II SA/Gd 293/07

PostanowienieWSA w Gdańsku2008-04-29

Skład orzekający: Agnieszka Dusza-Kasprzyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny może odmówić przyznania prawa pomocy, jeśli wnioskodawca nie przedłożył wymaganych dokumentów źródłowych potwierdzających jego trudną sytuację materialną?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny odmawia przyznania prawa pomocy, jeśli wnioskodawca, pomimo wezwania, nie przedłożył wymaganych dokumentów źródłowych, które pozwoliłyby na zweryfikowanie jego twierdzeń o trudnej sytuacji materialnej i możliwości płatniczych. Ciężar dowodu w zakresie uzasadnienia wniosku spoczywa na wnioskodawcy, a sąd nie jest zobowiązany do prowadzenia dochodzeń w celu ustalenia jego stanu majątkowego.
Stan faktyczny
A.J. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, wskazując na swoją trudną sytuację materialną. Sąd, mając wątpliwości co do jego możliwości płatniczych, zobowiązał wnioskodawcę do przedłożenia szeregu dokumentów źródłowych. Wnioskodawca częściowo spełnił wezwanie, jednak nie przedłożył wszystkich wymaganych dokumentów, powołując się na różne przyczyny. W konsekwencji sąd odmówił przyznania prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Referendarz sądowy Agnieszka Dusza-Kasprzyk po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2008r.na posiedzeniu niejawnym wniosku A. J. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 31 stycznia 2007r., nr [...] w przedmiocie sprzeciwu w sprawie zakończenia budowy obiektu budowlanego postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy Wnioskiem z dnia 18 marca 2008r. A.J. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie fachowego pełnomocnika. We uzasadnieniu wniosku wskazał, iż jest osobą bezrobotną, samotną, bez środków do życia, zadłużoną, bliską śmierci samobójczej. Utrzymuje się z pomocy matki i rodziny mieszkającej w Niemczech. We wniosku skarżący wskazał, iż posiada na zasadzie współwłasności dom w Rozewiu, nowo wybudowany, ale nie posiadający pozwolenia na użytkowanie. Zasobów pieniężnych oraz przedmiotów wartościowych o wartości powyżej 3000 euro skarżący nie posiada. W związku z powziętymi wątpliwościami co do możliwości płatniczych wnioskodawcy Sąd, pismem z dnia 27 marca 2008 r. (doręczonym w dniu 3 kwietnia 2008 r.), zobowiązał go do przedłożenia następujących dokumentów źródłowych: oświadczenia, z kim wnioskodawca zamieszkuje pod adresem Drzymały 12 w G. oraz czy posiada tytuł prawny do tej nieruchomości; oświadczenia w przedmiocie wysokości dochodów matki wnioskodawcy, na której utrzymaniu według oświadczenia pozostaje; oświadczenia w jakiej wysokości i formie wnioskodawca otrzymuje pomoc od matki (względnie od innych członków rodziny); wyciągów ze wszystkich posiadanych przez matkę wnioskodawcy osobistych rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych z ostatnich trzech miesięcy; oświadczenia czy skarżący korzysta w jakimkolwiek zakresie z pomocy społecznej, jeśli tak – to do przedłożenia stosownych decyzji w tym zakresie; oświadczenia w przedmiocie zarejestrowanych na wnioskodawcę lub jego matkę pojazdów mechanicznych w terminie 14 dni od daty doręczenia wezwania. Skarżący na powyższe wezwanie wskazał, iż w domu na ul. Drzymały zamieszkuje sam, jest jego współwłaścicielem w ¼, ¼ posiada jego była żona i ½ brat. Dom posiada nakaz rozbiórki. Matka skarżącego ma 80 lat, posiada rentę w wysokości 800 zł. Z jej pomocy skarżący korzysta w formie posiłków i opierania. W chwili obecnej przebywa u brata skarżącego w Niemczech, nie jest możliwe przedstawienie odcinka jej renty. Pomoc od brata i rodziny otrzymuje w formie ubrań i rzeczy codziennego użytku. Oświadczył, iż nie posiada wiedzy o kontach bankowych i lokatach swojej matki, korzysta ona z pomocy MOPS. Skarżący oświadczył, iż nie korzysta z pomocy MOPS gdyż jest mu wstyd. Matka jest właścicielem Fiata 126P, rok produkcji 1980 o zerowej wartości. Skarżący posiada samochód Renault Kangoo rok prod. 2000, który został wzięty na raty i nie został jeszcze spłacony. Pojazd ten stoi od dłuższego czasu u dilera po katastrofie drogowej i nie wiadomo kiedy będzie naprawiony. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Ponieważ wskazane przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, to rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. W niniejszej sprawie Sąd uznał zawarte we wniosku oświadczenie skarżącego za niewystarczające dla dokonania oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych i zobowiązał go do przedłożenia dokumentów źródłowych (w tym oświadczeń), które nie tylko pozwoliłyby na weryfikację zawartych w nim danych, ale także potwierdzałyby podnoszoną przez stronę we wniosku trudną sytuację finansową, w jakiej się znajduje. Pomimo zobowiązania skarżącego przez Sąd do przedłożenia dokumentacji źródłowej uchylił się od jego spełnienia. Należy wyjaśnić skarżącemu, iż złożenie jedynie wyjaśnień i oświadczeń bez poparcia ich stosownymi dokumentami jest niewystarczające. Sąd nie może oprzeć swego rozstrzygnięcia na samych oświadczeniach. Skarżący winien wykazać maksimum staranności w swojej sprawie i przedłożyć dokumenty, które świadczyłyby o prawdziwości jego twierdzeń. Na obecną chwilę Sąd nie dysponuje materiałem, który przemawiałby za przyznaniem skarżącemu pomocy. Sam zainteresowany uniemożliwili Sądowi pełną ocenę jego możliwości płatniczych. Sąd zaś nie jest zobowiązany do prowadzenia dochodzeń w sytuacji, gdy dokładne dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych wnioskodawcy nie są znane, gdyż wnioskodawca uchyla się od złożenia stosownych dokumentów, oświadczeń w tym przedmiocie. Jak już bowiem wskazano sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Z tych względów Sąd, na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło