II SA/Gd 2869/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Zdzisław Kostka (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Anna Orłowska asesor WSA Krzysztof Retyk Protokolant Agnieszka Januszewska po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi Z. P. na decyzję Wojewody z dnia 3 sierpnia 2001 r. Nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego 1/ uchyla zaskarżoną decyzję, 2/ zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego Z. P. 10 (dziesięć) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia 20 grudnia 2000 r. Prezydent Miasta orzekł na wniosek skarżącego Z. P. na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych o wymeldowaniu B. P. z pobytu stałego w lokalu nr [...] przy ul. [...] w G. Uzasadniając tą decyzję organ wskazał, że B. P. w lokalu, w którym jest zameldowana nie mieszka oraz nie posiada uprawnień do przebywa w nim. Bliżej wyjaśniając kwestię uprawnień B. P. do przebywania w lokalu stwierdzono, iż najemcą mieszkania był, na podstawie decyzji Wydziału Spraw Lokalowych Urzędu Miejskiego w G. z dnia 21 maja 1976 r., B. M., następnie w marcu 1984 r. została zawarta umowa najmu lokalu z A. M., która zmarła w 1993 r. i do chwili wydania decyzji nie została zawarta nowa umowa najmu przedmiotowego lokalu. Wskazano, powołując się na treść wyjaśnień złożonych przez B. P. w trakcie postępowania administracyjnego, iż opuściła ona miejsce stałego pobytu, a swoje centrum życiowe skoncentrowała w innym miejscu. Nie podjęła też żadnych działań faktycznych czy też prawnych zmierzających do przywrócenia posiadania spornego lokalu. W odwołaniu od decyzji Prezydenta Miasta B. P. podniosła, iż z mieszkania nie wyprowadziła się tylko opuściła je czasowo z uwagi na obawę o własne bezpieczeństwo. W dniu 31 lipca 2001 r. B. P. złożyła w [...] Urzędzie Wojewódzkim w G. umowę najmu lokalu nr [...] przy ul. [...] w G. zwartą 7 maja 2001 r. z Przedsiębiorstwem Gospodarki Mieszkaniowej [...] Zakład Budżetowy. Rozpoznając odwołanie B. P. od decyzji Prezydenta Miasta, Wojewoda decyzją z dnia 3 sierpnia 2001 r. uchylił decyzję organu pierwszej instancji i odmówił wymeldowania B. P. z lokalu nr [...] przy ulicy [...] w G. Organ odwoławczy, po odwołaniu się do art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, wskazał, iż B. P. posiada uprawnienie do przebywania w lokalu, gdyż na podstawie umowy najmu zawartej z PGM [...] stalą się jego najemcą. Organ nie rozważał, czy B. P. nadal w tym lokalu przebywa. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący Z. P. kwestionował ustalenie, według którego B. P. nie utraciła tytułu prawnego do przebywania w lokalu, w którym jest zameldowana. Wskazał, iż nie interesowała się ona mieszkaniem, nie interweniowała na policji i cały czas przebywała pod innym adresem. Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Pismem z dnia 31 grudnia 2003 r. B. P. poinformowała, iż na mocy decyzji Prezydenta Miasta z dnia 4 grudnia 2002 r. Z. P. wraz z małoletnimi dziećmi M. i A. został wymeldowany z pobytu stałego w lokalu nr [...] przy ul. [...] w G. Stosownie do przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sadów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, lecz nie ze względów w niej wskazanych. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzygając sprawę w granicach danej sprawę nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Organ drugiej instancji uzasadniając swoje rozstrzygnięcie powołał się na przepis art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2001 r. nr 87, poz. 960 ze zm.), w szczególności na tą jego część, która stanowi, że organ gminy wydaje decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która utraciła uprawnienia wymienione w art. 9 ust. 2 i bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego. Skoro w przepisie tym jest odesłanie do art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, to należy stwierdzić, że podstawą rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonej decyzji jest nie tylko art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, ale także art. 9 ust. 2 tej ustawy. Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 27 maja 2002 r. w sprawie K 20/01 orzekł, iż art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych jest niezgodny z art. 52 ust. 1 i art. 83 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Wyrok ten został ogłoszony w Dz.U. nr 78, poz. 716 z dnia 19 czerwca 2002 r. i z tym dniem art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych przestał obowiązywać (art. 190 ust. 3 Konstytucji). W związku z powyższym należało uwzględnić fakt niekonstytucyjności art. 9 ust. 2 cytowanej wyżej ustawy. Stosownie bowiem do art. 145a § 1 k.p.a. orzeczenie przez Trybunał Konstytucyjny o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją stanowi podstawę do żądania wznowienia postępowania. Przyjmuje się przy tym, że podstawa wznowienia określona w art. 145a k.p.a. jest podstawą uchylenia decyzji administracyjnej przez aąd administracyjny także wtedy, gdy wyrok Trybunału zapadł po podjęciu zaskarżonej decyzji (tak J.Zimmermann w glosie do wyroku NSA z dnia 6 stycznia 1999 r. III SA 4728/97, opublikowanej w OSP zeszyt nr 1 z 2000 r., poz. 16). Utrata mocy obowiązującej przez art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych skutkuje tym, że kwestia uprawnień do przebywania w lokalu nie stanowi podstawy decydującej o możliwości wymeldowania z miejsca stałego pobytu. Inaczej mówiąc, to czy ktoś posiada uprawnienia do przebywania w lokalu, czy też takie uprawnienia mu nie przysługują, nie ma żadnego znaczenia dla zameldowania i wymeldowania. Jest też oczywiste, zwłaszcza w stanie prawnym ukształtowanym powołanym orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego, że zameldowanie nie przesądza o tym, czy osoba zameldowana może w lokalu, w którym jest zameldowana, przebywać. Wskazać też należy, że Sąd sprawując kontrolę działalności administracji publicznej bada stan prawny i faktyczny aktualny w chwili wydania decyzji przez organ. W związku z tym dla rozstrzygnięcia sprawy mają znaczenie tylko te okoliczności, które miały miejsce w chwili podjęcia zaskarżonej decyzji (z wyjątkiem orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego). W szczególności nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności podnoszone przez B. P., które są związane z wymeldowaniem skarżącego z lokalu, o który chodzi w niniejszej sprawie. Mając powyższe na uwadze, Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sadów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach orzeczono na mocy art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Uwzględniając skargę Sąd nie określił, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt nie może być wykonywany. W ocenie Sądu art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który nakłada na sąd obowiązek zamieszczenia takiego rozstrzygnięcia w wyroku uwzględniającym skargę, nie dotyczy uwzględnienia skargi na akt odmowny. Rozpoznając sprawę ponownie organ administracji publicznej będzie zobowiązany zastosować art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych z uwzględnieniem zmiany wynikającej z powołanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego, czyli zmiany w świetle, której uprawnienia do przebywania w lokalu nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia żądania o wymeldowaniu. Z, tych wszystkich względów Sąd na mocy powołanych przepisów orzekł jak w sentencji.