II SA/Gd 29/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wanda Antończyk (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Janina Guść Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Protokolant Sekretarz Sądowy Izabela Adamowicz po rozpoznaniu w dniu 14 kwietnia 2010 r. na rozprawie sprawy ze skargi S. K. i Anieli K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 10 listopada 2009 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia określonych obowiązków w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 9 września 2009r., nr [...]. W decyzji z dnia 9 września 2009 r. nr PINB-7143/99/06/IC Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał inwestorowi S. K. doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu poprzedniego przez przywrócenie stolarki okiennej (nie zmieniając jej kształtu i wielkości poprzedniego otworu okiennego) w ścianie graniczącej z działką nr [...] (podwórko) w miejsce wykonanych drzwi wejściowych do sklepu. Decyzja wydana została na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r., nr 156, poz. 1118 – tekst jednolity ze zm.) i dotyczyła obiektu budowlanego znajdującego się na działce o nr ewidencyjnym [...], położonego w K. przy ul. [...]. Odwołanie od powyższej decyzji złożyli S. i A. K., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji. Wśród wielu zarzutów podniesiono m. in., że organ I instancji prowadził postępowanie w stosunku do podmiotu, który nie jest – na dzień wydania decyzji – właścicielem przedmiotowej nieruchomości. W uzasadnieniu odwołania wskazano, że na mocy umowy, zawartej w formie aktu notarialnego w dniu 31 lipca 2009 r., własność przedmiotowej nieruchomości została przeniesiona na "A" Spółka z o.o. z siedzibą w L. Zatem, właścicielem nieruchomości nie są S. i A. K., lecz Spółka "A". Ponadto, w dniu 9 października 2009 r. "zażalenie" na powyższą decyzję złożył także, w imieniu S. K., ustanowiony przez niego radca prawny, powołując w treści tegoż pisma procesowego, poza wieloma innymi, również zarzut skierowania decyzji do podmiotu, nie będącego stroną postępowania. W decyzji z dnia 10 listopada 2009 r. nr [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W ocenie organu odwoławczego, skierowanie decyzji do inwestora, którym był S. K., jest zgodne z prawem, tj. art. 52 ustawy – Prawo budowlane. W skardze na powyższą decyzję, złożonej przez S. i A. K. za pośrednictwem ustanowionego pełnomocnika, decyzji organu odwoławczego zarzucono: 1. naruszenie przepisów postępowania, przez skierowanie decyzji do osoby nie będącej stroną w sprawie, 2. naruszenie prawa materialnego - § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. poprzez jego błędną wykładnię i nieprawidłowe zastosowanie, 3. naruszenie art. 51 ustawy – Prawo budowlane przez błędną interpretację i nieprawidłowe zastosowanie polegające na przyjęciu, że doprowadzenie do stanu poprzedniego stworzy sytuację zgodną z prawem, 4. naruszenie art. 48 ustawy – Prawo budowlane poprzez jego niezastosowanie, które w niniejszej sprawie powinno polegać na zobowiązaniu do przedłożenia zaświadczenia wójta o zgodności budowy z ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy, projektu budowlanego, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a następnie stwierdzeniu, że przedmiotowa zmiana została wykonana zgodnie z prawem, 5. naruszenie art. 77 k.p.a., które w konsekwencji doprowadziło o błędnego ustalenia stanu faktycznego i miało istotny wpływ na wynik sprawy poprzez pominięcie jako dowodu w sprawie prawomocnej decyzji o warunkach zabudowy z dnia 4 września 2006 r., wydanej przez Wójta Gminy. Mając na uwadze podniesione zarzuty, w skardze sformułowano wniosek o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Do skargi załączono kserokopię aktu notarialnego z dnia 31 lipca 2009 r. Rep. A nr [...], z którego treści wynika, że S. K., w całości wniósł aportem do Spółki z o.o. "A" przedsiębiorstwo pod nazwą [...] Przedsiębiorstwo Produkcyjno Handlowo Usługowe S. K. w L., stanowiące w rozumieniu art. 551 k.c. zorganizowany zespół składników materialnych i niematerialnych przeznaczony do prowadzenia działalności gospodarczej. W skład tego przedsiębiorstwa wchodzi m. in. prawo własności nieruchomości położonej w K. przy ul. [...], stanowiącej działkę nr [...] o obszarze 100 m2. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej uwzględnienie. W uzasadnieniu wskazano, że w toku postępowania została pominięta okoliczność związana z przeniesieniem prawa własności przedmiotowej nieruchomości na Spółkę "A" i w tym zakresie zarzut skargi jest zasadny. Jednak, zgodnie z art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) powoływanej dalej, jako P.p.s.a.) organ może we własnym zakresie uwzględnić skargę wyłącznie w całości, podniesione zaś zarzuty są, zdaniem organu, jedynie częściowo uzasadnione. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga zasługuje na uwzględnienie gdyż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji dotknięta jest jedną z wad, o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a., skutkujących stwierdzeniem nieważności decyzji. Zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie stwierdza nieważność tej decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. W art. 156 k.p.a. uregulowane zostały podstawy obligujące organ administracji do stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej. Ich występowanie powoduje, że z mocy decyzji powstaje albo stosunek prawny ułomny albo w ogóle się on nie nawiązuje. Wady tkwią w samej decyzji i godzą w elementy stosunku prawnego podmiotowe, w jego przedmiot lub też w podstawę prawną, w wyniku czego albo dochodzi do nieprawidłowych skutków prawnych albo do prawnej bezskuteczności decyzji administracyjnej. W niniejszym stanie faktycznym zachodzi taka właśnie sytuacja, co zresztą zostało dostrzeżone przez organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę. Jak bowiem wynika z przedłożonego do akt sądowych aktu notarialnego z dnia 31 lipca 2009 r., Rep. A nr [...], S. K., w całości wniósł aportem do Spółki z o.o. "A" przedsiębiorstwo pod nazwą [...] Przedsiębiorstwo Produkcyjno Handlowo Usługowe S. K. w L., stanowiące w rozumieniu art. 551 k.c. zorganizowany zespół składników materialnych i niematerialnych przeznaczony do prowadzenia działalności gospodarczej. W skład zaś tego przedsiębiorstwa wchodzi m. in. prawo własności nieruchomości położonej w K. przy ul. [...], stanowiącej działkę nr [...] o obszarze 100 m2. Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały już po zawarciu w/w umowy, na mocy której nastąpiła zmiana właściciela przedmiotowej nieruchomości, a dotyczą one robót budowlanych wykonanych właśnie na tejże nieruchomości. Obie decyzje skierowane zostały do S. K., czyli do poprzedniego właściciela nieruchomości. Powyższe wskazuje jednoznacznie, że już w dacie wydawania decyzji przez organ I instancji (9 września 2009 r.) S. K. nie był właścicielem przedmiotowej nieruchomości, bowiem została ona wniesiona aportem do Spółki z o.o. "A" w dniu 31 lipca 2009 r. Stroną postępowania administracyjnego w przedmiocie nałożenia określonych obowiązków w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem powinna zatem być ta spółka, jako właściciel nieruchomości, a nie S. K. Zgodnie zaś z treścią art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie. Wskazać należy, że zgodnie z art. 52 ustawy Prawo budowlane przywołanym w uzasadnieniu przez organ II instancji inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany na swój koszt dokonać czynności nakazanych w decyzji, o której mowa w art. 48, art. 49b, art. 50a oraz art. 51. Zgodnie z tym przepisem decyzje wydawane na podstawie art. 51 Prawa budowlanego, a taka została wydana w rozpoznawanej sprawie winny być kierowane w pierwszej kolejności do inwestora, jednakże powyższa zasada nie ma zastosowania w sytuacji, gdy inwestor w dacie orzekania nie ma już uprawnień do władania obiektem budowlanym, które pozwoliłoby mu wykonać nakazy z decyzji administracyjnej. Kryterium wyboru spośród wymienionych w art. 52 Prawa budowlanego podmiotów jest posiadanie tytułu prawnego umożliwiającego wykonanie decyzji, na co trafnie powołano się w skardze skierowanej do Sądu. Skoro w dacie wydania decyzji przez organ I instancji inwestor nie posiadał już uprawnień do władania ww. obiektem budowlanym, skoro został on wniesiony jako aport do pozostającej poza ramami postępowania Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Zatem, wobec ujawnienia okoliczności wydania decyzji obu instancji wobec podmiotu, który nie miał statusu strony w toczącym się postępowaniu administracyjnym, sąd zobowiązany był, na mocy art. 145 § 1 pkt 2 w zw. z art. 134 P.p.s.a., stwierdzić nieważność decyzji organów obu instancji. Jednocześnie, uwzględnienie powyższego zarzutu, skutkujące stwierdzeniem nieważności decyzji organów obu instancji czyni bezprzedmiotową ocenę pozostałych zarzutów skargi, które organy administracji będą miały szansę ocenić w ponownie przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym.