II SA/Gd 294/14
PostanowienieWSA w Gdańsku2015-04-13
Skład orzekający: Agnieszka Dusza-Kasprzyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni, która nie przedłożyła wszystkich wymaganych dokumentów potwierdzających jej stan majątkowy i wysokość wydatków, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (ustanowienie pełnomocnika)?Ratio decidendi
Wnioskodawczyni nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, ponieważ nie przedłożyła wszystkich wymaganych dokumentów potwierdzających wysokość jej wydatków, w szczególności kosztów leczenia i utrzymania. Brak pełnego udokumentowania sytuacji finansowej uniemożliwia ocenę spełnienia przesłanek z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., co skutkuje odmową przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni K. C. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie pełnomocnika, w sprawie dotyczącej nałożenia na nią grzywny w celu przymuszenia do rozbiórki obiektu budowlanego. Wnioskodawczyni jest emerytką, choruje na Alzheimera, prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe i ponosi wysokie koszty leczenia. Sąd wezwał ją do przedłożenia dodatkowych dokumentów i oświadczeń w celu oceny jej sytuacji majątkowej. Wnioskodawczyni nie zastosowała się w pełni do wezwania, nie przedkładając wszystkich wymaganych dokumentów.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania wnioskodawczyni prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Agnieszka Dusza-Kasprzyk po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. C. o przyznanie prawa pomocy w sprawie z jej skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 17 lutego 2014 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu wymuszenia do rozbiórki obiektu budowlanego postanawia: odmówić przyznania wnioskodawczyni prawa pomocy.
K. C. zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie rady prawnego lub adwokata. Ze złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawczyni wynika, że prowadzi ona samodzielne gospodarstwo domowe, zajmuje pokój o pow. 35 m2 w domu nie będącym jej własnością. Oświadczyła, że jest emerytką i od roku choruje na Alzheimera (ma 85 lat). Koszty leczenia i lekarstw są bardzo wysokie. Jedyną nieruchomość jaką posiada wnioskodawczyni to działka w K., co do której toczy się postępowanie w sprawie legalności zabudowy.
Rozpatrując przedmiotowy wniosek zważono, co następuje:
Stosownie do art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1) a w zakresie częściowym - gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2 cyt. wyżej przepisu).
W związku z powziętymi wątpliwościami co do możliwości płatniczych wnioskodawczyni pismem z dnia 9 marca 2015 r., zobowiązano ją do przedłożenia szeregu dokumentów źródłowych i złożenia oświadczeń w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania.
Na mocy art. 255 P.p.s.a. w sytuacji gdy oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Czynności określone w tym przepisie podejmowane są po to, aby umożliwić stronie należyte uzasadnienie i udokumentowanie wniosku o przyznanie prawa pomocy. W konsekwencji podmiot wezwany do uzupełnienia oświadczenia winien z należytą starannością wypełnić treść sądowego wezwania, gdyż jak już wyżej wskazano, to w interesie strony leży przedstawienie informacji służących uzyskaniu prawa pomocy.
Skarżąca jednak nie zastosowała się do wystosowanego wezwania w pełni bowiem nie nadesłała wyciągów z posiadanych rachunków bankowych, ani nie złożyła oświadczenia, że takich nie posiada. Na wezwanie na udokumentowanie wysokości kosztów utrzymania złożyła oświadczenie, że odpłatność za zajmowany pokój wynosi 300 zł miesięcznie. Przedstawiła decyzje ZUS o wysokości emerytury 1536,63 zł netto miesięcznie i przekazy pocztowe z ostatnich trzech miesięcy. Przedstawiła także roczne obliczenie podatku przez organ rentowy. Przedstawiła paragon za wykonanie badania TK na kwotę 288 zł, fakturę na przegląd i czyszczenie aparatu słuchowego na kwotę 55 zł, niezrealizowaną receptę na leki z 17 grudnia 2014 r., paragony z apteki na kwotę 589 zł i 116,15 zł, za które płatności dokonaną kartą płatniczą.
Sytuacja finansowa strony wnioskującej pozostała niewyjaśniona, gdyż żadne wydatki nie zostały potwierdzone dokumentami. Nie jest znana wysokość miesięcznych koniecznych wydatków, w wystosowanym wezwaniu wyraźnie wskazano, że koszty zakupu leków i leczenia winny zostać potwierdzone imiennymi rachunkami. Podobnie koszty utrzymania. Skoro zatem strona uchyliła się od przedstawienia wskazanej w wezwaniu sądowym dokumentacji to powinna liczyć się z tym, że referendarz nie będzie miał wystarczających podstaw do przyznania jej prawa pomocy.
Natomiast na podstawie przedłożonego formularza i przedstawionych paragonów na zakup leków i oświadczenia o wysokości opłat mieszkaniowych nie można uznać, że wnioskodawczyni spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skoro strona cierpi na chorobę Alzheimera, jak oświadczyła, to oznacza, że sama nie sporządza pism kierowanych do Sądu, a także w codziennej egzystencji wymaga opieki i ktoś te opiekę świadczy, a to oznacza, że wnioskodawczyni ani sama nie mieszka, ani sama nie prowadzi gospodarstwa domowego. A to czyni wątpliwym oświadczenie o samotnym zamieszkiwaniu i samofinansowaniu się.
Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło