II SA/Gd 295/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Referendarz sądowy WSA Diana Trzcińska po rozpoznaniu w dniu 5 sierpnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 18 lutego 2008 r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia przyznać A. D. prawo pomocy przez ustanowienie adwokata. A. D. zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata. Ze złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawczyni wynika, że prowadzi ona jednoosobowe gospodarstwo domowe, jest rozwódką, syn wyjechał za granicę. Wnioskodawczyni nie posiada żadnych dochodów, jest zadłużona, korzysta z pomocy społecznej. Jak oświadczyła skarżąca, nie posiada ona żadnego majątku (z domu przy ulicy [...] w G. zarządzono jej eksmisję), przedmiotów wartościowych, ani oszczędności. Wnioskodawczyni podsumowała, że żyje w skrajnej biedzie, została pozbawiona prawa do spadku, eksmitowana z domu, nie może nigdzie znaleźć pracy. Zgodnie z treścią art. 239 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), strona skarżąca działanie lub bezczynność w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Oznacza to zatem, że skarżąca z mocy samej ustawy zwolniona jest od konieczności ponoszenia kosztów sądowych w niniejszej sprawie, gdyż należy ona do kategorii spraw z zakresu pomocy społecznej. W tej sytuacji Sąd, zgodnie z intencją wnioskodawczyni, rozważył jej wniosek o przyznanie prawa pomocy jedynie w zakresie ustanowienia adwokata, tj. w zakresie częściowym. Stosownie zatem do treści art. 245 § 3 cytowanej wyżej ustawy prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie zaś prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy). Zgodnie z art. 246 § 3 ustawy – ustanowienie dla strony adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego wymaga dodatkowego złożenia przez wnioskodawcę osobistego oświadczenia o niezatrudnianianiu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z tymże pełnomocnikiem. Wskazane przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którą strona obowiązana jest pokrywać koszty wywołane swoim uczestnictwem w sprawie. Rzeczą wnioskodawcy jest zatem wykazanie, że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych wyżej przepisach. Biorąc pod uwagę zawarte we wniosku dane, odzwierciedlające aktualną sytuację majątkową skarżącej: fakt braku jakiegokolwiek majątku, oszczędności i zarobków, Sąd uznał, że nie jest ona w stanie ponieść kosztów postępowania związanych z ustanowieniem pełnomocnika profesjonalnego z wyboru bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Tym samym, spełnia ona ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Z tych względów Sąd, na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.