II SA/Gd 2908/01

WyrokWSA w Gdańsku2004-06-03

Skład orzekający: Sędzia NSA Jacek Hyla, Sędzia NSA Jan Jędrkowiak, Sędzia WSA Janina Guść

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozbawieniu uprawnień kombatanckich, wydana na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach, jest zgodna z prawem, jeśli jedynym tytułem do ich uzyskania było utrwalanie władzy ludowej, a skarżący nie wykazał udziału w walkach z UPA?
Ratio decidendi
Decyzja o pozbawieniu uprawnień kombatanckich jest zgodna z prawem, jeśli jedynym tytułem do ich uzyskania było utrwalanie władzy ludowej, a skarżący nie przedłożył dowodów na udział w walkach z UPA, które mogłyby stanowić podstawę do zachowania tych uprawnień. Uprawnienia kombatanckie są przywilejem przyznawanym tylko osobom spełniającym ściśle określone w ustawie przesłanki.
Stan faktyczny
Skarżący S. K. został pozbawiony uprawnień kombatanckich decyzją Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, ponieważ uzyskał je wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej, a jednostka, w której służył, nie walczyła z UPA w okresie jego służby. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów k.p.a. poprzez niedokładne ustalenie stanu faktycznego i niezapoznanie go z dowodami, twierdząc, że jego jednostka brała udział w walkach z UPA. Sąd administracyjny rozpoznał sprawę na podstawie przepisów PPSA.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Hyla (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Jan Jędrkowiak Sędzia WSA Janina Guść Protokolant Katarzyna Gross po rozpoznaniu w dniu 3 czerwca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi S. K. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 6 sierpnia 2001 r., Nr [...] w przedmiocie uprawnień kombatanckich oddala skargę. Decyzją z dnia 6 sierpnia 2001 r. Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art.127 § 3 oraz art. 129 k.p.a. i art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 z póź. zm.) utrzymał w mocy własną decyzję z dnia 30 października 2000 r. Nr [...] o pozbawieniu S. K. uprawnień kombatanckich. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że S. K. otrzymał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu utrwalenia władzy ludowej w ramach służby wojskowej w Wojsku Polskim. Jak wynika z informacji nadesłanej przez Centralne Archiwum Wojskowe Pułk KBW w K., w którym służył S. K. nie walczył z UPA w okresie pełnienia przez niego służby. W myśl art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które otrzymały je wyłącznie z tytułu działalności w charakterze uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej. Skargę na powyższą decyzję wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego S. K., który domagał się jej uchylenia, zarzucając naruszenie art. 7 k.p.a. poprzez niedokładne ustalenie stanu faktycznego oraz art. 9 i 10 k.p.a. przez niezaznajomienie skarżącego ze zgromadzonymi dowodami i uniemożliwienie mu wypowiedzenia i ustosunkowania się do zebranych dowodów. W uzasadnieniu skargi skarżący podnosił, że 6 Pułk KBW, w którym pełnił służbę wszedł w skład Brygady KBW, która toczyła walki z UPA. Nie jest zatem prawdziwa informacja nadesłana z Centralnego Archiwum Wojskowego dotycząca działalności tej jednostki. Skarżący nie został powiadomiony o treści pisma z CAW, choć wcześniej informował organ administracji o tym, że jest inwalidą nie będzie mógł przybyć do Warszawy, by zapoznać się z aktami. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153 poz. 1270). W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (D. U. 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Art. 25 u. 1 i 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (D. U. 142/97 poz. 950 z późn. zmianami), zwanej dalej ustawą o kombatantach stanowi, że osoby, które uzyskały uprawnienia kombatanckie na podstawie dotychczasowych przepisów, zachowuję te uprawnienia, z tym że pozbawia się uprawnień kombatanckich między innymi osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatancki wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" lub innych tytułów niż wymienione w art. 1 ust. 2, w art. 2 oraz w art. 4. Uprawnienia te zachowują jednak osoby, które uczestniczyły w Wojnie Domowej w Hiszpanii w latach 1936-1939 lub które uprawnienia te uzyskały z tytułów określonych w ustawie oraz żołnierze z poboru, którzy pełnili służbę wojskową w Wojsku Polskim w okresie od 10 maja 1945 r. do 30 czerwca 1947 r. Jak wynika z akt administracyjnych wyłączną podstawą uzyskania przez S. K. uprawnień kombatanckich był udział w walkach zbrojnych o utrwalenie władzy ludowej od 22 lipca 1951 r. do 18 kwietnia 1952 r. i od 14 listopada 1953 r. do 27 stycznia 1953 r. w szeregach Ludowego Wojska Polskiego. Został on powołany do odbycia służby wojskowej w 1951 r., a zatem już po upływie okresu, w którym samo pełnienie służby wojskowej z poboru jest wystarczającą przesłanką zachowania uprawnień kombatanckich. Skarżący nie przedłożył żadnych dowodów potwierdzających jego udział w walkach z oddziałami UPA. Natomiast organ administracji w oparciu o informację z Centralnego Archiwum Wojskowego ustalił, że 6 Pułk KBW nie uczestniczył w walkach z UPA w okresie, w którym skarżący pełnił w nim służbę. Ze znajdującego się w aktach sprawy wykazu wynika, że jednostka ta uczestniczyła w walkach z UPA jedynie w 1947 r. Warto zwrócić uwagę, że skarżący ubiegając się o przyznanie uprawnień kombatanckich nie podnosił w deklaracji członkowskiej ZBoWiD ani w życiorysie w żadnym miejscu faktu walk z UPA, pisząc jedynie kilkakrotnie o walce z "reakcyjnym podziemiem". Skarżącym już w swym pierwszym piśmie kierowanym do organu administracji po uzyskaniu wiadomości o wszczęciu postępowania weryfikacyjnego oświadczył, że nie jest w stanie przedłożyć żadnych dowodów potwierdzających jego udział w walkach z UPA i złożył wniosek o zwrócenie się do Centralnego Archiwum Wojskowego o stosowne informacje. Organ administracji zebrał od kompetentnych podmiotów, a mianowicie Wojewódzkiej Komendy Uzupełnień we Włocławku i Centralnego Archiwum Wojskowego informacje zarówno na temat przebiegu służby skarżącego jak i na temat działalności wojskowej, w której służył. Skarżący w toku całego postępowania weryfikacyjnego, jak i w skardze nie przedłożył żadnego dowodu potwierdzającego jego tezę o swym udziale w walkach z UPA, choć stanowisko organu administracji oparte na wcześniejszej informacji CAW było mu znane już wtedy, gdy składał wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Stanowisko to było bowiem wyrażone już w pierwszej decyzji Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. Uprawnienia kombatanckie są przywilejem należnym jedynie osobom, które wykonywały działalność lub podlegały represjom ściśle określonym przepisami ustawy o kombatantach. Nie korzystają z nich wszyscy ci, którzy przesłanek określonych w ustawie nie spełniają. W tym stanie sprawy, stwierdzając, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153 poz. 1270) jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło