II SA/Gd 294/10
PostanowienieWSA w Gdańsku2010-07-02
Skład orzekający: Referendarz sądowy Agnieszka Dusza-Kasprzyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Stowarzyszenie, które nie wykazało swojej trudnej sytuacji finansowej poprzez przedłożenie wymaganych dokumentów, może zostać zwolnione od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Stowarzyszenie nie zostało zwolnione od kosztów sądowych, ponieważ nie wykazało swojej trudnej sytuacji finansowej poprzez przedłożenie wymaganych dokumentów, co uniemożliwiło referendarzowi ustalenie okoliczności przemawiających za przyznaniem prawa pomocy. Dodatkowo, wpłacenie wpisu od skargi przez prezesa Zarządu Stowarzyszenia sugeruje możliwość uzyskania wsparcia finansowego od członków.Stan faktyczny
Stowarzyszenie A wniosło skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego o niedopuszczalności odwołania od zezwolenia na usunięcie drzew. Stowarzyszenie złożyło wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, argumentując swoją trudną sytuacją finansową. Referendarz sądowy wezwał do przedłożenia dodatkowych dokumentów finansowych, jednak wezwanie nie zostało wykonane. W trakcie postępowania wpłacono wpis od skargi.Rozstrzygnięcie
Odmówiono Stowarzyszeniu przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Agnieszka Dusza-Kasprzyk po rozpoznaniu w dniu 2 lipca 2010r.na posiedzeniu niejawnym wniosku Stowarzyszenia A o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 17 marca 2010r., nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności odwołania w sprawie zezwolenia na usunięcie drzew postanawia odmówić Stowarzyszeniu przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Stowarzyszenie wniosło skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego stwierdzające niedopuszczalność odwołania od decyzji Wójta Gminy udzielającej zezwolenia Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w G., Rejon w C. na usunięcie wymienionych w tej decyzji drzew, rosnących w pasie drogowym drogi krajowej nr 22, na terenie gminy Z.
Skarżące Stowarzyszenie złożyło wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych wskazując, iż nie prowadzi działalności gospodarczej, a jego działalność opiera się na całkowicie społecznej pracy członków. Ze względu na statutowe cele Stowarzyszenie nie pobiera żadnych składek członkowskich. Stowarzyszenie nie posiada majątku ani dochodów.
Pismem z dnia 1 czerwca 2010r. referendarz sądowy wezwał Stowarzyszenie do przedłożenia dodatkowych informacji i dokumentów celem ustalenia faktycznej sytuacji finansowej wnioskodawcy.
Wezwanie nie zostało wykonane.
Rozpatrując przedmiotowy wniosek ustalono, co następuje:
Na wstępie wskazać należy, że celem instytucji prawa pomocy jest zagwarantowanie dostępu do sądu osobom (zarówno fizycznym, jak i prawnym oraz innym jednostkom organizacyjnym), których wyjątkowo trudna sytuacja materialna nie pozwala na poniesienie kosztów postępowania. Zgodnie z treścią art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm., dalej powoływana w skrócie jako p.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie prawnej, a także jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej w zakresie całkowitym następuje - gdy wykaże ona, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Na wnioskodawcy spoczywa, zatem ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z tego prawa (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592).
Instytucja prawa pomocy jest jednak wyjątkiem od ogólnej zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie, z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba, że przepis szczególny stanowi inaczej. Ciężar wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, o których mowa w art. 246 § 1 p.p.s.a. spoczywa na stronie składającej wniosek o jego przyznanie. Oznacza to, że powinna ona poczynić wszelkie kroki mające na celu uprawdopodobnienie tych okoliczności.
W niniejszej sprawie wnioskodawca uniemożliwił referendarzowi ustalenie okoliczności przemawiających za przyznaniem prawa pomocy, gdyż nie nadesłał żądanych dokumentów.
Nie bez znaczenia dla oceny złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy w części ma również okoliczność, iż w sprawie w dniu 9 czerwca 2010 r. (k. 48 akt) został uiszczony wpis od skargi – przez prezesa Zarządu Stowarzyszenia, ale w imieniu i na rzecz skarżącego Stowarzyszenia. Tym samym przyjąć należy, iż skarżące Stowarzyszenie może liczyć na wsparcie finansowe swoich członków w realizacji jego statutowych zadań, w tym ponoszenia kosztów postępowań sądowych.
Mając na uwadze powyższe okoliczności, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło