II SA/Gd 2885/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędziowie: sędzia NSA Anna Orłowska, Asesor WSA Krzysztof Retyk (spr.), Protokolant Beata Kaczmar, po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 5 lipca 1901 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia choroby zawodowej oddala skargę. Powiatowy Inspektor Sanitarny dla miasta [...] działając na podstawie § 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.) i orzeczenia lekarskiego Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy [...] z dnia 24 stycznia 2001 r. nr [...] oraz orzeczenia lekarskiego Instytutu Medycyny Morskiej i Tropikalnej z dnia 27 lutego 2001 r. [...], obydwa o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej nowotworu jelita grubego i prawej piersi, decyzją z dnia 22 marca 2001 r. nr [...] orzekł o braku podstaw do stwierdzenia u M. M. choroby zawodowej. W uzasadnieniu organ inspekcji sanitarnej powołał się na orzeczenia lekarskie o braku podstaw do rozpoznania u skarżącej choroby zawodowej. Z tych orzeczeń lekarskich wynika, iż rozpoznane u skarżącej nowotwory nie można uznać za zawodowe z uwagi na ich lokalizację oraz zbyt krótki okres utajenia, a ponadto brak dowodów na to, że są wywołane przez zawodowy kontakt z azbestem. Na skutek wniesienia odwołania przez M. M., Wojewódzki Inspektor Sanitarny , po zaciągnięciu opinii lekarskiej z Instytutu Medycyny Pracy z dnia 30 maja 2001 r. nr [...], decyzją z dnia 5 lipca 2001 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego dla miasta. W uzasadnieniu powołał się na opinię lekarską Instytutu Medycyny Pracy z dnia 30 maja 2001 r. nr [...], która podzieliła zdanie wcześniejszych orzeczeń lekarskich wskazując, iż nowotwory zawodowe charakteryzują się długim okresem utajenia (około 15-20 lat) a w przypadku skarżącej chorobę ustalono w 1996 r., a zatem po upływie 9 lat. W opinii lekarskiej wskazano, iż skarżąca przepracowała w pracy z narażeniem na kontakt z azbestem 5 lat a lokalizacja obu nowotworów jest potwierdzeniem tego, że o ich powstaniu zadecydował czynnik pozazawodowy, którym jest czynnik pokarmowy. Opinia lekarska powołuje się również na badania epidemiologiczne, z których wynika iż u osób eksponowanych zawodowo na azbest występuje wzrost ryzyka zachorowania na nowotwory płuca oraz opłucnej a w pojedynczych przypadkach były to nowotwory żołądka. W skardze M. M. stwierdziła, iż należy uznać związek przyczynowy pomiędzy schorzeniami, na które cierpi, a warunkami pracy w wytwórni uszczelek "M". Zdaniem skarżącej przyczyną nowotworu jelita grubego oraz piersi, był azbest z którym miała kontakt w pracy, a którego wartość w latach 1987 oraz 1988 - 91 była przekroczona. Skarżąca polemizuje również z opiniami lekarskimi będącymi podstawą wydania zaskarżonej decyzji albowiem jej zdaniem nie uwzględniają one złych warunków pracy, oparte są zaś na niepełnym wywiadzie środowiskowym oraz braku pomiarów azbestu. W uzasadnieniu skarżąca wskazał na rozbieżności pomiędzy opiniami lekarskimi co do okresu (20 - 30 lat, 15 - 20) utajenia nowotworów zawodowych. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Sanitarny podtrzymał swoje stanowisko oraz wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie W pierwszej kolejności Sąd pragnie zauważyć, iż podstawą stwierdzenia przez organy inspekcji sanitarnej choroby zawodowej jest jej lekarskie rozpoznanie przez właściwe medyczne jednostki orzecznicze, a następnie znalezienie związku przyczynowo skutkowego pomiędzy chorobą a warunkami pracy. Nie oznacza to dowolności w postępowaniu organów inspekcji sanitarnej, ponieważ organy inspekcji sanitarnej, prowadzące postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia choroby zawodowej, powinny stosować zasady z k.p.a., a w szczególności z art. 7 k.p.a. oraz art. 77 § 1 k.p.a. Konsekwencją tego jest to, iż organy inspekcji sanitarnej powinny dążyć do ustalenia prawdy obiektywnej poprzez zebranie oraz rozpatrzenie całego materiału dowodowego. Sąd uznał, iż organy inspekcji sanitarnej podjęły wszystkie możliwe czynności, m.in. poprzez przeprowadzenie dodatkowej opinii lekarskiej, mające na celu w sposób wyczerpujący zebranie materiału dowodowego i ustalenia choroby zawodowej u skarżącej. Zdaniem Sądu, przedstawione orzeczenia lekarskie będące podstawą rozstrzygnięcia są opiniami biegłego w rozumieniu art, 84 § 1 k.p.a. i nie ograniczają się do lakonicznego stwierdzenia braku stwierdzenia choroby zawodowej, ale są szeroko uzasadnione i wyjaśniają wątpliwości w sposób dostępny dla skarżącej, organu prowadzącego postępowanie oraz sądu administracyjnego. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy oraz Instytut Medycyny Morskiej i Tropikalnej , a także Instytut Medycyny Pracy zgodnie orzekły o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Zdaniem Instytut Medycyny Morskiej i Tropikalnej a także Instytutu Medycyny Pracy utajnienie nowotworu jelita grubego oraz piersi trwało za krótko (9 lat) i mają one pochodzenie związane z czynnikiem pokarmowym a nie pracą w warunkach szkodliwych. Należy podkreślić, iż orzeczenie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej jest wiążące dla organów inspekcji sanitarnej, prowadzi więc do odmowy stwierdzenia choroby, a Sąd administracyjny kontroluje jedynie legalność decyzji inspektora sanitarnego. Sad zwraca uwagę, iż zgodnie z uchwałą 7 sędziów Sądu Najwyższego nr II PZP 4/94 z dnia 16 czerwca 1994 r. OSNP 1994/11/170 " 1. Decyzja organu Państwowej Inspekcji Sanitarnej w przedmiocie istnienia lub nieistnienia choroby zawodowej podlega zaskarżeniu do Naczelnego Sądu Administracyjnego. 2. Sąd powszechny rozpoznający sprawę o świadczenia z tytułu choroby zawodowej, nie jest związany decyzją inspektora sanitarnego." Oznacza to, iż Sąd powszechny rozstrzygając roszczenie o rentę, bądź jednorazowe odszkodowanie z tytuły następstw choroby zawodowej jest zobowiązany do wszechstronnego zbadania i rozważenia wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Decyzja inspektora sanitarnego ma charakter deklaratoryjny. Stwierdzenie choroby lub jej braku stanowi tylko jedną z okoliczności spornych, którą Sąd powszechny ocenia samodzielnie, z reguły poprzez dopuszczenie dowodu z opinii biegłych lekarzy sądowych. Dla celów świadczeń z ubezpieczenia społecznego czy też świadczeń odszkodowawczych samo stwierdzenie choroby zawodowej nie jest wystarczające. Istotne jest bowiem ustalenie czy choroba ta stanowi przyczynę inwalidztwa w rozumieniu art. 24 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz. U. Nr 40, poz. 267 ze zm.), lub czy spowodowała ona uszczerbek na zdrowiu pracownika bądź jego śmierć (art. 9 i 12 ustawy z dnia 12 czerwca 1975 r. o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych -jednolity tekst: Dz. U. z 1983 r., Nr 30, poz. 144 ze zm.). Z uwagi na to, iż zaskarżonej decyzji nie można postawić zarzutu naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy ani też naruszeń przepisów postępowania jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) skargę oddalił.