II SA/Gd 286/18

WyrokWSA w Gdańsku2018-06-20

Skład orzekający: Dariusz Kurkiewicz, Magdalena Dobek-Rak, Mariola Jaroszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może nałożyć na właściciela obowiązek przedłożenia opinii technicznej wykonanych robót budowlanych oraz uzgodnień z konserwatorem zabytków i rzeczoznawcą ds. ochrony przeciwpożarowej na podstawie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego, jeśli nie wykaże istnienia uzasadnionych wątpliwości co do jakości robót, stanu technicznego obiektu lub zgodności z przepisami?
Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego nie może nałożyć na właściciela obowiązku przedłożenia opinii technicznej lub ekspertyzy na podstawie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego, jeśli nie wykaże istnienia uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych, robót budowlanych lub stanu technicznego obiektu. Przepis ten ma charakter dowodowy i powinien być stosowany wyjątkowo, gdy wiedza organu jest niewystarczająca. Ponadto, na podstawie tego przepisu nie można nakładać innych obowiązków, takich jak uzyskanie uzgodnień z konserwatorem zabytków czy rzeczoznawcą ds. ochrony przeciwpożarowej.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, utrzymanego w części przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, nakładającego na J. H. obowiązek przedłożenia opinii technicznej wykonanej rozbudowy budynku mieszkalnego, inwentaryzacji oraz opinii Miejskiego Konserwatora Zabytków i rzeczoznawcy ds. ochrony przeciwpożarowej. Rozbudowa została wykonana w 1993 r. na podstawie zgody PGM, jednak organy uznały ją za samowolną z uwagi na brak pozwolenia na budowę i potencjalne naruszenie przepisów technicznych oraz planu miejscowego. J. H. zaskarżył postanowienie, zarzucając naruszenie przepisów materialnych i proceduralnych, w tym błędne zastosowanie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 4 kwietnia 2018 r. oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 28 listopada 2017 r. Zasądzono od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz J. H. kwotę 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz (spr.) Sędziowie: asesor WSA Magdalena Dobek-Rak sędzia WSA Mariola Jaroszewska po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi J. H. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 4 kwietnia 2018 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku przedstawienia opinii technicznej wykonanych robót budowlanych 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Budowlanego z dnia 28 listopada 2017 r., nr [...], 2) zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz J. H. kwotę 597 (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Postanowieniem z 28 listopada 2017 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zobowiązał J.H. do przedłożenia w terminie do dnia 30 marca 2018 r. opinii technicznej dotyczącej wykonanej rozbudowy budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. C. w G. (łącznie z inwentaryzacją) oraz zaopiniowaniem wykonanej rozbudowy przez Miejskiego Konserwatora Zabytków i rzeczoznawcę ds. ochrony przeciwpożarowej. Relacjonując przebieg postępowania wskazał organ I instancji, że 11 lutego 2016 r. otrzymał pismo B. Ł. informujące, że samowolnie wykonano murowaną dobudówkę do budynku mieszkalnego przy ul. C. w G. Następnie na podstawie akt archiwalnych Wydziału Urbanistyki i Architektury Urzędu Miejskiego ustalono, że decyzją z 8 czerwca 1961 r. udzielono pozwolenia na budowę werandy przy frontowej ścianie budynku przy ul. C. M. H. Zgodnie z zatwierdzonym projektem weranda była o konstrukcji drewnianej (w górnej części oszklona) usytuowana w środku budynku - symetrycznie wg osi budynku (pod lukarną). W dniu 31 maja 2016 r. przeprowadzono kontrolę na przedmiotowej nieruchomości i stwierdzono, że wykonano dobudówkę do budynku mieszkalnego od strony ulicy C. Rozbudowana część usytuowana jest 3,5 m od krawędzi budynku (lewej krawędzi patrząc na wprost budynku z ulicy). Wymiary w planie dobudowanej części wynosiły 3,9 m na 4,5 m. J. H. właściciel lokalu nr 1A przy ul. C. w G., do którego przynależy rozbudowana część budynku i inwestor wykonanych robót okazał akt notarialny repertorium [..] z dnia 26 stycznia 2000 r. (dot. sprzedaży lokalu na jego rzecz), gdzie w § 1 określono pomieszczenia lokalu nr 1A: 2 pokoje, kuchnia, łazienka i weranda o powierzchni użytkowej 38,3 m2. Protokół z 1 grudnia 1999 r. w sprawie kupna-sprzedaży lokalu nr 1A w budynku przy ul. C. w G. także potwierdza, że J. H. nabył lokal nr 1A, którego składową jest weranda, a powierzchnia użytkowa lokalu wynosi 38,3 m2. J. H. okazał oryginał dokumentu - wniosku do Przedsiębiorstwa Gospodarki Mieszkaniowej (data wpływu 3 listopada 1992 r.) o wyrażenie zgody na postawienie werandy murowanej z pustaków w miejscu istniejącej drewnianej, z uwagi na jej zniszczenie. Na wniosku jest pozytywna opinia Komitetu Obywatelskiego oraz zgoda konserwatorska na dobudowę werandy: elewację werandy oraz parter budynku należy pomalować w całości w neutralnym kolorze. Konserwator Zabytków Miasta wnioskuje o otynkowanie i pomalowanie całego parteru budynku. PGM pismem z dnia 28 stycznia 1993 r. wyraził zgodę na rozebranie starej werandy i postawienie nowej werandy murowanej - ww. prace powinien wykonać J. P. H. we własnym zakresie, na własny koszt, bez prawa zwrotu nakładów finansowych ze strony PGM. J. H. oświadczył, że wybudował werandę w 1993 r. na podstawie ww. zgody PGM. Podczas kontroli zapoznano B. Ł. i M. Z. z protokołem spisanym z J.H. (P. B.Ł. nie została wpuszczona na teren ogródka ogrodzonego przy przedmiotowej dobudówce). Ww. współwłaściciele nieruchomości oświadczyli, że dobudówka nie jest werandą. Jest innych wymiarów i innej konstrukcji (materiałów) niż przewidywał projekt werandy drewnianej zatwierdzony decyzją o pozwoleniu na budowę z 1961 r. Zgodnie z oświadczeniami ww. osób - zarządca budynku T. – T. S. przedstawiła Wspólnocie Mieszkaniowej stanowisko konserwatora odnośnie planowanego wykonania remontu budynku - nałożenie wymogu wykonania drewnianej otuliny powyższej dobudówki mające na celu przywrócenie charakteru budynku. Analizując stan sprawy organ pierwszej instancji stwierdził, że na rozbudowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego wymagane jest aktualnie i było w okresie wykonania rozbudowy (1993 r.) uzyskanie pozwolenia na budowę. Z uwagi na brak powyższego pozwolenia organ ocenił, że rozbudowę wykonano samowolnie i wymagane jest przeprowadzenie postępowania administracyjnego w powyższej sprawie. Powyższego nie zmienia fakt uzyskania zgody PGM i pozytywnej opinii Komitetu Obywatelskiego i uzgodnienia konserwatorskiego. Pismem z 26 września 2017 r. zawiadomiono strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie samowolnie wykonanej rozbudowy budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. C. w G. (dz. nr [..], obr. [..]), o parterową dobudówkę o wymiarach w planie 3,9 m na 4,5 m, usytuowaną od strony południowo-zachodniej (frontowej elewacji od strony ul. C.). W celu upewnienia się co do okresu budowy przedmiotowej dobudówki (w związku z brakiem obecności niektórych współwłaścicieli na kontroli) pismem z 26 września 2017 r. zwrócono się do wszystkich współwłaścicieli nieruchomości o podanie czasu budowy dobudówki. Do Inspektoratu nie wpłynęło pismo żadnego ze współwłaścicieli posesji poza B. Ł., która w swoich pismach nie odniosła się do powyższej sprawy. Z uwagi na powyższe organ przyjął oświadczenie inwestora J. H. w tej sprawie - i postępowanie jest prowadzone w trybie Prawa budowlanego z 1974 r. W dniu 23 października 2017 r. B. Ł. wystąpiła o zawieszenie postępowania powołując się na art. 98 §1 k.p.a.. W powyższym piśmie nie podała uzasadnienia ww. wniosku. Postanowieniem z dnia 9 listopada 2017 r. odmówiono zawieszenia postępowania administracyjnego dot. sprawy samowolnie wykonanej rozbudowy budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. C. w G. (dz. nr [..], obr. [..]), o parterową dobudówkę o wymiarach w planie 3,9 m na 4,5 m, usytuowaną od strony południowo-zachodniej (frontowej elewacji od strony ul. C.). Cytując przepis art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane (organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub wątpliwości co do zgodności z przepisami wykonanej rozbudowy - przepisami w zakresie ochrony przeciwpożarowej) w związku z usytuowaniem rozbudowanej części budynku przy granicy od strony ulicy C. (brak spełnienia wymogów wymaganej odległości od granic działki - czyli przepisów "warunków technicznych") uznał organ, że wymagane jest uzyskanie uzgodnienia wykonanej rozbudowy z rzeczoznawcą ds. ochrony przeciwpożarowej. Dalej wskazał organ, że nieruchomość przy ul. C. znajduje się w strefie 015-31 strefa mieszana mieszkaniowo usługowa obecnie obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego MPZP rejon dawnej osady rybackiej w mieście G. zatwierdzonego uchwałą Rady Miasta nr XXIII/661 z dnia 29 kwietnia 2004 r. Powyższy plan obowiązuje do dnia dzisiejszego. W karcie terenu ww. strefy 015-31 wskazano, że teren położony jest w strefie ochrony dziedzictwa kulturowego układu urbanistycznego zabudowy siedliskowej dawnej osady rybackiej. Budynki o wartościach kulturowych zaznaczone na rysunku planu podlegają ochronie w zakresie charakteru budynku i detalu architektonicznego. Na rysunku planu ww. budynek jest zaznaczony - zakreskowany na czerwono. Konsekwencją tego jest konieczność uzyskania uzgodnienia rozbudowy budynku mieszkalnego z Miejskim Konserwatorem Zabytków. Zaznaczył organ I instancji, że opinia winna zawierać ocenę wykonanych robót w zakresie ich zgodności z przepisami, sztuką budowlana, także rozporządzeniem Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W przypadku stwierdzenia potrzeby doprowadzenia stanu budynku do zgodności z przepisami opinia winna zawierać projekt wymaganych do wykonania robót. W ramach inwentaryzacji wymagane jest zaznaczenie wykonanej rozbudowy na rysunku zagospodarowania terenu - mapie do celów informacyjnych wraz z zaznaczeniem wymiarów i odległości od najbliższej granicy działki. Wskutek zażalenia złożonego przez B. Ł. sprawa została ponownie oceniona przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, który postanowieniem z 4 kwietnia 2018 r. utrzymał zaskarżone postanowienie w części dotyczącej nałożonego obowiązku oraz uchylił je w części dotyczącej terminu wykonania i ustalił nowy termin do wykonania nałożonego obowiązku do dnia 30 kwietnia 2018 r. Uzasadniając rozstrzygniecie wskazał organ odwoławczy, że uzyskanie zgody Przedsiębiorstwa Gospodarki Mieszkaniowej na rozebranie starej werandy i wykonanie nowej nie stanowi decyzji o pozwoleniu na budowę. Decyzje takie były w gestii Wydziału Architektury Urzędu Miejskiego. Inwestor takiej decyzji nie posiada. Fakt dokonania rozbudowy w 1993 r. uzasadnia zastosowanie przepisów ustawy Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 r., zaś wykonanie robót jako samowolne uzasadnia zastosowanie przepisów art. 37 i art. 40 w/wym. ustawy z 1974 r. Zgodnie z przepisem art. 37 ust. 1 w/wym. ustawy, obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część: znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę lub powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Zgodnie z przepisem art. 37 ust. 2 w/wym. ustawy, terenowy organ może wydać decyzję o rozbiórce albo o przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy jeżeli jest to uzasadnione innymi ważnymi przyczynami poza wymienionymi w ust. 1. W ocenie organu odwoławczego mając na uwadze zgodność rozbudowy z przepisami i jej ewentualny wpływ na pogorszenie warunków dla otoczenia w rozpatrywanym przypadku występują wątpliwości co do zgodności z przepisami pożarowymi i warunkami technicznymi jakimi powinny odpowiadać budynki. Ponadto, mając na uwadze brak spełnienia wymogów określonych w planie miejscowym istnieje również wątpliwość co do zgodności rozbudowy z tym planem. Organ odwoławczy ze względu na upływ terminu w postępowaniu odwoławczym przedłużył termin wykonania obowiązku. Skargę na powyższe postanowienie wniósł J. H. zarzucając: naruszenie przepisu prawa materialnego mające istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 81c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane poprzez jego zastosowanie w sytuacji braku wystąpienia przesłanki tzw. "uzasadnionych wątpliwości" co do stanu technicznego budynku, skutkujących koniecznością nałożenia na właściciela nieruchomości obowiązku dostarczenia stosownych ekspertyz; naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpław na wynik sprawy tj. art. 107 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 6 k.p.a. poprzez brak wskazania w treści rozstrzygnięcia podstawy prawnej nałożenia na skarżącego obowiązku dostarczenia uzgodnień z Konserwatorem Zabytków Urzędu Miejskiego, gdy tymczasem obiekt, którego sprawa dotyczy wpisany jest do gminnej ewidencji zabytków, a zatem nie mają do niego zastosowanie przepisy z art. 36 ustawy o ochronie zabytków, a także art. 39 ust. 3 Prawa budowlanego, którego dyspozycja kierowana jest do organu administracyjnego, art. 7 k.p.a., art. 7b k.p.a., art. 8 k.p.a. oraz art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. a także art. 136 § 1 k.p.a. poprzez nieprawidłowe przeprowadzenie postępowania dowodowego i dokonanie jego wadliwej oceny, a następnie nałożenie na skarżącego obowiązku wynikającego z art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego, gdy tymczasem organ zobowiązany jest także z urzędu do podejmowania wszystkich niezbędnych czynności w celu wyjaśnienia przedmiotu danej sprawy oraz do współdziałania w tym zakresie z innymi organami administracji; bezpodstawne zaniechanie tych działań skutkowało naruszeniem zasady pogłębiania zaufania obywateli. Pełnomocnik skarżącego wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowalnego z 4 kwietnia 2018 r. oraz postanowienia go poprzedzającego tj. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego z 28 listopada 2017 r. oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych wraz z opłatą skarbową od pełnomocnictwa. Uzasadniając pierwszy zarzut wskazała pełnomocnik, że w sprawie nie wykazano by wystąpiły tzw. uzasadnione wątpliwości, których organy nadzoru budowalnego nie mogły wyeliminować w ramach swojej struktury. Nadto, organy nie wskazały, jaki element budynku nie spełnia bądź może nie spełniać przepisów związanych z ochroną przeciwpożarową. Brak było zatem podstaw do zastosowania przepisu art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego. Wykazując zasadność zarzutów w zakresie przepisów postepowania wskazał skarżący, że organy obu instancji dokonały w sposób nieprawidłowy ustaleń stanu faktycznego co skutkowało następnie nałożeniem na niego obowiązku, o którym mowa w art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego. Nadto zgromadzony materiał dowodowy powinien zostać rozważony i oceniony zgodnie z art. 80 k.p.a. pod kątem spełnienia przesłanek z zastosowanego w sprawie przepisu prawa budowlanego tj. uzasadnionych wątpliwości. Ocena stanu technicznego obiektu — zdaniem skarżącego - nie potwierdza konieczności sporządzenia ekspertyzy zwłaszcza, iż sam organ w treści skarżonego rozstrzygnięcia nie podaje żadnych innych przyczyn niż ta w przedmiocie braku spełniania tzw. warunków technicznych (odległość od granicy działki). W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonym rozstrzygnięciu i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga okazała się uzasadniona. Podstawą prawa materialnego zaskarżonego postanowienia jest art. 81c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1332 ze zm.) – dalej jako "Prawo budowlane". Zgodnie z tym przepisem organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na osoby, o których mowa w ust. 1, obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Koszty ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia. Postanowienie, o którym wyżej mowa ma charakter dowodowy, co oznacza, że postępowanie, w którym jest ono podejmowane, stanowi część innego, już toczącego się postępowania przewidzianego w Prawie budowlanym bądź jest elementem wyjaśnienia przez organ okoliczności, które mogłyby uzasadniać wszczęcie takiego postępowania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 maja 2012 r., sygn. akt II OSK 353/11, LEX nr 1219138). Z uwagi na użycie w komentowanym przepisie nieostrych pojęć "uzasadnione wątpliwości" oraz "odpowiednie ekspertyzy" zarówno określenie zakresu żądanej przez organ oceny technicznej czy ekspertyzy, jak i uzasadnienie podjętych działań w trybie komentowanego przepisu muszą być oparte na szczegółowej analizie stanu faktycznego konkretnej sprawy i wymagają wyczerpującego uzasadnienia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 maja 2011 r., sygn. akt II OSK 865/10, publ. w CBOSA). Skorzystanie z rozwiązania zawartego w powyższym przepisie musi być powodowane uzasadnionymi wątpliwościami, a ponadto organ powinien precyzyjnie wskazać, jaką ekspertyzę i w jakim zakresie strona ma przedłożyć. Rozwiązanie to daje organowi uprawnienie do nałożenia obowiązku dostarczenia ocen technicznych lub ekspertyz, gdy istnieją uzasadnione wątpliwości, a więc nie jakiekolwiek, lecz o charakterze kwalifikowanym. Stosując wzmiankowany przepis, nie można dokonywać wykładni rozszerzającej. Stąd też organ, wydając postanowienie, obowiązany jest udowodnić, że istnieją uzasadnione wątpliwości, czyli wykazać spełnienie ustawowej przesłanki w danym konkretnym stanie faktycznym. Skorzystanie z tej instytucji musi odnosić się jedynie do takich sytuacji, gdy wiedza pracowników organu nie jest wystarczająca. Nadzór budowlany jest fachowym pionem administracji publicznej, zatem co do zasady ewentualne wątpliwości powinien rozstrzygać we własnym zakresie, w ramach swoich kompetencji. Przepis art. 81c ust. 2, który faktycznie przerzuca na stronę koszty ustalenia stanu technicznego budynku, powinien być wykorzystywany tylko w sytuacjach wyjątkowych, kiedy organy nadzoru budowlanego nie są w stanie za pomocą posiadanej wiedzy i środków, którymi dysponują, rozstrzygnąć powstałych wątpliwości; omawiany przepis nie może być nadużywany (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 maja 2013 r., sygn. akt II OSK 192/12, publ. CBOSA). W ocenie sądu w przedmiotowej sprawie organy przede wszystkim nie wykazały konieczności zastosowania art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego. Jako uzasadnienie zaskarżonego rozstrzygnięcia wskazały jedynie: organ I instancji - "wątpliwości co do zgodności z przepisami wykonanej rozbudowy (przepisami w zakresie ochrony przeciwpożarowej) w związku z usytuowaniem rozbudowanej części budynku przy granicy od strony ulicy C. (nie spełnieniu wymogów wymaganej odległości od granic działki - czyli przepisów "warunków technicznych")", organ II instancji - "... wątpliwości co do zgodności z przepisami pożarowymi i warunkami technicznymi jakimi powinny odpowiadać budynki". Uzasadniając wydane postanowienia organy nie wskazały natomiast jakiego rodzaju wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego powstały na tle ustalonego stanu faktycznego sprawy. Inaczej mówiąc z akt sprawy nie wynika aby stan techniczny wybudowanego obiektu, czy też jakość użytych wyrobów budowlanych lub wykonanych robót budowlanych uzasadniał nałożenie obowiązku określonego w art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego. Należy też mieć na uwadze, iż na podstawie przywołanego przepisu organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego mogą nałożyć obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Na tej podstawie prawnej nie można zatem nakładać innych obowiązków, w tym takich jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, a dotyczących zaopiniowania wykonanej rozbudowy przez Miejskiego Konserwatora Zabytków i rzeczoznawcę ds. ochrony przeciwpożarowej. Należy mieć również na uwadze, iż zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w toku postępowania prowadzonego na podstawie art. 37 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane w związku z art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego. Zgodnie z art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część: 1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub 2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Przepis art. 37 ust. 2 tej ustawi stanowi, że terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego może wydać decyzję o przymusowej rozbiórce albo o przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy, jeżeli jest to uzasadnione innymi ważnymi przyczynami poza wymienionymi w ust. 1. Zgodnie natomiast z art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. w wypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37, właściwy terenowy organ administracji państwowej wyda inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami. W ramach tego postępowania organy nadzoru budowlanego jako organy fachowe zasadniczo samodzielnie winny dokonywać oceny przesłanek określonych w przywołanych przepisach, a przerzucenie tego obowiązku na stronę postępowania jako wyjątek winno nastąpić jedynie w przewidzianych prawem okolicznościach. W świetle powyższego, wobec istotnego naruszenia przepisów postępowania i przepisów prawa materialnego, w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej p.p.s.a.) uchylono zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu I instancji. O kosztach postępowania orzeczono w oparciu o art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło