II SA/Gd 2868/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Jędrkowiak Sędziowie : NSA Andrzej Przybielski NSA Krzysztof Ziółkowski (spr.) Protokolant: Agnieszka Szczepkowska po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2005r. na rozprawie sprawy ze skargi D. i L. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 31 lipca 2001r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 30 maja 2001 r. nr [...], na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.), nakazał D. i L. B. rozbiórkę samowolnie wybudowanego: 1. na działce o nr ew. [...] w G. obiektu budowlanego o wymiarach 6 m x 5 m, drewnianego, z dachem dwuspadowym, nietrwale związanego z gruntem (posadowionego na fundamentach punktowych z bloczków betonowych), pełniącego funkcję letniskową oraz szczelnego, dwukomorowego, bezodpływowego zbiornika na nieczystości płynne o głębokości 4 m, wykonanego z kręgów betonowych o średnicy 1000 mm, 2. na działce o nr ew. [...] w G. zadaszenia o wymiarach 2,50 m x 3 m, z dachem dwuspadowym, posadowionego na słupkach stalowych oraz szczelnego, dwukomorowego zbiornika na nieczystości płynne o głębokości 4 m, wykonanego z kręgów betonowych o średnicy 1200 mm, 3. na działce o nr ew. [...] w G. obiektu budowlanego o wymiarach 7,60 m x 5,10 m, drewnianego, z dachem dwuspadowym krytym blachą, nietrwale związanego z gruntem (posadowionego na fundamentach punktowych z bloczków betonowych), pełniącego funkcję letniskową. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z wypisem z rejestru gruntów oraz z wypisem z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Kościerzyna, zatwierdzonego uchwałą Rady Narodowej Miasta i Gminy Nr XIV/54/90 z dnia 27 kwietnia 1990 r. (Dz. Urz. Woj. Gd. Nr 16 poz. 118) oraz ze zmianami zatwierdzonymi uchwałą Rady Gminy Kościerzyna Nr VII/52/92 z dnia 18 grudnia 1992 r. (Dz. Urz. Woj. Gd. Nr 6 poz. 35) teren działek, na których wybudowane zostały przedmiotowe obiekty stanowi grunty orne i przeznaczony jest pod uprawy polowe. Według oświadczenia L. B. obiekty budowlane wymienione w pkt 1 powstały w 2000 r., natomiast pozostałe – w 1999 r. Inwestor nie posiada wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli D. i L. B. Zarzucili organowi, że w uzasadnieniu decyzji nie wyjaśnił przyczyn, z powodu których przedmiotowe obiekty uznane zostały za wybudowane "samowolnie". Podnieśli również, że teren działek, na których przedmiotowe obiekty zostały wzniesione, pełnił funkcje rekreacyjne, nigdy nie był wykorzystywany pod uprawy polowe z uwagi na położenie, rozdrobnienie oraz jakość gruntów. Nadmienili, iż wystąpili z wnioskiem o zmianę przeznaczenia terenu w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Decyzją z dnia 31 lipca 2001 r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy podzielił stanowisko powiatowego inspektora nadzoru budowlanego, iż realizacja przez odwołujących się wyżej opisanych obiektów budowlanych miała miejsce w warunkach samowoli budowlanej, tj. bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, o którym mowa w art. 28 Prawa budowlanego. Zgodnie bowiem z dyspozycją art. 28 powołanej ustawy inwestor przed przystąpieniem do ich wykonania zobowiązany był uzyskać decyzję o pozwoleniu na budowę. Ustosunkowując się do zawartych w odwołaniu argumentów organ stwierdził, że nie mogą stanowić one podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji. Ustalenie przez organ, że obiekt wybudowany został bez wymaganego pozwolenia na budowę obliguje do wydania orzeczenia w przedmiocie nakazu jego rozbiórki i nie podlega uznaniowości organu. W tym stanie sprawy organ odwoławczy uznał orzeczony przez organ I instancji nakaz rozbiórki za zasadny. Skargę na powyższą decyzję oraz poprzedzającą ja decyzję organu I instancji do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnieśli D. i L. B., podnosząc, iż uzasadnienia zaskarżonych decyzji obydwu instancji nie odpowiadają wymogom określonym w art. 107 § 1 k.p.a. Organ I instancji nie wyjaśnił bowiem, dlaczego realizacja przedmiotowych obiektów budowlanych wymagała uprzedniego uzyskania przez skarżących decyzji o pozwoleniu na budowę. Takie działanie doprowadziło – w ocenie skarżących – do niemożności dokonania przez organ odwoławczy prawidłowości, zasadności wydanego nakazu rozbiórki. Wskazali przy tym, że naruszenie to powielone zostało przez wojewódzkiego inspektora nadzoru budowlanego. Zdaniem skarżących przedmiotowa zabudowa nie narusza prawa, gdyż nie byli oni zobowiązani do uzyskania pozwolenia na budowę. Powołali się również na decyzję Wójta Gminy nr [...] w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2001 r., którą ustalono skarżącym wysokość należnego podatku od nieruchomości, nie zaś podatku rolnego od gruntów ornych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powołując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podniesiony przez skarżących zarzut braku uzasadnienia decyzji organu I instancji, a w konsekwencji niemożność kontroli przez organ odwoławczy zasadności podjętego rozstrzygnięcia wojewódzki inspektor nadzoru budowlanego uznał za bezzasadny. Wskazał, że zgromadzony i przedłożony materiał dowodowy nie wymagał przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego. Natomiast w odniesieniu do powołanej okoliczności opłacania przez skarżących podatku od nieruchomości, nie zaś podatku rolnego stwierdził, iż pozostaje ona bez wpływu na merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola zgodności zaskarżonej decyzji z prawem dokonywana jest przez Sąd w oparciu o stan prawny obowiązujący w dacie orzekania przez organy administracji. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Niekwestionowanym przez strony jest fakt, że skarżący przystępując do realizacji objętych nakazem rozbiórki obiektów budowlanych nie posiadali wymaganej prawem decyzji o pozwoleniu na budowę. Zgodnie z obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) wynika jednoznacznie, że roboty budowlane można prowadzić wyłącznie po uzyskaniu pozwolenia na budowę, z wyjątkiem tych robót, które zostały enumeratywnie wymienione w art. 29 i art. 30. Przepis art. 48 Prawa budowlanego stanowił, iż właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia. Powołany przepis poddany był kontroli Trybunału Konstytucyjnego, który wyrokiem z dnia 12 stycznia 1999 r. sygn. akt P. 2/98/01 (OTK z 1999 r. Nr 1, poz. 2) uznał go za zgodny z art. 2, art. 21 ust. 1, art. 32 ust. 1 i art. 64 ust. 1 i 3 Konstytucji RP. Nakazanie skarżącym rozbiórki obiektów budowlanych nie narusza wskazanego przepisu. Organ trafnie przyjął, że będące przedmiotem niniejszej sprawy obiekty pełniące funkcję letniskową, szczelne zbiorniki na nieczystości oraz zadaszenie to obiekty budowlane w rozumieniu przepisów ustawy – Prawo budowlane. Pojęcie obiektu budowlanego zostało zdefiniowane w art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego. Zgodnie z tym przepisem pod pojęciem obiektu budowlanego należy rozumieć budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi, albo budowlę stanowiącą całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami, albo obiekt małej architektury. Za budowlę należy uznać, każdy obiekt budowlany nie będący budynkiem lub obiektem małej architektury.Art.3 pkt 3 prawa budowlanego wymienia tu wprost zbiorniki. Pozwolenie na budowę nie jest wymagane tylko do szczelnych zbiorników na gnojówkę lub gnojowicę o pojemności do 25m², związanych z produkcję rolną. Takich warunków przedmiotowe zbiorniki nie spełniały. Zatem ich wybudowanie bez pozwolenia na budowę było samowolą budowlaną. Nie ma także wątpliwości, że domki letniskowe a także zadaszenia (wiaty) budowane i wykorzystywane dla celów rekreacyjnych stanowią obiekty budowlane, na których wybudowanie niezbędne jest uzyskanie pozwolenia na budowę. To, że nie są one trwale związane z gruntem, a są oparte jedynie na fundamentach punktowych, nie stanowi o tym, że nie mogą zostać uznane za obiekty budowlane podlegające rygorom art. 48 Prawa budowlanego. Potwierdza to ukształtowane orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego i Sądu Najwyższego, a także po zmianie ustroju sądów administracyjnych, także Wojewódzkich Sądów Administracyjny, które w tej mierze jest jednolite. Podnoszone przez skarżących okoliczności wystąpienia z wnioskiem o zmianę przeznaczenia terenu w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego oraz uiszczania przez nich podatku od nieruchomości, nie zaś podatku rolnego od gruntów ornych nie mają żadnego znaczenia dla stwierdzenia samowoli budowlanej, jak i jej nie mogą legalizować. Na marginesie wskazać skarżącym należy także to, że w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Gminy Kościerzyna działki, na której wybudowane zostały przedmiotowe obiekty stanowią grunty orne, przeznaczone. W sytuacji gdy teren nie tylko nie był przeznaczony pod tego rodzaju zabudowę, ale także nie był przewidziany pod jakąkolwiek zabudowę, jakikolwiek obiekt na nim wybudowany podlegałby obligatoryjnej rozbiórce. Wyjaśnić należy stronie skarżącej, że w postępowaniu administracyjnym organ II instancji nie jest organem kasacyjnym lecz jest powołany do wydawania decyzji po merytorycznym rozpoznaniu sprawy. W niniejszej sprawie organ II instancji po rozpatrzeniu sprawy i wydaniu decyzji sporządził wprawdzie krótkie lecz odpowiadające wymogom art. 107§3 uzasadnienie. W takiej zaś sytuacji uchybienie dotyczące nieprawidłowego uzasadnienia decyzji przez organ I instancji zostało usunięte przez organ odwoławczy. Mając zatem na uwadze powyższe, Sąd stwierdził, że dokonane przez organy obydwu instancji ustalenie o dokonaniu przez skarżących samowoli budowlanej, a co za tym idzie nakazanie rozbiórki przedmiotowego obiektu budowlanego w oparciu o przepis art. 48 Prawa budowlanego, nie narusza prawa. Sąd wyjaśnia skarżącym, że – zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – uchylenie decyzji organu administracji publicznej może nastąpić jedynie w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podnoszony przez skarżących zarzut naruszenia przez organy dyspozycji art. 107 § 1 k.p.a. takiego naruszenia nie stanowi. Wprawdzie uzasadnienie decyzji organu I instancji nie zawiera wszystkich wymaganych we wskazanym przepisie elementów, to jednak organ odwoławczy uchybienie to usunął prawidłowo uzasadniając zaskarżoną decyzję. W tym stanie faktycznym oraz prawnym sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę.