II SA/Gd 2883/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Zdzisław Kostka Sędziowie: sędzia NSA Małgorzata Gorzeń asesor WSA Krzysztof Retyk (spr.) Protokolant Hanna Tarnawska po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi U. von K. na decyzję Wojewody z dnia 24 lipca 2001 r. [...] w przedmiocie usunięcia z ewidencji ludności zapisu o zameldowaniu na pobyt stały 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy nr [...]; 2. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego kwotę 10. 00 (dziesięciu) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; 3. określa, iż wyżej wymienione decyzje nie mogą być wykonane. Prezydent Miasta decyzją z dnia 24 stycznia 2001 r., nr [...], uchylił czynność materialno - techniczną, polegającą na wydaniu w dniu 9 lutego 1994 r. dowodu osobistego skarżącemu U. R. von K. W uzasadnieniu przywołano fakt poświadczenia obywatelstwa polskiego ojcu skarżącego, wydanie skarżącemu na podstawie tego poświadczenia paszportu oraz stwierdzenie nieważności tego poświadczenia. Następnie wywiedziono, że skoro skarżący nie posiada i nigdy nie posiadał obywatelstwa polskiego, wydanie mu dowodu osobistego nastąpiło z naruszeniem art. 1 ust. 3 i art. 34 ust. 1 pkt l ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 1984 r., Nr 32, poz. 174 z póź. zm.). Stwierdzono też, że uchylenie czynności materialno - technicznej polegającej na wydaniu dowodu osobistego jest uzasadnione tym, że fakt braku posiadania obywatelstwa polskiego nie był znany organowi administracji w chwili wydania tego dowodu. Wojewoda decyzją z dnia 27 marca 2001 r., nr [...], utrzymał ją w mocy. Wójt Gminy w oparciu o art. 46 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, decyzją z dnia 18 maja 2001 r. nr [...], uchylił czynność materialno -techniczną polegającą na zameldowaniu skarżącego na pobyt stały pod adresem [...]. Organ I instancji uznał, iż poprzez zameldowanie skarżącego naruszony został przepis art. 5 ust. 1 oraz 9 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych tzn. zameldowano osobę nie będącą obywatelem polskim. Decyzją z dnia 24 lipca 2001 r., nr [...], Wojewoda na podstawie art. 10 ust. 1 , art. 9 ust. 2 w związku z art. 47 ust. 2 oraz 5 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych utrzymał w mocy powyższą decyzję. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Organ II instancji wywiódł, iż skoro Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta o uchyleniu czynności materialno - technicznej polegającej na wydaniu dowodu osobistego U. R. von K., to tym samym skarżący nie posiadał obywatelstwa polskiego. A zatem w dniu 26 lutego 1999 r., dzień złożenia wniosku o zameldowanie, nie istniały formalne przeszkody uniemożliwiające zameldowanie go na pobyt stały, jednakże skoro posiadanie dowodu osobistego przysługuje tylko i wyłącznie obywatelowi polskiemu, a skarżący nie jest obywatelem polskim to należało wydać decyzję o usunięciu z ewidencji ludności zapisu o zameldowaniu. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonych decyzji, wstrzymanie ich wykonania oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, iż brak jest podstaw prawnych do wydania zaskarżonych decyzji, a wskazane przez Organ II instancji podstawy tj. art. 10 ust. 1 i art. 9 ust. 2 w związku z art. 47 ust. 2 i art. 5 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych nie odnoszą się do kwestii rozstrzyganych w decyzjach. Zdaniem skarżącego wskazany przepis art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych ma charakter proceduralny, a nie materialno - prawny, a zmiana podstawy prawnej dokonana przez Organ II instancji rażąco naruszyła art. 107 k.p.a. W ocenie skarżącego Organ II instancji rażąco naruszył przepis art. 113 k.p.a. ponieważ Wójt Gminy nieprawidłowo wskazał sposób, Organ oraz termin do zaskarżenia decyzji. W odpowiedzi na skargę Organ II instancji wniósł o oddalenie skargi oraz podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. W przedmiotowej sprawie bezspornym jest, że czynność materialno-techniczna zameldowania skarżącego dokonana została na podstawie danych zgodnych z rzeczywistością. W dniu zameldowania skarżący posiadał polski dowód osobisty, który potwierdzał jego polskie obywatelstwo oraz tożsamość, i zamieszkiwał pod adresem wskazanym we wniosku o zameldowanie. Organy administracji publicznej błędnie zinterpretowały przepis art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych przyjmując, iż czynność materialno - techniczną zameldowania można uchylić na podstawie okoliczności, które wystąpiły po jej dokonaniu. Zdaniem Sądu przepis art. 47 ust. 2 ustawy służy do weryfikacji nieprawdziwych danych podanych we wniosku o zameldowanie w dniu jego złożenia oraz do rozstrzygania wątpliwości meldunkowych w drodze decyzji administracyjnej. A zatem nie może być podstawą do weryfikacji czynności materialno - technicznej wobec zdarzeń, które nastąpiły po zameldowaniu. Z art. 47 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych wynika, iż organ gminy prowadzący ewidencję ludności jest obowiązany na podstawie zgłoszenia dokonać zameldowania lub wymeldowania przez zarejestrowanie danych dotyczących osoby i miejsca jej pobytu, jat również innych zdarzeń objętych obowiązkiem meldunkowym. Jeżeli zgłoszone dane budzą, wątpliwości, o dokonaniu zameldowania lub wymeldowania rozstrzyga właściwy organ gminy. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego przepis art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych upoważnia organ prowadzący ewidencję ludności nie tylko do rozstrzygania o dokonaniu zameldowania lub wymeldowania w sytuacji, gdy dane zawarte w zgłoszeniu osoby wykonującej obowiązek meldunkowy budzą wątpliwości (art. 47 ust. 1 w zw. z art. 11 ustawy), ale także do prowadzenia postępowania w sprawach o uchylenie czynności materialno-technicznej zameldowania, zatem ustalania, czy w dacie jej dokonania osoba, której obowiązek meldunkowy dotyczy, spełniała warunki określone w ustawie (uchwała SN z dnia 11.02.1993 r., III AZP 28/92, OSNC 1993/7-8/117: oraz uchwała SN z dnia 31.10.1991 r., III AZP 6/91). Takie postępowanie, które zakończone jest stwierdzeniem nieważności czynności materialno-technicznej jest instytucją wyjątkową mającą zastosowanie w sytuacjach oczywistych, tj. wtedy, gdy wątpliwości, o których mowa w art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych ujawniły się już po dokonanej czynności materialno-technicznej związanej z zarejestrowaniem faktu zameldowania lub wymeldowania lecz istniały w dniu zameldowania. W przedmiotowej sprawie w dniu zameldowania skarżący posiadał polski dowód osobisty oraz zamieszkiwał pod adresem wskazanym we wniosku o zameldowanie, a zatem czynność zameldowania w chwili jej dokonywania była prawidłowa. Ponadto Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 10 lipca 2001 r., wstrzymał wykonanie decyzji, o uchyleniu czynności materialno - technicznej polegającej na wydaniu dowodu osobistego skarżącemu, która była podstawą do wydania w dniu 24 lipca 2001 r. zaskarżonej decyzji. Mając powyższe na względzie Sąd uwzględnił skargę na podstawie art. 145 § 1 pkt 1) ppkt a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271, z póź. zm.). Na podstawie art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonych decyzji. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 97 § 2 ustaw7 z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.