II SA/Gd 294/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Jaroszewska po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. C. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi K. C. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 17 lutego 2014 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia do rozbiórki obiektu budowlanego postanawia przyznać K. C. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego. K. C. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego lub adwokata (zob. wniosek na druku PPF k. 76). Ze złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawczyni wynika, utrzymuje się z emerytury po mężu w wysokości 1505,07 zł, ponosi koszty samodzielnego mieszkania w lokalu niestanowiącym jej własności, jedynym majątkiem jest nieruchomość w K., co do której toczą się postępowania dotyczące legalności jej zabudowy, nadto od ponad roku choruje na Alzheimera. Koszty leczenia powodują, że nie stać jej na opłacenie usługi prawnej. Na wezwanie referendarza sądowego wnioskodawczyni dołączyła dokumenty dotyczące wysokości świadczenia emerytalnego, wysokości podatku PIT za rok 2014, przekazy pocztowe dotyczące pobieranej renty, a także wyniki badania specjalistycznego i rachunki dotyczące zakupu leków. Oświadczyła, że koszty utrzymania w związku z zamieszkiwaniem wynoszą 300 zł miesięcznie. Postanowieniem Referendarza Sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gdańsku z dnia 13 kwietnia 2015 r. odmówiono skarżącej przyznania prawa pomocy. W sprzeciwie od postanowienia skarżąca twierdzi, że jej oświadczenie co do braku majątku i zasobów wartościowych powinno być dla sądu jednoznaczne i nie budzić wątpliwości. Również stan zdrowia wywołany chorobą Alzheimera nie powinien wywoływać pobieżnych ocen co do wniosków, że sama nie sporządza pism kierowanych do sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 259 i 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) od postanowień, wydanych przez referendarza sądowego przysługuje sprzeciw do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego. W wypadku wniesienia sprzeciwu postanowienie, przeciwko któremu został wniesiony traci moc, a sprawa podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z treścią art. 243 § 1 i art. 245 ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania, w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. Według art. 246 § 1 przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1); w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Prawo pomocy jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony postępowania, wobec czego przesłanki jej zastosowania winny być interpretowane w sposób ścisły. Ponieważ udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa, powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. W rozpoznawanej sprawie wnioskodawczyni K. C. wystarczająco wykazała zaistnienie przesłanki wskazującej na uwzględnienie jej wniosku. Sąd wziął pod uwagę okoliczności wskazane we wniosku i dane zawarte w oświadczeniu wnioskodawcy, w szczególności brak innych dochodów niż otrzymywane świadczenie, braku innego majątku niż działka w K., a także stan zdrowia uzasadniający przyznanie pomocy prawnej z urzędu. W takim też zakresie, uwzględniając złożony wniosek, należało przyznać prawo pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji postanowienia.