II SA/Gd 288/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Sędziowie: Sędzia WSA Tamara Dziełakowska Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.) Protokolant Starszy Sekretarz sądowy Marta Sankiewicz po rozpoznaniu w Gdańsku na rozprawie w dniu 27 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi K. K. i M. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 16 kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 30 maja 2011 r., wydaną na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. z ust. 4 Prawa budowlanego, nakazał M. K. i K. K. rozebrać wybudowany w warunkach samowoli budowlanej, na terenie działki nr [[...]] położonej w Z. - gmina K., trwale związany z gruntem parterowy obiekt budowlany z poddaszem użytkowym z dachem dwuspadowym, pełniący funkcję rekreacji indywidualnej, wraz z tarasem i kontenerem stalowym ustawionym pod częścią tarasu niezadaszonego oraz urządzeniami budowlanymi integralnie z nim związanymi, tj. zbiornikiem do gromadzenia nieczystości płynnych z kręgów betonowych oraz głębinowym ujęciem wody z obudową z kręgów betonowych. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że podczas przeprowadzonej kontroli ustalił, że na terenie działki nr [[...]] znajduje się obiekt budowlany pełniący funkcję rekreacji indywidualnej, trwale związany z gruntem, parterowy z poddaszem użytkowym, konstrukcji drewnianej szkieletowej, z dachem dwuspadowym symetrycznym, krytym płytą falistą bitumiczną. Ściany zewnętrzne z poszyciem z desek struganych. Do obiektu przylega taras częściowo zadaszony. Pod częścią tarasu niezadaszonego ustawiony jest kontener stalowy. Obiekt podłączony jest do mediów zewnętrznych. Obiekt ten stanowi całość użytkową. Na przedmiotowej działce znajduje się również obiekt budowlany - wiata, odnośnie którego to obiektu prowadzone jest odrębne postępowanie administracyjne. Na działce znajduje się nadto zbiornik do gromadzenia nieczystości płynnych, jednokomorowy z kręgów betonowych fi 1000 mm oraz ujęcie wody głębinowe wiercone z obudową z kręgów betonowych fi 1000 mm z pokrywą nastudzienną. W toku postępowania K. K. oświadczył, że obiekt rekreacji indywidualnej odbudował w 2004 r. w miejscu spalonego obiektu znajdującego się wcześniej na tej działce. Obiekt został odbudowany od podstaw łącznie z fundamentami. Skarżący nie ma pozwolenia na budowę. Nadto K. K. oświadczył, że zbiornik do gromadzenia nieczystości płynnych i ujęcie wody zostały wybudowane przez państwa Z. w latach 1990-1992, przy czym nie przekazali oni dokumentów dotyczących budowy. Poprzedni dzierżawca nieruchomości – A. Z. oświadczył, że na działce nr [[...]] w Z. w trakcie jej dzierżawy w latach 1988-1991 nie został wybudowany żaden obiekt rekreacji indywidualnej, a jedynie altanka ogrodowa. Altanka ta uległa doszczętnemu spaleniu w dniu 17 marca 1991 r. Jednocześnie oświadczył, że na działce nie została wybudowana przez niego żadna studnia wody głębinowej ani zbiornik na ścieki sanitarne. Z uwagi na brak pozwolenia na budowę postanowieniem z dnia 26 listopada 2010 r. organ I instancji wstrzymał prowadzenie robót budowlanych i nałożył na skarżących obowiązek przedstawienia w terminie 90 dni określonych w postanowieniu dokumentów, w tym zaświadczenia Wójta Gminy o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Postanowieniem z dnia 23 lutego 2011 r. termin do złożenia dokumentów przedłużono na wniosek skarżących do 10 maja 2011 r. W związku z niezłożeniem w wyznaczonym terminie nakazanych dokumentów organ I instancji nakazał rozbiórkę. W odwołaniu od decyzji skarżący wskazali, że pożar domku letniskowego miał miejsce w dniu 16 marca 1991 r., a więc zagospodarowanie działki nastąpiło przed rokiem 1991. Z relacji świadków wynika, że był to rok 1988. Z tego powodu sprawę należy rozpatrywać przy zastosowaniu ustawy Prawo budowlane z 1974 r. W latach osiemdziesiątych nie obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania dla tego terenu. W związku z tym skarżący wnieśli o zalegalizowanie zabudowy. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 16 kwietnia 2012 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy podzielił stanowisko i argumentację organu I instancji. Wybudowanie w 2004 roku na działce nr [[...]] drewnianego obiektu rekreacji indywidualnej z tarasem i urządzeniami budowlany bez decyzji o pozwoleniu na budowę narusza normę art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego, zatem należało zastosować tryb określony w art. 48 Prawa budowlanego. Nakazanie rozbiórki było uprawnione z uwagi na niewykonanie obowiązków wynikających z postanowienia organu I instancji. Ponadto organ odwoławczy stwierdził, że odbudowa domku letniskowego po pożarze wymagała również pozwolenia na budowę, gdyż zalicza się ją w myśl art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego do budowy rozumianej jako wykonywanie obiektu budowlanego w tym związanych z nim urządzeń budowlanych, zapewniających możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, takich jak przyłącza i urządzenia służące do oczyszczania lub gromadzenia ścieków, w określonym miejscu. Gdyby nawet przyjąć, jak twierdzą skarżący, że domek letniskowy, który spłonął miał przyłączenie do studni i szamba, to fakt, iż urządzenia te przynależą użytkowo obecnie do obiektu budowlanego wybudowanego w ramach samowoli budowlanej, implikuje skutki prawne ich realizacji w stosunku do właściciela tego obiektu. Organ odwoławczy stwierdził nadto, że organy administracji orzekają w oparciu o przepisy obowiązujące w dniu podejmowania decyzji, stąd też oczekiwanie na zmianę miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego czyli zmianę prawa jest niedopuszczalne. M. K. i K. K. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na powyższą decyzję, zarzucając: 1. naruszenie art. 6 K.p.a. poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że organ administracji obowiązany jest orzekać w oparciu o przepisy obowiązujące w dniu wydawania decyzji i nieuwzględnienie art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego; 2. naruszenie art. 7 i 77 K.p.a. poprzez nienależyte wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i niewłaściwe przeprowadzenie postępowania dowodowego; 3. naruszenie art. 15 K.p.a. poprzez nieodniesienie się do zarzutów przedstawionych w odwołaniu od decyzji PINB; 4. naruszenie art. 48 ust. 2 w związku z ust. 3 i 4 Prawa budowlanego poprzez niewłaściwe zastosowanie; 5. naruszenie art. 107 § 3 K.p.a. poprzez niewskazanie w uzasadnieniu decyzji przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej. Wskazując na te zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego. Wojewódzki sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270). Oznacza to między innymi, że sąd nie może w ocenie legalności zaskarżonej decyzji ograniczać się jedynie do zarzutów sformułowanych w skardze, ale także powinien wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu. Zdaniem Sądu, wbrew zarzutom skargi, organy administracji rozstrzygając sprawę dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych, procedowały w zgodzie z przepisami postępowania administracyjnego oraz prawidłowo powołały i zastosowały przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2010 r. nr 243, poz. 1623 ze zm.). W niniejszej sprawie bezsporne jest, że przedmiotowy domek letniskowy został wybudowany w 2004 r. bez pozwolenia na budowę. W dacie wybudowania obiektu (tak jak obecnie) obowiązywała ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane Zgodnie z art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Przepis ten stanowi zasadę nakazującą uzyskanie przed rozpoczęciem budowy pozwolenia na budowę. Wyjątki od tej zasady określono w art. 29 - 31 Prawa budowlanego, jednakże nie mają one zastosowania w przedmiotowej sprawie. W art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego określono, że jako budowę należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego. Z tego powodu podnoszona przez skarżących kwestia, że przedmiotowy obiekt budowlany został odbudowany w miejsce uprzednio znajdującego się na ich działce obiektu, zniszczonego w wyniku pożaru, nie ma dla przedmiotowego rozstrzygnięcia znaczenia. Odbudowa obiektu budowlanego wymaga uzyskania nowego pozwolenia na budowę. Z tego samego powodu niezasadny jest zarzut dotyczący obowiązku zastosowania przez organy wcześniej obowiązującej ustawy z 1974 r. - Prawo budowlane. Przywołany przez skarżących art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. stanowi, że przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku, do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. W niniejszej sprawie domek letniskowy został zbudowany w 2004 r., czyli w czasie gdy obowiązywało już obecne Prawo budowlane. Nie ma zatem podstaw do zastosowania wskazanego przepisu, ponieważ w sprawie niniejszej nie wystąpiła żadna z okoliczności w nim określonych. Skoro bezsporne było wybudowanie (odbudowanie) bez zezwolenia przedmiotowego obiektu budowlanego, to organy administracji zobowiązane były do zastosowania art. 48 Prawa budowlanego. Zgodnie z jego treścią, właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę (ust. 1). Jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1 jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności: z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych (ust. 2). W postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie: zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3 (ust. 3). W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1 (ust. 4). W przedmiotowej sprawie pomimo wydania postanowienia z 26 listopada 2010 r., w którym zobowiązano skarżących do przedłożenia określonych w art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego dokumentów, skarżący wskazanych dokumentów nie przedłożyli. Fakt ten obligował organ I instancji do wydania nakazu rozbiórki. Zaznaczyć przy tym należy, że powyższe rozważania dotyczą także objętych decyzją rozbiórkową zbiornika do gromadzenia nieczystości płynnych oraz ujęcia wody, do których podłączony jest domek letniskowy. Zgodnie z art. 3 pkt 7 Prawa budowlanego, jako roboty budowlane należy rozumieć budowę, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego. Z kolei obiekt budowlany to min. budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi (art. 3 pkt 1 lit. a Prawa budowlanego). Nie ulega wątpliwości, że studnia oraz szambo są urządzeniami technicznymi służącymi do korzystania i użytkowania z przedmiotowego domku letniskowego i jako takie stanowią wraz z domkiem obiekt budowlany podlegający rozbiórce z powodu braku pozwolenia na budowę. Skarżący twierdzili w toku postępowania, że studnia i szambo zostały wybudowane w latach 1990-1992, jednakże nie przedstawili dokumentów dotyczących budowy, jak również dokumentów potwierdzających legalność ich budowy. Skoro zatem skarżący stosownego pozwolenia nie przedstawili, to rozbiórka studni i szamba jest uzasadniona. Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi stwierdzić należy, iż fakt pozytywnego zaopiniowania przez wójta wniosku skarżących o dokonanie zmiany przeznaczenia nieruchomości w studium zagospodarowania przestrzennego nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Organy administracji obowiązane są bowiem do działania na podstawie obowiązującego prawa (art. 6 K.p.a.). Art. 48 obliguje organy do nakazania rozbiórki w sytuacji wystąpienia przesłanek w nim wskazanych. Obowiązek ten jest bezwzględny, a przyszłe zamierzenia planistyczne gminy nie mają wpływu na legalizację obiektów budowlanych. Z art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego wynika, że możliwość legalizacji obiektu budowlanego zależy między innymi od postanowień obowiązującego planu miejscowego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy. Postanowienia studium są poza zakresem wskazanej normy prawnej. Skarżący nie złożyli wskazanych w postanowieniu wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 dokumentów, co było wystarczającym powodem nakazania rozbiórki. Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę jako bezzasadną.