II SA/Gd 2920/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Orłowska Sędziowie: Sędzia NSA Marek Gorski (spr.) Sędzia WSA Felicja Kajut Protokolant: Beata Kaczmar po rozpoznaniu w dniu 12 października 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi K. G. na postanowienie Wojewody z dnia 11 października 2002 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia do wykonania rozbiórki oddala skargę. Prezydent Miasta w dniu 20 lutego 2001 r. wezwał K. G. do rozbiórki dwóch kiosków ze sprzedażą ryb i warzyw znajdujących się przy ul. [...] w G. Wezwanie nastąpiło w związku z upłynięciem terminu czasowej lokalizacji przedmiotowych obiektów. Ponieważ strona nie zastosowała się do wezwania, organ skierował do niej upomnienie zawierające pouczenie, iż w razie nie dokonania rozbiórki mogą zostać zastosowane środki określone w art. 116 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. Nr 36, poz. 161 ze zm.). Następnie w dniu 7 maja 2001 r. został wystawiony w sprawie tytuł wykonawczy nr [...]. W dniu 27 maja 2002 r. Prezydent Miasta wydał postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia na stronę, które z uwagi na błędne wyliczenie wysokości grzywny zostało uchylone przez organu II instancji. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji wydał postanowienie z dnia 28 sierpnia 2002 r. o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia K. G. do wykonania rozbiórki wskazanych kiosków. Organ jednocześnie określił nową wysokość grzywny. Strona wniosła zażalenie na to postanowienie. Wojewoda postanowieniem z dnia 11 października 2002 r. na podstawie art. 80 ust. 1 pkt 2 i art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.), art. 119, art. 120 § 1, art. 121 § 4 i 5, art. 122 § 1 i § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 ze zm.) oraz 144 k.p.a. utrzymał w mocy orzeczenie organu niższej instancji. W uzasadnieniu postanowienia Wojewoda stwierdził, że w uprzednio toczącym się postępowaniu odwoławczym dotyczącym niniejszej sprawy wskazał, iż w postępowaniu przed organem I instancji zachowana została procedura przewidziana ustawą z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i to stanowisko pozostaje aktualne. Wobec nie dopełnienia obowiązku rozbiórki kiosków skierowane zostały do K. G.: wezwanie do rozbiórki, upomnienie, tytuł wykonawczy, a następnie wydano postanowienie z dnia 28 sierpnia 2002 r. Postanowienie organu I instancji zawiera prawidłową podstawę prawną i pouczenie o możliwości złożenia zażalenia. Prawidłowe są także wyliczenia organu oparte na podstawie art. 121 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Natomiast kwestie podnoszone w odwołaniu wyjaśnione były w uprzednio wydanych rozstrzygnięciach Wojewody. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku K. G. domagał się uchylenia decyzji organów I i II instancji wskazując, że naruszają prawo. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, iż w dniu 5 stycznia 2001 r. skierował do Wydziału Urbanistyki i Architektury Urzędu Miejskiego wniosek o wydanie pozwolenia na użytkowanie spornych obiektów dołączając projekty budowlane z inwentaryzacją terenu. Dokumenty te został następnie przesłane do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z wnioskiem o wydanie pozwolenia na użytkowanie obiektów. Sprawa do chwili złożenia skargi nie została rozpatrzona. Tymczasem Wydział Urbanistyki i Architektury Urzędu Miejskiego w dniu 20 lutego 2002 r. przesłał wezwanie do rozbiórki przedmiotowych kiosków zlokalizowanych przy ul. [...] – od strony ul. [...], dla których upłynął termin czasowej lokalizacji a następnie tytuł wykonawczy i postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. Zdaniem skarżącego, całe postępowanie związane z nałożeniem grzywny w celu przymuszenia, bez merytorycznego rozpatrzenia wniosku z dnia 5 stycznia 2001 r., jest jaskrawym naruszeniem prawa. Konieczność zapłaty grzywny spowoduje, że jego rodzinie zabraknie środków do życia. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Ponadto organ zaznaczył, że termin czasowej lokalizacji obiektu upłynął w dniu 15 stycznia 2001 r. Na ocenę legalności prowadzonego postępowania egzekucyjnego nie ma wpływu zarzut, iż skarżący wystąpił z pismem o wydanie pozwolenia na użytkowanie wymienionych obiektów. Z dniem 15 stycznia 2005 r. wygasło z mocy prawa uprawnienie skarżącego do użytkowania kiosków. Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna ponieważ zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Sądy administracyjne zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na wstępie zauważyć należy, iż przedmiotem postępowania jest jedynie kwestia nałożenia grzywny w celu przymuszenia, wszelkie zarzuty dotyczące nakazu rozbiórki w niniejszym postępowaniu nie mogą być rozpatrywane. W sprawie nie są kwestionowane istotne okoliczności. Zgodnie z aktami sprawy, w dniu 15 stycznia 2001 r. wygasło czasowe pozwolenie na użytkowanie spornych kiosków. Do tej pory nie zostało wydane nowe pozwolenie na ich użytkowanie. Zgodnie z prawem wygaśnięcie pozwolenia na użytkowanie obiektu było przyczyną wezwania skarżącego do dokonania rozbiórki obiektu i dalszych czynność podjętych w celu realizacji tego obowiązku. Generalnie celem postępowania egzekucyjnego jest przymusowe wykonanie przez zobowiązanych obowiązków o charakterze pieniężnym lub niepieniężnym o których mówi ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji lub inne przepisy szczególne. W ramach tego postępowania organy dysponują przewidzianymi środkami egzekucyjnymi. W momencie orzekania były one określone w art. 116 a obecnie w art. 1a pkt 12 lit b w/w ustawy. Jednym z tych środków uregulowanym w art. 119 – 126 w/w ustawy jest nałożenie grzywny w celu przymuszenia. W ocenie Sądu organy administracyjne prawidłowo interpretowały i zastosowały wskazane przepisy. Należy zwrócić uwagę, że grzywna w celu przymuszenia nie jest karą i może być nakładana kilkakrotnie na osoby fizyczne, osoby prawne lub na jednostki organizacyjne nie posiadające osobowości prawnej. Jak sama nazwa wskazuje jej stosowanie ma za zadanie zmuszenie adresata do wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym, gdy z uwagi na charakter obowiązku nie może go spełnić inna osoba. Nie ulega wątpliwości, że skarżący nie wykonał obowiązku rozbiórki spornych kiosków mimo wezwania, upomnienia i wystawienia tytułu wykonawczego. Sąd nie może uznać tutaj zarzutu skarżącego, iż wystąpił on o pozwolenie na użytkowanie obiektów w 2001 r. Postępowanie egzekucyjne jest prowadzone samodzielnie i nie jest uwarunkowane wnioskiem strony o użytkowanie obiektów. Podobnie wniosek o użytkowanie obiektu nie jest podstawą do zawieszenia lub umorzenia postępowania egzekucyjnego (por. art. 56 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). Zgodnie z art. 121 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w przypadku obowiązku przymusowej rozbiórki budynku lub jego części, wysokość grzywny stanowi iloczyn powierzchni zabudowy budynku lub jego części, objętego nakazem i 1/5 ceny 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, ogłoszonej przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów do obliczania premii gwarancyjnej dla posiadaczy oszczędnościowych książeczek mieszkaniowych. Postanowienie organu I instancji o nałożeniu grzywny zawiera prawidłowe wyliczenie wysokości grzywny dokonane w oparciu o cytowany przepis. Zdaniem Sądu nie można uchylić decyzji o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia jedynie na podstawie twierdzeń skarżącego, iż jej wykonanie spowoduje brak środków do życia dla jego rodziny. Należy podkreślić, ze decyzja została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa w sytuacji, gdy skarżący uchylał się od wykonania obowiązku rozbiórki obiektów. Od czasu wezwania do rozbiórki, do wydania postanowienia o nałożeniu grzywny przez organ II instancji minęło ponad półtora roku. W tym czasie zobowiązany był wzywany kilkakrotnie do dokonania rozbiórki i był pouczany o konsekwencjach związanych z nie zastosowaniem się do obowiązku. W przypadku rozbiórki obiektów, skarżący nie musiałby ponosić dodatkowych kosztów związanych z grzywną. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.