II SA/Gd 2851/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Skrzycka-Pilch, Sędziowie Sędzia WSA Wanda Antończyk,, Sędzia WSA Jolanta Górska, Protokolant Agnieszka Lewandowska, po rozpoznaniu w dniu 6 października 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. C. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 8 października 2002r., Nr [...] w przedmiocie nakazu doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem oddala skargę. II SA/Gd 2851/02 U z a s a d n i e n i e Decyzją z dnia 23 maja 2002 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednol. Dz.U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) oraz art. 104 K.p.a., nakazał A. C. w terminie do dnia 30 lipca 2002 r. zamurowanie otworu okiennego od strony działki nr [...] wykonanego w werandzie usytuowanej na działce nr [...] w G.. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że podczas wizji lokalnej w dniu 23 lipca 2001 r. stwierdzono, że na działce nr [...] w G. A. C. w 1985 r. do budynku mieszkalnego dobudował, bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, werandę. W ocenie organu w rozpatrywanej sprawie brak było podstaw do zastosowania art. 37 ust. 2 ustawy prawo budowlane z 1974 r. tj. nakazanie rozbiórki, gdyż obszar działki nr [...] zgodnie z miejscowym planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego gminy Kościerzyna w części wybudowanej werandy przeznaczony jest pod zabudowę zagrodową. Podczas oględzin ustalono, że wybudowana weranda tworzy jedną linię zabudowy z istniejącym budynkiem mieszkalnym i znajduje się w odległości ok. 2,70 m od działki nr [...]. W ścianie od strony działki nr [...] został wykonany otwór okienny. W ocenie organu w sprawie zaistniały przesłanki do zastosowania art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r., który daje podstawę do nakazania zmian i przeróbek mających na celu doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem. W odwołaniu od tej decyzji A. C. wskazał, że przedmiotowy obiekt nie jest werandą. Ta bowiem służy do celów rekreacyjnych, natomiast dobudowane przez niego do budynku mieszkalnego pomieszczenie ma charakter sanitarny. Zdaniem odwołującego zamurowanie znajdującego się tam okna wykluczyłoby gospodarcze wykorzystanie tego pomieszczenia. Odwołujący wskazywał ponadto, że kwestionowane okno usytuowane jest w tej samej ścianie, w której znajdują się okna budynku mieszkalnego – przez nikogo nie kwestionowane. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 8 października 2002 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. (tekst jednol. Dz.U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie i nakazał A. C. w terminie do dnia 30 listopada 2002 r., w celu doprowadzenia samowolnie wykonanej rozbudowy budynku mieszkalnego, nazwanej werandą, do stanu zgodnego z prawem, zamurowanie otworu okiennego znajdującego się w ścianie od strony działki nr [...]. W uzasadnieniu wskazano, że zlecono organowi I instancji przeprowadzenie postępowania mającego na celu ustalenie jaki charakter ma dobudowany obiekt. W toku tego postępowania ustalono, że jest to rozbudowa budynku mieszkalnego o wiatrołap, pomieszczenie sanitarne, przebieralnię oraz zadaszone przejście do chlewni. Organ odwoławczy stwierdził, że zachodzą przesłanki do zastosowania art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. z uwagi na brak okoliczności zawartych w art. 37 tej ustawy. Ponieważ usytuowanie okna w ścianie w odległości 1-1,5 m od działki sąsiedniej (nr [...]) narusza przepisy prawa (§ 12 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki), zgodnie z którymi odległość ta ma wynosić co najmniej 4 m od granicy działki, należało nakazać inwestorowi wykonanie stosownych przeróbek niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem. W związku z faktem, że decyzja organu I instancji dotyczyła werandy organ odwoławczy uchylił to rozstrzygnięcie i orzekł jak w sentencji. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego A. C. podkreślił, że nowy obiekt budował na starych fundamentach i w jego ocenie obiekt o pow. do 35 m2 nie wymagał uzyskania pozwolenia na budowę. Skarżący dla poparcia swojego stanowiska przywołał art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Ponadto skarżący ponowił zarzuty zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd nie jest związany zarzutami skargi, wskazanej w niej podstawą prawną ani sformułowanymi w skardze wnioskami. Wychodząc z tak zakreślonych granic kognicji, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W niniejszej sprawie okolicznością bezsporną jest, że skarżący dokonał rozbudowy istniejącego budynku mieszkalnego w 1985 r. tj. przed wejściem w życie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednol. Dz.U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.), a zatem w postępowaniu administracyjnym należało według art. 103 ust. 1 i 2 powołanej wyżej ustawy odpowiednio zastosować przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38, poz. 229 ze zm.). Skarżący nie kwestionował ustalenia, że rozbudowa budynku mieszkalnego nastąpiła bez pozwolenia na budowę. Rozbudowa budynku nastąpiła zatem niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie budowy. Stosownie do art. 2 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. przez "obiekty budowlane" rozumie się stałe i tymczasowe budynki lub inne stałe i tymczasowe budowle, stanowiące całość techniczno-użytkową, wyposażone w instalacje i urządzenia niezbędne do spełniania przeznaczonych im funkcji. Zgodnie z art. 2 ust. 2 cyt. wyżej ustawy przez "budowę" rozumie się wykonywanie obiektu budowlanego, a także jego przebudowę i rozbudowę. Rozbudowa istniejącego budynku mieszkalnego stanowiła zatem budowę, która w rozumieniu wyżej przedstawionych przepisów prawa wymagała uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Stosownie bowiem do art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. roboty budowlane można było rozpocząć po uzyskaniu pozwolenia na budowę, zaś obowiązujące wówczas rozporządzenie Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego (Dz.U. Nr 8, poz. 48 ze zm.) jako wyjątki od tej zasady w odniesieniu do osób fizycznych przewidywało budowę bez pozwolenia na budowę altanek nie przystosowanych do stałego zamieszkania na działkach w pracowniczych ogrodach działkowych oraz pomników, posągów, kapliczek i innych podobnych obiektów kultu religijnego – na terenach cmentarzy oraz na terenach przykościelnych, związanych z wykonywaniem kultu religijnego (§ 44 ust. 2). Przywołane wyżej rozporządzenie w § 44 ust. 1 pkt 1 jednoznacznie wskazuje, że pozwolenia na budowę wymaga wykonanie i rozbudowa stałych i tymczasowych budynków. Ponieważ stwierdzona samowola budowlana miała miejsce przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. organy prawidłowo dokonały jej oceny według przepisów ustawy z dnia 24 października 1974 r. Te zaś dawały możliwość, a jednocześnie w myśl utrwalonego orzecznictwa NSA, zobowiązywały do rozważenia możliwości legalizacji samowolnie wzniesionego obiektu i dopiero, gdy taka legalizacja nie byłaby możliwa – do orzeczenia nakazu rozbiórki. Zgodnie z art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. w wypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37, właściwy terenowy organ administracji państwowej wyda inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami. Rozpatrujące niniejszą sprawę organy zasadnie uznały, że ponieważ nie zachodziły okoliczności określone w art. 37 tej ustawy, między innymi ustalono, że samowolna rozbudowa budynku mieszkalnego o pomieszczenia pełniące funkcje użytkowe związane z tym obiektem zrealizowana została na terenie przeznaczonym pod zabudowę zagrodową, to w danym wypadku miał pełne zastosowanie art. 40 ustawy. Obowiązujące w czasie samowolnej rozbudowy budynku zasady sytuowania obiektów budowlanych zawarte były w rozporządzeniu Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz.U. Nr 17, poz. 62). W § 12 ust. 1 tego rozporządzenia ustalono, że budynki mieszkalne i gospodarcze na działkach zagrodowych w indywidualnych gospodarstwach rolnych oraz wolno stojące jednorodzinne domy mieszkalne o ścianach z materiałów niepalnych i o pokryciu z materiałów niepalnych lub trudno zapalnych powinny być sytuowane w odległości co najmniej 4 m od granicy działki. Odległość ta może być zmniejszona do 3 m, jeżeli ściana budynku od strony sąsiedniej działki nie ma otworów okiennych lub drzwiowych. Jak wynika z akt sprawy rozbudowa budynku mieszkalnego zlokalizowana została w odległości 1,00-1,50 od granicy działki nr [...]. Jak wynika z dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych w dacie wydawania decyzji przez organ odwoławczy działka nr [...] nie była jeszcze zabudowana i w związku z powyższym, w ocenie Sądu, w sprawie nie mógł mieć zastosowania § 12 ust. 2 przywołanego wyżej rozporządzenia. Odnosząc się do zarzutu skarżącego, że okno w rozbudowanej części budynku zlokalizowane jest w tej samej ścianie, w której umiejscowione są inne okna, wskazać należy, że § 3 pkt 1 cytowanego rozporządzenia wyłączał stosowanie jego przepisów do budynków istniejących w dniu wejścia w życie rozporządzenia, nie odpowiadających jego przepisom, jeżeli zostały zbudowane zgodnie z przepisami obowiązującymi w czasie ich wznoszenia i nie zagrażają bezpieczeństwu ludzi i mienia. Jak wynika z twierdzeń skarżącego budynek mieszkalny powstał w 1934 r., a zatem w czasie obowiązywania rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 16 lutego 1928 r. o prawie budowlanym i zabudowie osiedli (tekst jednol. Dz.U. z 1939 r. Nr 34, poz. 216). Przepisy tego rozporządzenia wskazywały, iż prawo miejscowe mogło przewidywać odstępstwa od wymogów zabudowy ustanowionych w rozporządzeniu (art. 412), w tym regulować między innymi sposób urządzenia otworów w ścianach zewnętrznych budynków (art. 408 pkt 6). Podkreślić również należy, że obiekty budowlane zrealizowane w przeszłości w oparciu o stosowne zezwolenia władz, nie muszą spełniać aktualnych wymogów technicznych. Ponieważ jednak samowolna rozbudowa istniejącego budynku mieszkalnego miała miejsce w 1985 r. jej legalizacja musiała nastąpić w oparciu o przepisy rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki. Ponadto wskazać należy, że w związku z datą dokonanej rozbudowy, powoływanie się skarżącego na treść art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. nie znajduje uzasadnienia prawnego. Jak wynika z powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja wydana była z naruszeniem prawa, a zatem stosownie do art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) skargę A. C. należało oddalić.