II SA/Gd 295/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Diana Trzcińska po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. P. o przyznanie prawa pomocy w sprawie z jej skargi oraz J. P. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 9 lutego 2011 r., Nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie wybudowania obiektu budowlanego postanawia odmówić D. P. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych. D. P. zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Zgodnie ze złożonym oświadczeniem wnioskodawczyni prowadzi gospodarstwo domowe wraz z mężem. Źródłem utrzymania małżonków są ich dochody: z tytułu umowy o pracę wnioskodawczyni w wysokości 6 200 zł miesięcznie (zgodnie z oświadczeniem) oraz z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej jej męża w wysokości od 1 000 do 6 000 zł miesięcznie. Wnioskodawczyni oświadczyła, że posiada majątek w postaci domu o powierzchni 220 m2, nieruchomości rolnej o powierzchni 0,1 ha oraz domku letniskowego. Podała też, że posiada akcje [...] w kwocie 43 000 zł, jej mąż zaś posiada samochód osobowy marki [...] (wartości auta oraz rocznika nie podano). Stosownie do treści art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3 art. 245 tejże ustawy). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy). Wskazane przepisy stanowią wyjątek od zasady, wynikającej z treści art. 199 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którą na stronie ciąży obowiązek pokrycia kosztów postępowania wywołanych jej udziałem w sprawie. Zatem, rzeczą wnioskodawcy, jako zainteresowanego, jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. W niniejszej sprawie uznać należy, że skarżąca nie wykazała, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Przedstawione przez nią okoliczności dotyczące dochodów w jej gospodarstwie domowym, a także posiadanego majątku wskazują, że miesięczny dochód rodziny wnioskodawczyni kształtuje się na poziomie pomiędzy 7 200 zł a 12 000 zł. Wnioskodawczyni nie ma nikogo na utrzymaniu. Jak oświadczyła, pomaga swoim dorosłym dzieciom finansowo. Wskazać zatem należy, że rzeczą wnioskodawczyni jest wybór co do sposobu przeznaczenia uzyskiwanych środków pieniężnych. Nie sposób jednak zaakceptować stanowisko, by taka sytuacja uzasadniała jej wniosek o przyznanie prawa pomocy i przerzucenie kosztów postępowania sądowego ze skarżącej na innych obywateli. Wnioskodawczyni posiada majątek w postaci domu, domku letniskowego oraz nieruchomości gruntowej, a także duże oszczędności zainwestowane w akcjach. Zarówno zatem osiągane dochody, jak i posiadany majątek oraz oszczędności nie uzasadniają twierdzenia o niemożności poniesienia przez skarżącą kosztów sądowych w niniejszej sprawie. W ocenie referendarza, sytuacja majątkowa wnioskodawczyni jest dobra i jest ona w stanie, choćby z bieżących dochodów, ponieść koszty sądowe w niniejszej sprawie. Przypomnieć w tym miejscu należy, o czym mowa już była powyżej, iż instytucja prawa pomocy, stanowiąc rodzaj ulgi w obowiązku uiszczenia daniny publicznej z tytułu prowadzenia postępowania przed sądem, ustanowiona została z myślą o osobach ubogich, których trudna sytuacja materialna uniemożliwia dostęp do sądu. Skarżąca – posiadając majątek w postaci domu, nieruchomości gruntowej i domku letniskowego oraz dysponując stałymi dochodami, których wysokość nie jest niska, do grona osób ubogich nie należy. Wskazać przy tym należy, iż udzielenie prawa pomocy oznacza przerzucenie kosztów postępowania sądowego ze skarżących na innych obywateli – z ich danin pochodzą bowiem dochody budżetu państwa, z których pokrywanie są wydatki budżetowe. Dlatego też, może mieć miejsce w przypadku osób, których stan majątkowy i dochody są niskie, lecz taka sytuacja nie ma miejsca odniesieniu do skarżącej (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 grudnia 2004 r., sygn. akt FZ 507/04, nie publikowane). Z tych względów, na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono, jak w sentencji postanowienia.