II SA/Gd 295/11
PostanowienieWSA w Gdańsku2011-03-25
Skład orzekający: Diana Trzcińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna posiadająca dom, nieruchomość gruntową, domek letniskowy oraz miesięczne dochody w wysokości od 7 200 zł do 12 000 zł spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Osoba fizyczna, która posiada znaczący majątek (dom, nieruchomość gruntową, domek letniskowy) oraz osiąga wysokie dochody (między 7 200 zł a 12 000 zł miesięcznie), nie spełnia przesłanek do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych. Instytucja prawa pomocy jest przeznaczona dla osób ubogich, których sytuacja materialna uniemożliwia dostęp do sądu, a nie dla osób o dobrej kondycji finansowej.Stan faktyczny
Wnioskodawca J. P. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze swojej skargi na postanowienie o zawieszeniu postępowania. Wnioskodawca wraz z żoną osiągają miesięczne dochody od 7 200 zł do 12 000 zł. Posiada dom o powierzchni 220 m2, nieruchomość rolną o powierzchni 0,1 ha, domek letniskowy oraz samochód osobowy. Wnioskodawca nie wykazał, że jego sytuacja materialna uzasadnia przyznanie prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić J. P. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Diana Trzcińska po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. P. o przyznanie prawa pomocy w sprawie z jego skargi oraz D. P. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 9 lutego 2011 r., Nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie wybudowania obiektu budowlanego postanawia odmówić J. P. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych.
J. P. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Zgodnie ze złożonym oświadczeniem wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wraz z zoną. Źródłem utrzymania małżonków są ich dochody: z tytułu umowy o pracę żony wnioskodawcy w wysokości 6 200 zł miesięcznie (zgodnie z oświadczeniem) oraz z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej wnioskodawcy w wysokości od 1 000 do 6 000 zł miesięcznie. Wnioskodawca oświadczył, że posiada majątek w postaci domu o powierzchni 220 m2, nieruchomości rolnej o powierzchni 0,1 ha oraz domku letniskowego. Skarżący oświadczył, że nie posiada żadnych oszczędności, jest zaś właścicielem samochodu osobowego marki [...] (wartości auta oraz rocznika nie podano).
Stosownie do treści art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3 art. 245 tejże ustawy). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy).
Wskazane przepisy stanowią wyjątek od zasady, wynikającej z treści art. 199 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którą na stronie ciąży obowiązek pokrycia kosztów postępowania wywołanych jej udziałem w sprawie. Zatem, rzeczą wnioskodawcy, jako zainteresowanego, jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach.
W niniejszej sprawie uznać należy, że skarżący nie wykazał, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Przedstawione przez niego okoliczności dotyczące dochodów w jego gospodarstwie domowym, a także posiadanego majątku wskazują, że miesięczny dochód rodziny wnioskodawcy kształtuje się na poziomie pomiędzy 7 200 zł a 12 000 zł. Wnioskodawca nie ma nikogo na utrzymaniu. Poza tym, posiada on majątek w postaci domu, domku letniskowego oraz nieruchomości gruntowej. Zarówno zatem osiągane dochody, jak i posiadany majątek nie uzasadniają twierdzenia o niemożności poniesienia przez skarżącego kosztów sądowych w niniejszej sprawie. W ocenie referendarza, sytuacja majątkowa wnioskodawcy jest dobra i jest on w stanie, choćby z bieżących dochodów, ponieść koszty sądowe w niniejszej sprawie.
Przypomnieć w tym miejscu należy, o czym mowa już była powyżej, iż instytucja prawa pomocy, stanowiąc rodzaj ulgi w obowiązku uiszczenia daniny publicznej z tytułu prowadzenia postępowania przed sądem, ustanowiona została z myślą o osobach ubogich, których trudna sytuacja materialna uniemożliwia dostęp do sądu. Skarżący – posiadając majątek w postaci domu, nieruchomości gruntowej i domku letniskowego oraz dysponując stałymi dochodami, których wysokość nie jest niska, do grona osób ubogich nie należy. Wskazać przy tym należy, iż udzielenie prawa pomocy oznacza przerzucenie kosztów postępowania sądowego ze skarżących na innych obywateli – z ich danin pochodzą bowiem dochody budżetu państwa, z których pokrywanie są wydatki budżetowe. Dlatego też, może mieć miejsce w przypadku osób, których stan majątkowy i dochody są niskie, lecz taka sytuacja nie ma miejsca odniesieniu do skarżącego (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 grudnia 2004 r., sygn. akt FZ 507/04, nie publikowane).
Z tych względów, na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono, jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło