II SA/Gd 2856/01
WyrokWSA w Gdańsku2005-01-18
Skład orzekający: Krzysztof Ziółkowski, Barbara Skrzycka-Pilch, Andrzej Przybielski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy obiekt budowlany, nietrwale związany z gruntem (posadowiony na fundamentach punktowych), wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę, podlega nakazowi rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego, zwłaszcza gdy jego lokalizacja jest niezgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego?Ratio decidendi
Obiekt budowlany, nawet nietrwale związany z gruntem, wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę, podlega nakazowi rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego. Fakt, że obiekt nie jest trwale związany z gruntem, nie wyłącza jego kwalifikacji jako obiektu budowlanego podlegającego rygorom Prawa budowlanego. Ponadto, jeśli lokalizacja obiektu jest niezgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, nie ma zastosowania przepis art. 49 Prawa budowlanego wyłączający rozbiórkę po upływie 5 lat od zakończenia budowy.Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał rozbiórkę samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego (domku letniskowego) na działce przeznaczonej pod uprawy polowe. Organ odwoławczy utrzymał decyzję w mocy, uznając, że budowa miała miejsce w warunkach samowoli budowlanej i była niezgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Skarżący podnosili, że obiekt nie jest trwale związany z gruntem i że opłacają podatek od nieruchomości, co ich zdaniem potwierdza, iż działka nie ma charakteru rolnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski (spr.) Sędzia NSA Barbara Skrzycka-Pilch Sędzia NSA Andrzej Przybielski Protokolant: Diana Wójtowicz po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2004 r. na rozprawie ze skargi K. i J. M., B. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 27 lipca 2001 r., nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 21 lutego 2001 r. nr [...] na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.), nakazał B. M. oraz K. i J. M. rozbiórkę samowolnie wybudowanego na działce o nr ew. [...] w miejscowości Sz. obiektu budowlanego o wymiarach 7,00 m x 6,00 m, drewnianego, z poddaszem użytkowym oraz dachem dwuspadowym, nietrwale związanego z gruntem (posadowionego na fundamentach punktowych). W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z wypisem z rejestru gruntów działka, na której wybudowany został przedmiotowy domek letniskowy stanowi grunty orne. Według oświadczenia J. M. przedmiotowy obiekt powstał w grudniu 1995 r.
Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli B. M. i J. M. Podnieśli, że przedmiotowy obiekt jest budynkiem gospodarczym, nie jest uciążliwy dla otoczenia, a nadto wystąpili z wnioskiem o zmianę przeznaczenia działki w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego.
Decyzją z dnia 27 lipca 2001 r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy podzielił stanowisko powiatowego inspektora nadzoru budowlanego, iż realizacja przez odwołujących się domku letniskowego miała miejsce w warunkach samowoli budowlanej i podlega sankcji z art. 48 Prawo budowlane. Zgodnie bowiem z dyspozycją art. 28 powołanej ustawy inwestor przed przystąpieniem do jego wykonania zobowiązany był uzyskać decyzję o pozwoleniu na budowę. Wskazał również, że w sprawie nie ma zastosowania art. 49 Prawa budowlanego wyłączający rozbiórkę przedmiotowego obiektu budowlanego, gdyż według miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy, zatwierdzonego uchwałą Rady Narodowej Miasta i Gminy [...] z dnia 27 kwietnia 1990 r. (Dz. Urz. Woj. Gd. Nr 16 poz. 118) oraz ze zmianami zatwierdzonymi uchwałą Rady Gminy Kościerzyna [...] z dnia 18 grudnia 1992 r. (Dz. Urz. Woj. Gd. Nr 6 poz. 35) teren działki nr [...] przeznaczony jest pod uprawy polowe. Tym samym powyższa lokalizacja jest niezgodna z planem. Ustosunkowując się do zawartych w odwołaniu argumentów organ stwierdził, że nie mogą stanowić one podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji. Ustalenie przez organ, że obiekt wybudowany został bez wymaganego pozwolenia na budowę obliguje do wydania orzeczenia w przedmiocie nakazu jego rozbiórki. W tym stanie sprawy organ odwoławczy uznał orzeczony przez organ I instancji nakaz rozbiórki za zasadny.
Skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnieśli K. i J. M. oraz B. M., podnosząc. iż objęty nakazem rozbiórki obiekt nie jest związany trwale z gruntem. nie może być zatem uznany za budynek w rozumieniu art. 3 Prawa budowlanego. W ocenie skarżących przedmiotowa zabudowa nie narusza prawa. Powołali się na decyzję Wójta Gminy z dnia 14 sierpnia 2001 r. nr [...], którą ustalono skarżącym wysokość należnego podatku od nieruchomości (w związku z istniejącym budynkiem rekreacyjnym). nie zaś podatku rolnego od gruntów ornych. W ocenie skarżących powołana decyzja potwierdza. iż działka nr [...] nie ma charakteru rolnego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powołując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podniesiony przez skarżących zarzut, iż przedmiotowy obiekt budowlany jest nietrwale związany z gruntem, w związku z czym nie podlega przepisom ustawy Prawo budowlane wojewódzki inspektor nadzoru budowlanego uznał za bezzasadny w świetle przepisów Prawa budowlanego. Natomiast w odniesieniu do powołanej okoliczności opłacania przez skarżących podatku od nieruchomości, nie zaś podatku rolnego stwierdził, iż zagadnienie to nie jest regulowane przepisami Prawa budowlanego i pozostaje ona bez wpływu na merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola zgodności zaskarżonej decyzji z prawem dokonywana jest przez Sąd w oparciu o stan prawny obowiązujący w dacie orzekania przez organy administracji.
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Niekwestionowanym przez strony jest fakt. że skarżący przystępując do realizacji domku letniskowego. nie posiadali wymaganej prawem decyzji o pozwoleniu na budowę.
Z art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) wynika jednoznacznie, że roboty budowlane można prowadzić wyłącznie po uzyskaniu pozwolenia na budowę. z wyjątkiem tych robót, które zostały enumeratywnie wymienione wart. 29 i art. 30. Przedmiotowy obiekt - domek letniskowy nie jest zaś żadnym z obiektów wskazanych wart. 29 Prawa budowlanego, których budowa nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę.
Stosownie do przepisu art. 48 Prawa budowlanego, obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji. właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia. Powołany przepis poddany był kontroli Trybunału Konstytucyjnego, który wyrokiem z dnia 12 stycznia 1999 r. sygn. akt P. 2/98/01 (OTK z 1999 r. Nr 1, poz. 2) uznał go za zgodny z art. 2, art. 21 ust. 1, art. 32 ust. 1 i art. 64 ust. 1 i 3 Konstytucji RP.
Nakazanie skarżącym rozbiórki obiektu budowlanego nie narusza wskazanego przepisu.
Nie powinno budzić wątpliwości, że będący przedmiotem niniejszej sprawy obiekt określany jako domek letniskowy jest obiektem budowlanym w rozumieniu przepisów ustawy Prawo budowlane. Pojęcie obiektu budowlanego zostało zdefiniowane w art. 3 ust. l Prawa budowlanego. Zgodnie z tym przepisem pod pojęciem obiektu budowlanego należy rozumieć budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi, albo budowlę stanowiącą całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami, albo obiekt małej architektury. Fakt, że przedmiotowy obiekt nie jest trwale związany z gruntem, a jest oparty jedynie na fundamentach punktowych, nie stanowi o tym, że nie może zostać uznany za obiekt budowlany podlegający rygorom art.48 prawa budowlanego. Potwierdza to ukształtowane orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego i Sądu Najwyższego, a także po zmianie ustroju Sądów administracyjnych, także Wojewódzkich Sądów Administracyjny, które w tej mierze jest jednolite.
Organ trafnie również przyjął, iż w odniesieniu do obiektu wybudowanego przez skarżących me ma zastosowania. obowiązujący w dacie wydania zaskarżonej decyzji art. 49 Prawa budowlanego. Ustawa wyraźnie stanowiła, że nie można nakazać rozbiórki, o której mowa wart. 48, jeżeli upłynie 5 lat od dnia zakończenia budowy obiektu budowlanego, a jego istnienie nie narusza przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym, w szczególności ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Gminy działka, na której wybudowany został przedmiotowy domek letniskowy stanowi grunty orne, przeznaczona jest pod uprawy polowe, co potwierdza załączony do akt sprawy wypis z planu miejscowego ogólnego zagospodarowania przestrzennego gminy. W takiej zaś sytuacji teren ten nie tylko nie był przeznaczony pod tego rodzaju zabudowę, ale także nie był przewidziany pod jakąkolwiek zabudowę i jakikolwiek obiekt na nim wybudowany podlegałby także obligatoryjnej rozbiórce.
Sąd za nieistotną uznał. podnoszoną przez skarżących okoliczność uiszczania przez nich podatku od nieruchomości w związku ze zgłoszonym budynkiem rekreacyjnym, nie zaś podatku rolnego od gruntów ornych. Nie ma ona żadnego znaczenia dla stwierdzenia samowoli budowlanej, jak i jej nie legalizuje.
Mając zatem na uwadze powyższe. Sąd stwierdził, że dokonane przez organy obydwu instancji ustalenie o dokonaniu przez skarżących samowoli budowlanej, a co za tym idzie nakazanie rozbiórki przedmiotowego obiektu budowlanego w oparciu o przepis art. 48 Prawa budowlanego, nie narusza prawa.
W tym stanie faktycznym oraz prawnym sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153. poz. 1270 ze zm.), oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło