II SA/Gd 288/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Diana Trzcińska po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku C. o przyznanie prawa pomocy w sprawie z jego skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 18 stycznia 2011 r. Nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego postanawia odmówić C. W. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. C. W. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Zgodnie ze złożonym oświadczeniem wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe z żoną, mając na utrzymaniu jedną córkę. Źródłem dochodów rodziny jest dochód z tytułu umowy o pracę w wysokości 2 000 zł miesięcznie oraz z prowadzonej działalności gospodarczej – w kwocie około 8 000 zł miesięcznie. Oceniając stan swego majątku wnioskodawca podał, że jest właścicielem domu o powierzchni 60 m2 i nieruchomości gruntowej o powierzchni 73 arów wraz z całorocznymi domkami letniskowymi w ilości trzech sztuk. Poza tym, nie posiada żadnego majątku, ani oszczędności i innych składników majątku. Jak wskazał, spłaca kredyt w kwocie 3 000 zł miesięcznie, zaciągnięty na budowę obiektów budowlanych w ramach wykonywanej działalności gospodarczej, polegającej na wynajmie domków letniskowych. Wnioskodawca wskazał, że ponosi stałe wydatki na media na poziomie około 2 000 zł miesięcznie. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie zaś do treści art. 246 § 3 ustawy – ustanowienie dla strony adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego wymaga nadto złożenia przez wnioskodawcę osobistego oświadczenia o niezatrudnianianiu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z tymże pełnomocnikiem. W myśl art. 246 § 1 pkt 1 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wskazane przepisy stanowią wyjątek o zasady, wynikającej z treści art. 199 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którą na stronie ciąży obowiązek pokrycia kosztów postępowania wywołanych jej udziałem w sprawie. Zatem, rzeczą wnioskodawcy, jako zainteresowanego, jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. W niniejszej sprawie uznać należy, że skarżący nie wykazał, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Stałe źródło utrzymania skarżącego (dochód z umowy o pracę oraz z działalności gospodarczej na poziomie około 10 000 zł miesięcznie), w połączeniu z okolicznością, iż posiada on znaczny majątek w postaci domu oraz zabudowanej nieruchomości gruntowej, nie uzasadniają twierdzenia o niemożności poniesienia przez skarżącego kosztów postępowania w niniejszej sprawie. W ocenie referendarza, sytuacja majątkowa skarżącego jest na tyle dobra, że jest on w stanie, choćby z otrzymywanych miesięcznych dochodów, ponieść koszty postępowania w niniejszej sprawie, w tym zarówno wpis od skargi w wysokości 500 zł, jak i koszty związane z ustanowieniem pełnomocnika procesowego. Dokonując powyższej oceny uwzględniono również fakt, że wnioskodawca posiadał wystarczającą zdolność finansową, by zaciągnąć kredyt na rozwój swojej działalności gospodarczej. Brak jest podstaw do tego, by dawać pierwszeństwo wydatkom wnioskodawcy na spłatę jego kredytu zaciągniętego na rozbudowę działalności gospodarczej przed zobowiązaniem związanym z finansowaniem prowadzonej przez siebie sprawy przed sądem administracyjnym. Przypomnieć w tym miejscu należy, o czym mowa już była powyżej, iż instytucja prawa pomocy, stanowiąc rodzaj ulgi w obowiązku uiszczenia daniny publicznej z tytułu prowadzenia postępowania przed sądem, ustanowiona została z myślą o osobach ubogich, których trudna sytuacja materialna uniemożliwia dostęp do sądu. W ocenie referendarza zaś, skarżący – posiadając majątek w postaci domu i nieruchomości gruntowej zabudowanej budynkami letniskowymi, uzyskując też stałe i regularne dochody co miesiąc w kwocie około 10 000 zł, do grona osób ubogich nie należy. Wskazać przy tym należy, iż udzielenie prawa pomocy oznacza przerzucenie kosztów postępowania sądowego ze skarżących na innych obywateli – z ich danin pochodzą bowiem dochody budżetu państwa, z których pokrywanie są wydatki budżetowe. Dlatego też, może mieć miejsce w przypadku osób, których stan majątkowy i dochody są niskie, lecz taka sytuacja nie ma miejsca odniesieniu do skarżącego (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 grudnia 2004 r., sygn. akt FZ 507/04, nie publikowane). Z tych względów, na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.