, w oparciu o § 10 uchwały Nr [...] Rady Ministrów z dnia 06.07.1973 r. w sprawie pomocy Państwa dla żołnierzy zawodowych i funkcjonariuszy Milicji Obywatelskiej na budownictwo mieszkaniowe (Monitor Polski Nr [...], poz. [...]) oraz § 3 zarządzenia Nr [...] z dnia 10.08.1973 r. w sprawie zasad i trybu przyznawania pomocy z funduszu mieszkaniowego na budownictwo mieszkaniowe (Dz. Rozkazów MON Nr 21. poz. 104). Kwestie związane z realizacją prawa do kwatery osób, które uzyskały pomoc finansową na budownictwo mieszkaniowe zostały uregulowane ustawą z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 83, poz. 433 z późniejszymi zmianami). Następnie ustawą z dnia 21 sierpnia 1997 r. o zmianie ustaw)' o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U.Nr 106, poz. 678) art. 87 ust. 1 otrzymał nowe brzmienie. Art. 87 ust. 1 ustawy stanowi, że pomoc finansowa przyznana w formie zaliczkowej i bezzwrotnej na podstawie dotychczas obowiązujących przepisów (obok nabycia lokalu mieszkalnego zajmowanego przez osobę uprawnioną do kwatery z uwzględnieniem pomniejszenia w cenie nabycia na zasadach określonych w art. 58 i 86) jest ekwiwalentem pieniężnym, o którym mowa w art. 24 ust. 1 pkt 2. Według tego ostatniego przepisu, prawo do kwater)' osoby uprawnionej realizowane jest m.in. przez wypłacenie ekwiwalentu pieniężnego. Wskazywanie przez odwołującego się na fakt skorzystania z pomocy finansowej tylko w formie zaliczkowej nie może mieć znaczenia, bowiem ustawodawca w art. 87 ust. 1 postawił znak równości między pomocą finansową przyznaną w formie zaliczkowej i bezzwrotnej oraz ekwiwalentem pieniężnym. Ustawodawca uznał, że pomoc finansowa z mocy prawa staje się ekwiwalentem pieniężnym, o którym mowa w art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy, a więc jedną z form realizacji prawa do kwatery, która powoduje wygaśnięcie prawa do kwatery. Ponieważ p. J. otrzymał pomoc finansową z funduszu mieszkaniowego MON na uzyskanie własnościowego lokalu spółdzielczego, w świetle obowiązujących uregulowań prawnych zrealizował swoje prawo do kwatery. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego W. J. domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji, zarzucając naruszenie art. 24 ust. 1 pkt 2 i art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, polegające na uznaniu, że nie zachował uprawnienia do osobnej kwatery stałej w sytuacji, gdy nie otrzymał on ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z kwatery stałej, a postępowanie w sprawie pomocy przyznawanej na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów w obu formach, tj. zaliczkowej i bezzwrotnej nie zostało zakończone. W uzasadnieniu skargi skarżący powołują się na wyrok NSA z dnia 17 lipca 2001 r., sygn. akt ISA 324/00 (Lex nr 55045), podał, że aby uznać, iż żołnierz otrzymał pomoc finansową, powinna być zakończona sprawa tej pomocy przyznawanej ówcześnie w obu formach, tj. zaliczkowej i bezzwrotnej. Skarżący wskazał, że otrzymał on w 1974 r. jedynie dodatkową ulgę w formie zwrotnej, która ma wymiar symboliczny i nie może zastąpić ekwiwalentu przysługującego na podstawie ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. Postępowanie w tej sprawie nie zostało nigdy zakończone, gdyż skarżącemu nie udzielono nigdy pomocy finansowej, jedynie zaliczkę na tę pomoc i nigdy też ulgi w formie zwrotnej nie przekształcono na pomoc finansową przydzieloną w formie bezzwrotnej. Nie znajduje zatem faktycznego uzasadnienia twierdzenie, że skarżący otrzymał pomoc finansową na budownictwo mieszkaniowe, udzieloną na podstawie przepisów dotychczasowych, tj. obowiązujących przed wejściem w życie ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. Tymczasem jedynie otrzymanie pomocy finansowej na budownictwo mieszkaniowe na podstawie dotychczasowych przepisów, o jakiej mowa w art. 41 ust. 1 pkt 2 ustawy, dawałoby podstawę prawną do żądania zwolnienia kwatery, określoną w art. 41 ust. 2 pkt 1 ustawy. Dyrektor Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zadana, choć z innych przyczyn niż w niej wskazane. Zgodnie bowiem z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 86, poz. 433 ze zm.) żołnierz zawodowy zwolniony z czynnej służby wojskowej, pełnionej jako służba stała, zachowuje prawo do kwatery, jeżeli nabył uprawnienia do: 1) emerytury wojskowej, 2) wojskowej renty inwalidzkiej z tytułu inwalidztwa pozostającego w związku ze służbą wojskową. Jednocześnie w myśl ust. 4 art. 23 cytowanej ustawy zachowanie lub nabycie uprawnień do kwatery stwierdza, w drodze decyzji administracyjnej, dyrektor oddziału terenowego Agencji na podstawie zaświadczenia o posiadaniu uprawnień do emerytury lub wojskowej renty inwalidzkiej, wydanego przez wojskowy organ emerytalny. Jak wynika z treści art. 23 ust. 1 cytowanej wyżej ustawy zachowanie prawa do kwatery przez żołnierza zwolnionego z czynnej służby wojskowej w przypadku nabycia przez niego uprawnień do emerytury bądź wojskowej renty inwalidzkiej następuje z mocy prawa. Przepis art. 23 ust. 4 przewiduje jedynie stwierdzenie zachowania uprawnień do kwatery w drodze decyzji administracyjnej. Decyzja niniejsza nie ma jednak charakteru decyzji konstytutywnej, gdyż nie kreuje prawa do kwatery, a jedynie stwierdza, czy z mocy prawa nastąpiło, wskutek ziszczenie się odpowiednich przesłanek, zachowanie lub nabycie prawa do kwatery. Zatem decyzja taka ma charakter deklaratoryjny. Skutek w postaci zachowania prawa do kwatery następuje w momencie zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej, jeżeli nabył on prawo do emerytury wojskowej lub wojskowej renty inwalidzkiej z tytułu inwalidztwa pozostającego w związku ze służbą wojskową. W przypadku, kiedy żołnierz spełnia niniejsze warunki dyrektor oddziału terenowego Agencji zobowiązany jest wydać decyzję potwierdzającą zachowanie uprawnień do kwatery. Wydając decyzję w tym przedmiocie badaniu podlegają jedynie przesłanki wymienione w art. 23 ust. 1 cytowanej ustawy. Jednocześnie należy wskazać, że stwierdzenie uprawnień do kwatery nie stoi w kolizji z żądaniem zwolnienia kwatery stałej przez emeryta lub rencistę wojskowego. Osoba, która zachowała prawo do kwatery może bowiem być zobowiązana do jej zwolnienia o ile ziszczą się podstawy prawne uzasadniające wydanie decyzji w tym przedmiocie. Skarżący, jak wskazał w skardze, z zawodowej służby wojskowej został zwolniony w dniu 8 sierpnia 1986 r. w związku z nabyciem uprawnień do emerytury wojskowej. Obowiązujący wówczas przepis art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 20 maja 1976 r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych (tekst jedn.: Dz. U. z 1992 r. Nr 5, poz. 19 ze zm.) regulował kwestie zachowania prawa do osobnej kwatery stałej w sposób analogiczny jak cytowany wyżej art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r., z tą różnicą, że ówczesne przepisy nie przewidywały stwierdzenia zachowania uprawnień do kwatery w drodze decyzji administracyjnej. Wobec tego skarżący może domagać się wydania pod rządami ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. decyzji stwierdzającej zachowanie przez niego prawa do kwatery, skoro skutek ten ziścił się w dacie zwolnienia ze służby wojskowej z uwagi na nabycie uprawnienia do emerytury wojskowej. Organy wydające decyzje w niniejszej sprawie naruszyły przepis art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, co miało wpływ na wynik sprawy. Rozpoznając ponownie sprawę organ wojskowej administracji mieszkaniowej ograniczy się do ustalenia spełnienia przez skarżącego przesłanek określonych w art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. i wyda stosowną decyzję. Mając powyższe na względnie Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), art. 135. art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz § 14 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1449 ze zm.).