II SA/Gd 295/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Agnieszka Dusza-Kasprzyk po rozpoznaniu w dniu 13 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. S. o przyznanie prawa pomocy w sprawie z jego skargi na decyzję Prezesa Sądu Apelacyjnego z dnia 21 kwietnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i odmówić ustanowienia radcy prawnego z urzędu. R. S. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego z urzędu podając, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z córkami I. S. (19 lat), A. S. (16 lat) i N. S. (9 lat). Wnioskodawca od 2007 r. przebywa w zakładzie karnym, gdzie pracuje uzyskując miesięczny dochód w wysokości ok. 1300 zł brutto. Skarżący jest zobowiązany do płacenia alimentów – 900 zł miesięcznie, zadłużenie z tego tytułu przekracza już kwotę 150.000 zł. Skarżący nie posiada zgromadzonych oszczędności i przedmiotów wartościowych. Wnioskodawca dołączył do akt sprawy: zaświadczenie o wysokości uzyskiwanego wynagrodzenia z tytułu pracy i zaświadczenie Dyrektora Zakładu Karnego w K. z dnia 5 lutego 2015 r. o wysokości wynagrodzenia z tytułu pracy, wysokości środków pozostających do dyspozycji osadzonego, wysokości zadłużenia wedle zajęć komorniczych oraz wysokości środków finansowych przekazanych na rzecz członków rodziny. Z zaświadczenia przedłożonego przez stronę wynika, że w okresie lipiec – października 2013 r. jego zarobek wyniósł łącznie: 1662,04 złotych. Natomiast w okresie luty – grudzień 2015 r. jego zarobek wyniósł 5295,35 złotych. Na dzień 5 lutego 2015 r. na ROR wnioskodawca posiada zgromadzone środki w wysokości 3800 zł. Skarżący przelał również na rzecz członków rodziny kwotę wynoszącą łącznie 3416,43 zł. Na dodatkowe wezwanie referendarza wnioskodawca oświadczył, że nie otrzymuje pomocy od rodziny ani innych osób, utrzymuje stały kontakt telefoniczny z rodzicami i dziećmi, kwoty które pozostają do dyspozycji, po przesłaniu środków rodzinie, przeznacza wnioskodawca na zakup kart telefonicznych oraz znaczków pocztowych niezbędnych do wysyłania korespondencji. Z zestawienia kwoty pozostającej do dyspozycji w 2015 r. 2.064,63 zł wnioskodawca na rzecz rodziny przekazał 1550 zł. Na ROR (wnioskodawca nie może dysponować tymi środkami, otrzyma je w dniu opuszczenia zakładu karnego) pozostaje kwota 4.050 zł. Rozpoznając złożony wniosek referendarz sądowy zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 244 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.") prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W myśl art. 245 § 1, 2 i 3 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym, przy czym prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, natomiast w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym wówczas, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Zaś w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W ocenie referendarza wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy okazał się uzasadniony tylko co do zwolnienia z kosztów sądowych, gdyż skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego dla siebie oraz swojej rodziny. Z dokumentacji przedłożonej przez stronę wynika bowiem, że jej jedynym źródłem dochodów pozostaje zatrudnienie w zakładzie karnym. Wysokość zarobków w kwocie ok. 1300 złotych brutto ulega jednakże pomniejszeniu o kwotę ściąganą tytułem różnych zadłużeń. Skarżący jest zobowiązany do alimentacji swoich córek - część zarobionych środków, jakie pozostają w jego dyspozycji po dokonanych potrąceniach organów egzekucyjnych, przekazuje matce dzieci. Środki finansowe przekazuje skarżący także swemu ojcu. W niniejszej sprawie należało również wziąć pod uwagę wysokość zadłużenia strony kształtującą się na poziomie ponad 200.000 złotych, co również ma wpływ na ocenę jego rzeczywistych możliwości pokrycia kosztów sądowych związanych z wszczęciem niniejszego postępowania. Mając na uwadze powyższe okoliczności, referendarz uznał za uzasadnione zwolnienie skarżącego z kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie. Odnosząc się do wniosku strony o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, nie można uznać, że brak profesjonalnej pomocy w przedmiotowej sprawie prowadzić mógłby do pogorszenia sytuacji procesowej skarżącego. Z treści skargi oraz dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika, że skarżący pomimo braku wiedzy i umiejętności w tym zakresie, w sposób dostateczny przedstawia swoje stanowisko, dokonując analizy przepisów prawa oraz powołując liczne orzecznictwo służące poparciu jego argumentacji. Również z samego faktu pozbawienia wolności nie można wywodzić powinności ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Obowiązujące przepisy procesowe gwarantują osobom osadzonym stosowne możliwości działania i nie pozbawiają ich prawa do samodzielnego występowania przed sądem. Podkreślić również wymaga, że znacznym ułatwieniem dla skarżącego – choćby w pozyskiwaniu informacji o wszelkich czynnościach procesowych sądu – będzie zwolnienie go z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, a więc także wpisów od środków zaskarżenia oraz wszelkich opłat kancelaryjnych. Stąd też w ocenie referendarza nie istnieją podstawy do uwzględnienia wniosku skarżącego w zakresie obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Mając powyższe na uwadze należało orzec jak w sentencji na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.